μη μαδας τη μαργαριτα

Διαβάζοντας πρόσφατα ένα άρθρο με τίτλο «Ψηφιοποίηση και σχολική εκπαίδευση» αισθάνθηκα την ανάγκη να προσπαθήσω να βάλω τα πράγματα σε μια σειρά για να μπορούμε να καταλάβουμε, να σκεφτούμε και να διατυπώσουμε απόψεις. Απόψεις που να στηρίζονται σε σοβαρές βάσεις. Επομένως, πριν συζητήσουμε για την «ψηφιοποίηση» της εκπαίδευσης πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει εκπαίδευση, δηλαδή πώς μαθαίνει ένα παιδί. Τρεις ήταν οι επιστήμονες που με τις έρευνές τους μας περιέγραψαν αναλυτικά πώς συντελείται η μάθηση και ποια είναι τα στάδιά της: ο Πιαζέ, ο Μπρούνερ και ο Ντεκρολί – και ιδιαίτερα ο Πιαζέ που μετέτρεψε την εκπαίδευση από ένα σύνολο δογμάτων και ευχών σε επιστήμη και αποκάλυψε την ενεργητική φύση της νόησης:. ( https://www.youtube.com/watch?v=YVa8UQ2xnEo ) Μια παλιά Κινέζικη παροιμία λέει: Ακούω και ξεχνώ Βλέπω και θυμάμαι Κάνω και καταλαβαίνω Παραδοσιακά, η διαδικασία της μάθησης υποτίθεται πως ήταν πολύ απλή. Από το ένα μέρος υπήρχε κάποιος που “ήξερε” (ο δάσκαλος) κ...

Η αρχή μιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Το βασικό ερώτημα για οποιαδήποτε μεταρρύθμιση είναι αν αυτή μπορεί να ξεκινήσει «από πάνω» ή «από κάτω». Για να ξεκινήσει «από πάνω» χρειάζεται να υπάρχει μια σοβαρή ηγεσία με πραγματική γνώση και με ολοκληρωμένο σχέδιο και μια βάση που να είναι πρόθυμη να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο. Στην περίπτωση της ελληνικής εκπαίδευσης δεν υπάρχει ούτε σοβαρή ηγεσία (στελέχη του Υπουργείου Παιδείας, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο κλπ.) ούτε εκπαιδευτικοί που στην πλειοψηφία τους να είναι πρόθυμοι να αλλάξουν τρόπο εργασίας και να αποκτήσουν νέες γνώσεις. Επομένως η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα μπορεί να αρχίσει μόνο «από κάτω», δίνοντας τη δυνατότητα σε εκείνους τους εκπαιδευτικούς που θέλουν πραγματικά να προσφέρουν κάτι καλύτερο (και είναι η μειοψηφία) να το κάνουν χωρίς να γίνονται τα «μαύρα πρόβατα» που «χαλάνε την πιάτσα». Φυσικά, αυτό σημαίνει πως η αλλαγή δεν θα είναι άμεση και καθολική, αλλά σταδιακή και επεκτεινόμενη με βάση τα απο...

  Το Υπουργείο Παιδείας δημοσίευσε ένα Σχέδιο (17 σελίδων) για τις νέες «Δομές Υποστήριξης του Εκπαιδευτικού Έργου» που θέλει να οργανώσει. Η πρώτη μου αντίδραση ήταν πως είναι ένα σπουδαίο κείμενο με εξαιρετικό βερμπαλισμό που έχει τρεις στόχους: (α) Να ελέγξει απόλυτα την ελληνική εκπαίδευση, ισοπεδώνοντάς την τελείως. (β) Να οργανώσει δομές με τους κατάλληλους κομισάριους (γ) Να δημιουργήσει θέσεις εργασίας για τα κομματικά στελέχη. Δεν αισθάνθηκα πως μπορώ να κάνω κριτική σε τέτοια βαθυστόχαστα κείμενα γιατί σε όλη τη ζωή μου ασχολήθηκα με την επιστήμη της εκπαίδευσης, έχοντας ως βάσεις τον Πιαζέ, τον Μπρούνερ και τον Ντεκρολί. Και δεν είχα ποτέ μου μαθητεύσει σε κομμουνιστικές διαδικασίες για να μάθω πώς μπορείς να λες υπέροχες φράσεις που οδηγούν στον απόλυτο έλεγχο των μαζών. Αφού, όμως, κατάφερα να ξεπεράσω το σοκ και την (άσκοπη) κούραση που μου προκάλεσε η ανάγνωση της προτεινόμενης από το Υπουργείο Παιδείας νέας «Δομής της εκπαίδευσης», μπορώ να θέσω ...

΄ Το παιδί και το βιβλίο – Ανάγνωση και γραφή Το σημερινό παιδί μεγαλώνει μέσα σε ένα κόσμο που αντιστρατεύεται την ισόρροπη ανάπτυξή του. Όλες του οι αισθήσεις βομβαρδίζονται συνέχεια από ερεθίσματα που δεν μπορεί ούτε να τα αφομοιώσει ούτε να τα αξιολογήσει. Το ομαδικό παιχνίδι, για τα περισσότερα παιδιά, έχει ελαχιστοποιηθεί. Η κοινωνική επαφή έχει περιοριστεί και οι οικογενειακές σχέσεις έχουν χαλαρώσει. Το ίδιο το παιδί αντιμετωπίζεται από την οικονομία και άμεσα και έμμεσα ως καταναλωτής. Ας σκεφτούμε και την καθημερινή γλωσσική διαστροφή μέσα από την τηλεόραση, με διαφημίσεις όπου τα ρούχα γίνονται «πιο λευκά απ’ τα λευκά», φεύγει η «δυνατή» βρωμιά, καθαρίζονται οι «σωματικοί» λεκέδες, οι οδοντόπαστες δίνουν «σεξ-απίλ», τα χέρια «λατρεύονται» όταν τα «περιποιούμαστε» με κάποια κρέμα κλπ. Το βιβλίο έχει απομείνει το μόνο μέσο, με απεριόριστες δυνατότητες, για την πνευματική ανάπτυξη, τη γλωσσική καλλιέργεια και την ψυχική ισορροπία του παιδιού. Αλλά τα παιδιά μας δεν ...

Έχοντας τερατώδη προβλήματα με τους αλήτες, αγράμματους, φασίστες όλων των χρωμάτων, βλαμμένους, καθίκια, απατεώνες κλπ. που μας κυβερνούν δεν έχουμε την πολυτέλεια να δούμε με προσοχή τι γίνεται στον κόσμο γύρω μας. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει την πολιτιστική παρακμή που ζει η ανθρωπότητα την τελευταία εικοσαετία. Μια παρακμή που είναι, φυσικά, φυσιολογική αν βάλουμε τα πράγματα στη σειρά τους. Το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου ήταν η αρχή της οικονομικής ανάπτυξης του δυτικού κόσμου. Με πολλή δουλειά, με μεγάλη προσπάθεια πάνω στα ερείπια που άφησε πίσω του ο πόλεμος, με θέληση να φτιαχτεί ένας καλύτερος νέος κόσμος. Ήταν φυσικό, λοιπόν, να ανθίσουν όλες οι τέχνες αφού αυτές ήταν η έκφραση του «νέου» ανθρώπου που ήθελε να χτίσει ένα διαφορετικό μέλλον. Και οι τέχνες αναπτύχθηκαν παράλληλα με τη νοοτροπία που επικρατούσε στην κοινωνία (σε ένα σοβαρό μέρος της). Αλλά από τη δεκαετία του ’70 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων είχαν καλυφθεί...

Από δω και πέρα θα ακούμε γελοίες δηλώσεις για την κακιά Ευρωπαϊκή Ένωση που ευθύνεται για το Brexit και που χρειάζεται υποτίθεται αλλαγές σε δύο κατευθύνσεις: (α) Να γίνει πιο δημοκρατική. Δηλαδή πώς; Σήμερα όλες οι αποφάσεις παίρνονται με πλειοψηφία των κρατών μελών. Τι θα πει πιο δημοκρατική; (β) Να έχει κοινωνική πολιτική. Τι θα πει αυτό; Μέχρι σήμερα τα πιο πλούσια κράτη δεν βοηθούν τα πιο φτωχά; Η Ελλάδα μέχρι τώρα έχει πάρει από την Ε.Ε. περισσότερα από 100 δις ευρώ ΔΩΡΕΑΝ οικονομική ενίσχυση. Πόσα παραπάνω θα πρέπει να παίρνει; Από κει και ύστερα η κοινωνική πολιτική μέσα σε κάθε κράτος είναι ζήτημα του κάθε κράτους και όχι της Ε.Ε. Εμείς πώς φάγαμε τα λεφτά που πήραμε δωρεάν; Φυσικά, δεν θα πολυακούμε για τις ψήφους που έδωσαν τη νίκη στο Brexit – ψήφοι καθαρά φασιστικοί και ρατσιστικοί (όλων των ειδών). Χωρίς αυτές τις ψήφους κανείς δεν θα μιλούσε σήμερα για Brexit. Γιατί άραγε οι δύο φτωχότερες περιοχές της Μεγάλης Βρετανίας (Σκωτία - Ιρλανδία) θέλουν να μείνου...

Φωτογράφησε η Γεωργία Καρβουνάκη   Τώρα που μπορούμε να σταματήσουμε να φοβόμαστε την ολοκληρωτική καταστροφή με έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ, είναι ανάγκη να δούμε με ψυχραιμία και καθαρό μυαλό πώς φτάσαμε εδώ που είμαστε. Τα τελευταία 40 χρόνια δημιουργήσαμε μια διεφθαρμένη, αγράμματη και διαπλεκόμενη κοινωνία με κύριο υπεύθυνο τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ο μικρός Καραμανλής, που υποτίθεται πως θα ανέτρεπε το κράτος του ΠΑΣΟΚ, από το 2005 ως το 2009 τίναξε στον αέρα την οικονομία της Ελλάδας με εκατοντάδες χιλιάδες διορισμούς στο δημόσιο και εφιαλτικό εξωτερικό δανεισμό, χωρίς να κάνει καμιά αλλαγή στο ελληνικό κράτος που ήταν ήδη υπό διάλυση. Και όταν είδε πως είχε φτάσει πια την Ελλάδα στον γκρεμό, την κοπάνισε και άφησε τον ηλίθιο ΓΑΠ να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Έτσι, έχοντας τεράστια ελλείμματα που δεν μπορούσαμε να καλύψουμε με δανεισμό (αφού κανείς δεν μας δάνειζε πια) ο ΓΑΠ ζήτησε βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισμα...

Το σημερινό παιδί μεγαλώνει μέσα σε ένα κόσμο που αντιστρατεύεται την ισόρροπη ανάπτυξή του. Όλες του οι αισθήσεις βομβαρδίζονται συνέχεια από ερεθίσματα που δεν μπορεί ούτε να τα αφομοιώσει ούτε να τα αξιολογήσει. Το ομαδικό παιχνίδι, για τα περισσότερα παιδιά, έχει ελαχιστοποιηθεί. Η κοινωνική επαφή έχει περιοριστεί και οι οικογενειακές σχέσεις έχουν χαλαρώσει. Το ίδιο το παιδί αντιμετωπίζεται από την οικονομία και άμεσα και έμμεσα σαν καταναλωτής. Ας σκεφτούμε και την καθημερινή γλωσσική διαστροφή μέσα από την τηλεόραση, με διαφημίσεις όπου τα ρούχα γίνονται «πιο λευκά απ’ τα λευκά», φεύγει η «δυνατή» βρωμιά, καθαρίζονται οι «σωματικοί» λεκέδες, οι οδοντόπαστες δίνουν «σεξ-απίλ», τα χέρια «λατρεύονται» όταν τα «περιποιούμαστε» με κάποια κρέμα κλπ. Το βιβλίο έχει απομείνει το μόνο μέσο, με απεριόριστες δυνατότητες, για την πνευματική ανάπτυξη, τη γλωσσική καλλιέργεια και την ψυχική ισορροπία του παιδιού. Αλλά τα παιδιά μας δεν διαβάζουν. Γιατί; Πρώτα απ’ όλα γιατί δεν ξέρ...

Μέσα στα μεγάλα προβλήματα της πολιτικής, της οικονομίας και του προσφυγικού δεν θα πρέπει να ξεχνάμε το πρόβλημα της εκπαίδευσης – μιας εκπαίδευσης που συμμετείχε στη δημιουργία μιας κοινωνίας που δεν ξέρει, δεν καταλαβαίνει, δεν μπορεί να σκεφτεί λογικά, δεν είναι ικανή να αντιμετωπίσει θετικά μια πολύ δύσκολη πραγματικότητα. Ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα υπάρξει μια διαφορετική πολιτική πραγματικότητα είναι ανάγκη να προετοιμαζόμαστε και να σκεφτούμε ποιες μπορεί να είναι οι βασικές προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την ελληνική γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) από ένα χώρο προετοιμασίας ανεύθυνων δημόσιων υπάλληλων (όπως, δυστυχώς, είναι σήμερα) σε ένα χώρο ανάπτυξης της σκέψης και της δημιουργικότητας για την προετοιμασία ένταξης σε μια παραγωγική ζωή με ουσιαστικά ενδιαφέροντα. Και, φυσικά, χρειάζεται μεγάλη προετοιμασία για να καταφέρουμε να ξεφύγουμε από την επικρατούσα αντίληψη για την εκπαίδευση και να χρησιμοποιήσουμε τη λογική που είν...

του Τάσου Ανθουλιά Κάποιος φίλος με ρώτησε γιατί είναι εντελώς αδύνατο να υπάρξει (στο ορατό μέλλον ή ακόμα και μέχρι το τέλος της ζωής μου) μια καλή γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) στην Ελλάδα. Για τους εξής λόγους: (1) Η γενική εκπαίδευση είναι απολύτως ανάλογη της κοινωνίας μέσα στην οποία αυτή λειτουργεί. Δεν μπορεί να πάει κόντρα στις γενικές αντιλήψεις. Έχετε δει τις μανάδες που επισκέπτονται τους δασκάλους του δημοτικού; Τι λένε, τι ζητούν από τους δασκάλους, ποιες είναι οι επιθυμίες τους; Τι ζητούν από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση οι γονείς των μαθητών, εκτός από βαθμούς και προετοιμασία για να μπουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο και να πάρουν ένα «χρήσιμο» χαρτί; Η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού μετά το πάρτι δεν έχει κανένα απολύτως πραγματικό ενδιαφέρον για την Παιδεία. (2) Η ελληνική κοινωνία δεν θεωρεί πως η εκπαίδευση είναι μια επιστήμη, όπως ας πούμε, η ιατρική. Έτσι ο καθένας μπορεί να έχει «άποψη» και να λέει ό,τι του κατεβ...