ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 18 Ιουνίου 2017

Ευθύμης Δημόπουλος: Επικοινωνιακή και δημοκρατική πολιτική


Με αφορμή τη συμφωνία στο τελευταίο Eurogroup ο πρωθυπουργός εκφώνησε έναν ακόμη πανηγυρικό στον ελληνικό λαό, ο Καμένος μόστραρε διαδικτυακά τις γραβάτες που προτιμά για την περίσταση και ο Πολάκης κραύγασε «πάρτε τα !». Υστερικές επικοινωνιακές αντιδράσεις που δείχνουν ανευθυνότητα αλλά και πανικό. 
Οι πιο έγκυροι αναλυτές χαρακτηρίζουν τη συμφωνία ως «συμφωνία διατυπώσεων», γεμάτη εκκρεμότητες και «ιδρώνουν» να την αποκρυπτογραφήσουν. Φαίνεται ότι πρόκειται για μια προσωρινή διευθέτηση θεσμικών ισορροπιών και μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων στην Ευρώπη. Αν έτσι προσλαμβάνουν τη συμφωνία μυημένοι αναλυτές, καταλαβαίνετε τι συμβαίνει με τους απλούς πολίτες. Για αυτούς οι γρίφοι της συμφωνίας συνεπάγονται αδιαφορία, αποχή από την ενημέρωση, αποστασιοποίηση από την πολιτική και τελικά εκνευρισμό για τους χειρισμούς των πολιτικών. Και όμως η δημοκρατική πολιτική θα έπρεπε να διαχέεται στην κοινωνία με αποκρυσταλλώσεις και εκλαϊκεύσεις που εξασφαλίζουν συμμετοχή, συσπειρώνουν και συνεγείρουν. Όχι με επικοινωνιακά πανηγύρια. 


Όμως η επικοινωνιακή πολιτική προκρίνει το παρόν, ακόμη και στις σύντομες εκδοχές του (εικοσιτετράωρες ή εβδομαδιαίες) εις βάρος της προοπτικής. Δεν χτίζει, υποθηκεύει. Παρατείνει και να παραπέμπει. Είναι αυτό που λέει ο Ζουράρις «ποιος ζει και ποιος πεθαίνει μέχρι τότε». Αυτό που καυχιέται ο κάθε συριζαίος βουλευτής ότι τα σκληρά μέτρα «αφορούν το 2019». Είναι αυτό που κάνει το ελληνικό πολιτικό σύστημα με τα κόκκινα δάνεια και με τον νόμο Κατσέλη. Είναι στην ουσία η βαθιά ρίζα της ελληνικής χρεωκοπίας. Άσε, αργότερα, βλέπουμε. Αντιθέτως η δημοκρατία προνοεί και προετοιμάζεται. Δεν ασωτεύει. 


Η κυβέρνηση βέβαια ισχυρίζεται ότι η διαρκής διαπραγμάτευση δεν την αφήνει να δουλέψει και να παράγει κυβερνητικό έργο. Ας αφήσουν τις αστειότητες. Οι χειρότερες επιδόσεις της κυβέρνησης έχουν να κάνουν με τον τομέα της Παιδείας όπου οι εταίροι καθόλου δεν παρεμβαίνουν. Σε αυτό το «απαλλαγμένο» από την διαπραγμάτευση πεδίο η κυβέρνηση ξεθεμελιώνει ότι έχει απομείνει. Ας μην κρυβόμαστε. Χωρίς τους πιεστικούς και λεπτομερείς ελέγχους των μηχανισμών επιτήρησης είναι απίθανο το ελληνικό πολιτικό σύστημα και ειδικά αυτή η κυβέρνηση να επιχειρούσε ακόμη και τις ελάχιστες διαρθρωτικές αλλαγές.
Άλλωστε παρά τις τσιρίδες του εθνολαϊκισμού σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον αυξανόμενων αλληλεξαρτήσεων, η διέξοδος στις κρίσεις δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά εθνική. Έχει ανάγκη συνδρομής και εποπτείας υπερεθνικών πολιτικών και οικονομικών υποκειμένων. Δεν είναι τυχαίο πως και η ίδια η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ενοποίηση απόκτησε νέο περιεχόμενο μετά την εκδήλωση της κρίσης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου