Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα Ιστορία

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΣΤΑΝΑΣ: ΓΙΑΤΙ ΤΟ 1821 - ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Μια ομιλία  του Λεωνίδα Καστανά στο σχολείο με αφορμή την γιορτή της 25 ης Μαρτίου Υπήρξε το κρυφό σχολείο; Πήδηξαν οι Σουλιώτισες στου Ζαλόγγου τη μεριά; Πόσο Έλληνες ήταν οι οπλαρχηγοί; Όποια και να είναι η αλήθεια και έτσι και αλλιώς δεν έχει καμιά σημασία  για τον πολίτη, για κάποιον που δεν είναι ιστορικός ερευνητής. Ούτε έχει σημασία αν το λάβαρο της επανάστασης υψώθηκε από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στην Αγια Λαύρα την 25η Μαρτίου, δηλαδή ανήμερα  του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου  ή λίγες μέρες αργότερα στην Πάτρα, όπως και έγινε. Όλα τα έθνη κατασκευάζουν μύθους για να τονώσουν την εθνική τους συνείδηση. Είναι η ιδεολογική τους πανοπλία για να επιβιώσουν μέσα στους αιώνες, σε δύσκολες εποχές και με δύσκολους γείτονες, όπως εμείς.  Και το θρησκευτικό συναίσθημα αρθρώνεται με την εθνική ταυτότητα και την ενισχύει. Ή τέλος πάντων οι Έλληνες την εποχή εκείνη επέλεξαν να συνδέσουν την αναδυόμενη εθνική τους ταυτότητα με την ορθοδοξία. Δικαίω...

Κιμων Χατζημπιρος: Ιστορiα για αγρiους

Εικόνα
Ιστορία για αγρίους Η Ιστορία ως σχολικό μάθημα διαμορφώνει, ίσως περισσότερο από κάθε άλλο, τις πεποιθήσεις και την ταυτότητα των μελλοντικών πολιτών. Κατασκευάζει τις λεγόμενες ρίζες της κοινωνίας, οι οποίες, σύμφωνα με μερικούς, είναι αναγκαίες για την επιβίωσή της. Συνήθης στόχος, η έντεχνη παγίωση ιδεών περί εξαιρετικότητας της φυλής στην οποία ανήκουν οι μαθητές. Γιατί άραγε οι πόλεμοι πρωταγωνιστούν στην διδασκόμενη Ιστορία; Πώς είναι αποδεκτό διάφορα άσχετα, μέχρι και ανώριμα πρόσωπα, να επιβάλλουν σοβαροφανείς απόψεις, χρησιμοποιώντας αυτή την ιδιαίτερα σύνθετη επιστήμη; Πώς θα μπορούσε μια αντικειμενική Ιστορία να προσφέρει γνώσεις χρήσιμες για τον καθένα και να υπηρετήσει την πρόοδο; Ιστορικά ζητήματα εξετάζονται από πολλές επιστήμες: Αστρονομία, Γεωλογία, Εξελικτική Βιολογία, Παλαιοντολογία κ.λπ. αναλύουν χρονικές συνέχειες γεγονότων, όπου οι παράμετροι που εμπλέκονται είναι λιγότερες απ’ ό,τι στα ανθρώπινα πράγματα, η δε υποκειμενικότητα παίζει μικρό ρόλ...

Στάθης Καλύβας: Το σύνδρομο του Βισί

Εικόνα
από την Καθημερινή Τ​​ο Βισί είναι μια κωμόπολη της κεντρικής Γαλλίας. Θα ήταν γνωστή μόνο για τα περίφημα ιαματικά της λουτρά αν δεν είχε επιλεγεί ως πρωτεύουσα του λεγόμενου «Γαλλικού Κράτους», ή απλώς «Βισί», μιας οντότητας που δημιουργήθηκε μετά τη συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς το 1940, στη λεγόμενη «ελεύθερη ζώνη» της Γαλλίας. Το κομμάτι αυτό δεν περιήλθε σε καθεστώς γερμανικής κατοχής, μολονότι οι Γερμανοί ασκούσαν έλεγχο. Ηγέτης του ήταν ο στρατάρχης Φιλίπ Πετέν, ήρωας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και προσωπικότητα ευρύτατης αποδοχής όταν ανέλαβε το αξίωμα αυτό. Το «Βισί» κατέληξε άδοξα τον Νοέμβριο του 1942 όταν, μετά τη συμμαχική απόβαση στη Βόρεια Αφρική, οι γερμανικές δυνάμεις έθεσαν ολόκληρη τη χώρα υπό την κατοχή τους. Το «Βισί» δεν υπήρξε απλώς ένα δορυφόρος της ναζιστικής Γερμανίας. Από τη στιγμή της δημιουργίας του επεδίωξε να ενσαρκώσει όχι μόνο τη συνέχεια του γαλλικού κράτους αλλά και την «εθνική αναγέννηση» της κοινωνίας, στοχεύοντας στην αναστροφή της...

Μια παράδοξη κληρονομιά και άλλες περιπέτειες

Εικόνα
Κακό πράγμα η ιδεολογική ανάγνωση της Ιστορίας. Όχι για την Ιστορία αλλά για όσους την κάνουν. Ο Σ. Καλύβας έγραψε κάποια πράγματα σε μια απόπειρα να ξαναδούμε την περίοδο της χούντας. Άλλα εύστοχα και άλλα άστοχα κατά τη γνώμη μου, αλλά αυτό είναι το άρθρο, γράφεται για να ανοίξει συζητήσεις. Προκάλεσε αγανάκτηση σε αριστερούς και έφερε το "λιθοβολισμό" του συγγραφέα. Ο  Ε. Δημόπουλος όμως δείχνει ότι τα όσα γράφει ο Καλύβας τα έχουν πει κι άλλοι χωρίς να προκαλέσουν σύστριγγλο. Ο Παναγής Παναγιωτόπουλος βάζει τα πράγματα σε άλλη βάση   Οι υστερικές αντιδράσεις οφείλονται στα Εμφύλια πάθη. Οι αριστεροί μεγαλώσαμε με μια ανάγνωση του εμφυλίου, αυτής των αμυνόμενων και τελικώς σφαγιασθέντων κομμουνιστών και αγωνιστών της εθνικής αντίστασης. Ο Καλύβας με το Μαραντζίδη έγραψαν ότι συνέβησαν και άλλα πράγματα. Ότι το ΚΚΕ ήθελε από την αρχή να μας κάνει Σοβιετία και σε όλη τη διάρκεια της κατοχής αλλά και μετά και δούλεψε πάνω σε αυτό. Την αμφισβήτηση αυτού του θεμε...

Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος: «Επανέρχεται πάντα το σύνδρομο της μικράς αλλά εντίμου Ελλάδος»

Εικόνα
από το ΒΗΜΑ  Συνέντευξη στο Γρηγόρη Μπέκο «Από την πολλή κατάχρηση, ο όρος "χαρισματικός" κατέληξε να σημαίνει απλώς δημοφιλής»  μας έλεγε τις προάλλες ο ιστορικός  Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος . Αφορμή για τη συνάντησή μας στάθηκε η έκδοση του βιβλίου του υπό τον τίτλο  «1915 - Ο Εθνικός Διχασμός»  (εκδόσεις Πατάκη) όπου καταθέτει  «την τελική σύνθεση όσων έμαθα, ανακάλυψα, στοχάστηκα, δίδαξα και έγραψα επί σαράντα χρόνια» . Η συνομιλία μας ήταν μακρά και πηγαινοερχόμασταν από το παρόν στο παρελθόν.  «Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είναι ο τελευταίος χαρισματικός ηγέτης που, σαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο, άφησε κυρίως θετικό έργο, διότι ο Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε μεν χαρισματικός αλλά το έργο που άφησε είναι κυρίως αρνητικό. Ενας χαρισματικός ηγέτης μπορεί να κάνει σπουδαία πράγματα, να βγάλει μια χώρα από το αδιέξοδο, όπως έκαναν ο Βενιζέλος το 1910 και ο Καραμανλής το 1974. Αλλά ο χαρισματικός ηγέτης δεν εμφανίζεται κατά παραγγελία. Και εκτό...

Η διδακτική Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ

Εικόνα
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Φίλης, δήλωσε ότι η Αριστερά έχει πείρα από διαπραγματεύσεις και για του λόγοθυ το αληθές παρέπεμψε στη συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ. Aς δούμε τι έγινε με εκείνη τη συνθήκη και αν τα πραγματικά γεγονότα τον δικαιώνουν. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, 52, Φεβρουάριος 2015 [ΤΒJ] του Παναγιώτη Γκλαβίνη Ένα από τα πρώτα διατάγματα της επαναστατικής κυβέρνησης των Μπολσεβίκων, τον Οκτώβριο του 1917, ήταν το διάταγμα για την ειρήνη, με το οποίο καλούσαν όλες τις εμπόλεμες δυνάμεις σε ανακωχή. Η Ρωσία θρηνούσε ήδη πολλά εκατομμύρια νεκρούς στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Λένιν ήθελε μια γρήγορη έκβαση των διαπραγματεύσεων για την ειρήνευση στο μέτωπο, ώστε οι Μπολσεβίκοι να επιδοθούν απερίσκεπτοι στο έργο τους πίσω στη Ρωσία. Ο Τρότσκι πίστευε ότι η Γερμανία θα προσέφερε απαράδεκτους όρους, που θα προκαλούσαν την εξέγερση των γερμανών εργατών σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους ρώσους αδελφούς τους. Η εξέγερση αυτή θα προκαλούσε με τη σειρά...

Πώς έγιναν… ελληνικές οι περιουσίες των Εβραίων της Θεσσαλονίκης

Εικόνα
του Hλία Χαρίτου*  από το Δρόμο της Αριστεράς Η μνήμη είναι στολίδι πολύ ενοχλητικό για όποιον τη φέρει. Mε την ευκαιρία της Ημέρας Μνήμης για τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας της Εβραϊκής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης, οφείλουμε να θυμηθούμε ότι η υπόθεση των εκτοπίσεων των Ελληνοεβραίων της Θεσσαλονίκης, το 1943, αφορούσε το 1/4 του πληθυσμού της πόλης. Πενήντα χιλιάδες ψυχές. Είναι η εποχή που τα κοράκια εφορμούν και κατασπαράζουν τις περιουσίες των ανυπεράσπιστων πολιτών. Βλέπετε, τα θύματα των ναζιστικών κρεματορίων δεν θα επιστρέψουν ποτέ να διεκδικήσουν τις περιουσίες που μετατράπηκαν σε οκταώροφες πολυκατοικίες και κεντρικά καταστήματα προς ικανοποίηση των μεταπολεμικών « εθνικοφρόνων ιδιοκτητών », πιστών στα ιδανικά του έθνους. Η Θεσσαλονίκη είναι μία βαθιά ενοχική πόλη. Μία πόλη που πολλές από τις αστικές περιουσίες της αποκτήθηκαν πάνω στα καμένα πτώματα των Εβραίων και σε ένα τεράστιο έγκλημα. Αρχή από την ΥΔΙΠ Τον Μάρτιο του 1943 δημιουργήθηκε η ΥΔΙΠ (...