ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 1 Μαΐου 2017

Κωνσταντίνος Πϊττας: Νέα Φιλαδέλφεια, Πρωτομαγιά 1984

Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Πίττας
Ακριβέστατη περιγραφή μιας παλιάς πρωτομαγιάς στη Νέα Φιλαδέλφεια, από τον κορυφαίο φωτογράφο, το φίλο Κ. Πίττα. Τώρα πια σε καθεστώς αποκαθήλωσης του "κομμουνισμού με τα λεφτά των άλλων", μας απέμεινε μόνο η τσίκνα αλλά πάντα η ίδια πολιτιστική αθλιότητα. (Leo) 

Από το fb
Ήταν αυτά τα "περίπτερα", κατά μήκος της λεωφόρου Δεκελείας, μάλλον πάγκοι δηλαδή, ο ένας δίπλα στον άλλο σχεδόν, με όλα τα καλά: ΚΚΕ Εσωτερικού, Εξωτερικού, ΜουΛού, ΛουΜού, Κ.Ο. Μαχητής (αμαχητί), Λαϊκή Πάλη, Προλεταριακή κάτι, Ενότητα κι Αγώνας για Ειρήνη και Αφοπλισμό Παναγία μου. Κομμουνισμός, πολύς κομμουνισμός στο τετραγωνικό μέτρο, περισσότερος απ όσον μπορεί να αντέξει ο μέσος άνθρωπος. 

Πίσω από τους πάγκους κομματικές φάτσες περίμεναν την πελατεία. Η πελατεία δεν έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την πραμάτεια (κάτι κακοτυπωμένα φυλλάδια κι εφημερίδες), ένα πυκνό ανθρώπινο κοπάδι ήταν που στριμωχνόταν να περάσει, ανεβοκατέβαινε χωρίς σκοπό τον δρόμο μασουλώντας ηλιόσπορο, βαριόταν. 

Ήταν εκεί για να δει κόσμο και γιατί έτσι είναι το έθιμο, να είσαι στη Φιλαδέλφεια τη Πρωτομαγιά. Τσίκνα λουκάνικου να λιποθυμάς -μεγάλο άσπρο σύννεφο πάνω από τα κεφάλια του πλήθους- και Θεοδωράκης, εννοείται, να σου τρυπάει τ' αυτιά. Χαλασμένα μεγάφωνα να παίζουν τέρμα, η δόλια η Φαραντούρη να ουρλιάζει με φωνή παραμορφωμένη, και πάνω στο "Παιδιά σηκωθείειτ..." να την κόβουν- χέστηκαν για τη Φαραντούρη- φρικτή στριγγλιά του μικροφώνου κι ένας κόπανος ν' αρχίζει τότε να λέει το ποιηματάκι του, να ωρύεται δηλαδή, τα ξύλινα τα λόγια τα μεγάλα, για τον λαό και το κόμμα του και τους Αμερικάνους, τα γνωστά, και μια συντρόφισσα να το πιάνει μετά μια οκτάβα ψηλότερα και να σου τρυπάει τα μηνίγγια, συνέχεια και συνέχεια αυτό το βιολί, να μην ξέρεις από που να φύγεις για να μην ακούς. Να έχεις παραλύσει κοιτώντας το κοπάδι να προχωράει κάτω από τα παραγγέλματα-ουρλιαχτά των μεγαφώνων, σιωπηλό και υπάκουο. Κανείς να μην ξεφεύγει από τον δρόμο αν και ήσαν ο ένας πάνω στον άλλο, να μην πάει κανείς λίγο παραπέρα, όλοι μαζί, σαν φυλακισμένοι. Ένα αδιάκοπο πάνω-κάτω για ώρες χωρίς νόημα μέχρι να μας βγει η ζωή, η ζωή του κοπαδιού.

Κι εκεί που ήσουν απελπισμένος και σε είχαν ζώσει οι μαύρες σκέψεις, δυό κορίτσια εμφανίστηκαν ξαφνικά απ' το πουθενά, διασταυρώθηκες για κλάσμα του δευτερολέπτου μαζί τους μπροστά σ' ένα κομματικό πανώ. Πάτησες το κουμπί της μηχανής από ένστικτο πάνω στην κίνηση και ήξερες εκείνη τη στιγμή, ήσουν σίγουρος, ότι είχες δει δύο ανθρώπους. Μέσα στη μάζα είχες δει δυο ανθρώπους, εκείνη τη μέρα, Πρωτομαγιά στη Φιλαδέλφεια. Πάλι οι γυναίκες σ' έσωσαν, σου έδειχναν τον δρόμο.












1 σχόλιο:

  1. ταυτίζομαι.... έτοιμος είμαι του χρόνου να περάσω από την πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή