Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα Βασίλης Μπογιατζής

Βασίλης Μπογιατζής: Ευρωπαϊκή νεωτερικότητα και ελληνική κρίση: Κονδύλης, Καστοριάδης και η δυνατότητα μιας νέας αυτοσυνειδησίας

Εικόνα
Ευρωπαϊκή νεωτερικότητα και ελληνική κρίση: Κονδύλης, Καστοριάδης και η δυνατότητα μιας νέας αυτοσυνειδησίας Βασίλης Α. Μπογιατζής [Ομιλία στην εκδήλωση παρουσίασης του τόμου Παναγιώτης Κονδύλης: ένας στοχαστής ενάντια στις βεβαιότητες (εκδ. Ευρασία) στο Εργοτάξιο Ιδεών, 25/10/2016] Εισαγωγή Το ξέσπασμα της τρέχουσας ελληνικής κρίσης από το 2009 και εξής αποτέλεσε την αφορμή για την εμφάνιση/επανεμφάνιση αντιτιθέμενων μεταξύ τους προσεγγίσεων. Εντούτοις, και παρά τις διαφορές τους, μοιάζουν να φτάνουν μέσω διαφορετικών διαδρομών στο ίδιο συμπέρασμα: ότι η ελληνική «ιδιαίτερη πορεία» από τον 18 ο αι. και εξής, και ιδίως μετά την ίδρυση του νεώτερου ελληνικού κράτους, νοούμενη είτε ως απόκλιση από έναν «ευρωπαϊκό κανόνα» είτε ως δυτικόφερτη διαστρέβλωση και αλλοίωση μιας ακαθόριστης εθνικής ουσίας , είναι υπεύθυνη για την τωρινή κρίση. Ανάμεσα σε αυτές, ξεχωριστή θέση έχουν, νομίζω, οι προσεγγίσεις των Π. Κονδύλη και Κ. Καστοριάδη, οι οποίες εγείρουν σοβαρούς προβληματισμ...

Μεταξύ ιδεολογίας και πραγματικότητας: «Όχι», ανοικτά ερωτήματα και αποσιωπήσεις

Εικόνα
του Βασίλη Μπογιατζή* από την Ελευθεροτυπία Η απόρριψη του ιταλικού τελεσίγραφου από τον Ι. Μεταξά, κωδικοποιημένη στο «Όχι», και σήμερα ακόμη προκαλεί αντιπαραθέσεις: είπε (ή γιατί είπε) το «Όχι» ο Μεταξάς; Μια «κεντροδεξιά» ερμηνεία, στηριγμένη στη ρήξη του Μεταξά με τους κατ’ αυτή δήθεν ομοϊδεάτες του, βρήκε στο «Όχι» τον αντιφασισμό του. Μια αντίστοιχη «κεντροαριστερή» διακήρυξε ότι «το Όχι το είπε ο Λαός» εξαναγκάζοντας τον δικτάτορα να εκφράσει παρά τη θέλησή του τον λαϊκό  αντιφασισμό. Απαντήσεις καθορισμένες από τη μεταπολεμική απαξίωση του φασισμού  μάλλον επιβάλλουν πολυπλοκότερη θέαση της εποχής. Δύο στοιχεία αυτής της  πολυπλοκότητας αναφέρονται εδώ. Πρώτον, ότι η σημασία του φιλοβρετανικού  προσανατολισμού της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου δεν πρέπει να υπερτονίζεται  στην ερμηνεία του «Όχι». είναι γνωστή, τονίζει ο Mark Mazower στη Σκοτεινή  Ήπειρο, η άποψη Βρετανών πολιτικών, όπως οι Τσώρτσιλ και Τσάμπερλαιν, για το  ασύμβ...

Το μοντερνιστικό ήθος του ελληνικού Μεσοπολέμου

Εικόνα
Η παρουσίαση του βιβλίου του φίλου και συνεργάτη μας Βασίλη Μπογιατζή με τίτλο "Μετέωρος Μοντερνισμός" από την Καθημερινή και το Θ. Βασιλείου. Υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, αυτή που ερευνά, γράφει, εκδίδει, δίνει στους πολίτες  τροφή για σκέψη  . Μια Ελλάδα που αγαπάει τη δημιουργία, αγαπάει τη ζωή. Είναι σαφές ότι εμείς είμαστε μαζί της. Οι πολιτικές και διανοητικές χρήσεις της τεχνολογίας και της επιστήμης στην Ελλάδα από το 1922 μέχρι το 1940 Του Θαναση Βασιλειου από την Καθημερινή Ο ελληνικός Μεσοπόλεμος, είναι αλήθεια, έχει ιδωθεί από πολλές και συχνά αντικρουόμενες μεταξύ τους απόψεις: οικονομικές, πολιτικές, ιδεολογικές, αισθητικές. Οι πλείστες των προσεγγίσεων είτε αγνόησαν είτε υποβάθμισαν τον τρόπο που χρησιμοποιήθηκαν η επιστήμη και η τεχνολογία, προκειμένου να στηριχθούν πολιτικές, οικονομικές και, κυρίως, ιδεολογικές τοποθετήσεις. Ωστόσο, η οικειοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας επηρέασε τις πολιτικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, τόσ...

Να ακολουθήσουμε τη δημοκρατική δυναμική, να υπογραμμίσουμε την καθολικότητα

Εικόνα
του Βασίλη Μπογιατζή Η συζήτηση περί δημοκρατίας εντός της ελληνικής Αριστεράς την τελευταία εικοσαετία σφραγίστηκε, θεωρώ, σε γενικές γραμμές από ένα έντονο παράδοξο και τις συνέπειές του: αφενός την παραγνώριση της δημοκρατικής δυναμικής, αφετέρου, τώρα που εκδηλώνεται μπροστά μας, την αδυναμία εναρμονισμού μαζί της. Ενώ ο θεωρητικός προβληματισμός είναι πλούσιος, ελάχιστα «μεταφυτεύτηκαν» στους λόγους πολιτικών στελεχών, καθημερινού τύπου και ποικίλων μορφών επικοινωνίας.    Απεναντίας, επικράτησαν δύο οπτικές –όχι μόνο στον πολιτικό λόγο: όσον αφορά την ελληνική «περίπτωση», η απαξίωση –βάσει θεωριών εξάρτησης/εκσυγχρονισμού/πολιτισμικών προσεγγίσεων– του ελληνικού κοινοβουλευτισμού ως «νόθου» . όσον αφορά τη σχέση δημοκρατίας-καπιταλισμού, η θεώρηση της πρώτης ως ιδεολογικής επικάλυψης της εκμεταλλευτικής φύσης του δεύτερου, ένα –κατά τους Horkheimer - Adorno – «επιφαινόμενο». Κατάληξη; Στην κωμική της εκδοχή, η βαρύγδουπη επανάληψη της κοινοτοπίας «αν οι ε...

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, ο Πάγκαλος, η Αριστερά κι η Κρίση

Εικόνα
Ο φίλος Βασίλης Μπογιατζής, φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση, ψάχνει στα γραπτά του Παναγιώτη Κονδύλη είκοσι χρόνια πριν και βρίσκει όλα όσα σήμερα  ερμηνεύουν πολιτικά την κρίση της κοινωνίας μας. Αλλά δεν σταματά εκεί, θέτει θέμα  " αν μπορεί ένας αριστερός πολιτικός φορέας να θεματοποιήσει με συνέπεια και να υποστηρίξει διακριτά κάποια από τα ζητήματα που έθεσε ο Κονδύλης.."  Ένα απλά θαυμάσιο κείμενο. του Βασίλη Μπογιατζή Πάντοτε απορούσα με τη δυσανεξία που εκδήλωνε η Αριστερά απέναντι και στο συνολικό έργο –και όχι μόνο– του Παναγιώτη Κονδύλη, αλλά και στις παρατηρήσεις του σε ό, τι αφορούσε την ελληνική περίπτωση . και πράγματι, πολλά θα είχε να του προσάψει κανείς: ανιστορική θεώρηση του 19 ου αιώνα από την οποία απέρρευσαν οι θεωρήσεις του περί «νόθου» κοινοβουλευτισμού και εσαεί ατελούς εκσυγχρονισμού, πολιτισμικές παρά πολιτικές εκτιμήσεις για την ελληνική νεωτερικότητα, αποδοχή της θεώρησης «κέντρου»-«περιφέρεια» και συνηγορία υπέρ της «καθο...