ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Από το Nicolas Sevastakis: Αυτή η εξουσία δεν πιστεύει στον νόμο της πολιτείας (στο ρεπουμπλικανικό συμβόλαιο). Συνδιαχειρίζεται σχολική ύλη με την Εκκλησία ή δημόσιους χώρους και πλατείες με "πολιτικές ομάδες'' ή εθιμικές παραδόσεις ''ανυπακοής''. Είναι πλέον το σημείο συνάντησης του κρατισμού και ενός επιλεκτικά διακριτικού αντικρατισμού. Ασκείται καθημερινά στη νουθεσιακή ρητορική κατά του ιδιωτικού φανερώνοντας απίστευτη φοβία για ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Για να μην κακοκαρδίσει τον έναν ή άλλον εξουσιαστικό παίκτη σε αυτό το αντισυστημικό θέατρο της ωμότητας που συγκινεί πολλές ομάδες ισχύος και θεατές στη χώρα.

Κυριακή, 6 Φεβρουαρίου 2011

Η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει και να το δείχνει




Σ’ ένα λίγο παλιότερο άρθρο στο aixmi.gr « αλλαγή πάνω στα ερείπια δε γίνεται» ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου μας προτρέπει να μην τα μηδενίζουμε όλα.

Μας γράφει ότι φαινόμενα αναξιοκρατίας, αδιαφάνειας, διαφθοράς, πελατειακών εξαρτήσεων, πονηρών συναλλαγών και διασυνδέσεων με αθέατα κέντρα εξουσίας……. πρέπει και μπορούν να καταπολεμηθούν με τα εργαλεία της νομιμότητας που διαθέτει το Κράτος Δικαίου.

Ε λοιπόν, κύριε πρύτανη, δεν μπορούν να καταπολεμηθούν γιατί κανένας δεν θέλει να τα χρησιμοποιήσει και τα εργαλεία αυτά είναι λίγο δύσκολο να σηκωθούν από μόνα τους και να καταπολεμήσουν. Συνεπώς είναι τουλάχιστον υποκρισία να ισχυρίζεται κάποιος ότι από δω και μπρος η πανεπιστημιακή κοινότητα από μόνης της θα ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς ελέγχου, κάτι το οποίο επιμελώς δεν έκανε τόσα χρόνια. Όσο είναι ιδεοληψία να κατηγορούνται όλοι και να απαξιώνονται τα πάντα γύρω από τα ΑΕΙ, άλλο τόσο ιδεοληψία είναι να πιστεύουμε στη διαδικασία της αυτοκάθαρσης και μάλιστα από δυνάμεις που είναι μέρος του προβλήματος και δεν θα γίνουν ποτέ λύση του.

Γράφει παρακάτω: Η αλήθεια είναι σήμερα ότι καμία αλλαγή στο Πανεπιστήμιο δεν μπορεί να γίνει βασισμένη σε ερείπια και στην απαξίωση της παράδοσης, των αρχών και των αξιών της πανεπιστημιακής κοινότητας, καμία μεταρρύθμιση δεν υπάρχει χωρίς δημοκρατία στη λειτουργία του, όπως και το Πανεπιστήμιο του αύριο δεν χτίζεται «εν κενώ», χωρίς τη σύμπραξη της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Να δούμε όμως ποια είναι η αλήθεια που κρύβεται πίσω από αυτά που διατείνεται ο πρύτανης;
Αν η παράδοση είναι κακή δεν θα πρέπει να έχουμε καμιά ηθική δέσμευση να την απορρίψουμε. Πάνω σε ερείπια χτίζεις τις καλύτερες νέες πόλεις, αφού πρώτα τα ισοπεδώσεις, αρκεί να φροντίσεις τα θεμέλια να είναι σωστά. Δεν σας κρύβω ότι το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας θέλει ξήλωμα και στήσιμο από την αρχή. Γιατί οι παραδόσεις του γεννούν κυρίως άρρωστες υπερδομές. Γιατί αυτοί που γατζώνονται από το παλιό δεν είναι συνήθως οι καλύτεροι. Γιατί τους ενοχλούν οι αλλαγές στο σύστημα διοίκησης, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, οι εξωτερικοί αξιολογητές κλπ, δηλαδή ότι δίνει δυνατότητα μιας έμπρακτης λογοδοσίας, ότι μπορεί να διαταράξει την αδιαφάνεια.

Το ζήτημα της δημοκρατίας. Εδώ δεν έχουμε κανένα δισταγμό να ισχυριστούμε ότι η δημοκρατία είναι η μόνη απούσα από τη μέχρι σήμερα πολιτεία των ΑΕΙ. Δολοφονήθηκε την ίδια στιγμή που αποθεωνόταν. Η καθολική ψηφοφορία στην εκλογή των πρυτανικών αρχών φάνταζε τόσο δημοκρατική. Όλοι, δάσκαλοι, φοιτητές, διοικητικοί εκλέγουν τον πρύτανη. Μόνο που ο κάθε πρύτανης, λίγο νωρίτερα, έχει «εξαγοράσει» τις ψήφους με υποσχέσεις παροχών, εξυπηρετήσεων, με κομματικές συμφωνίες.

Η σύμπραξη της πανεπιστημιακής κοινότητας είναι απαραίτητη, σε αυτό συμφωνώ. Αυτός είναι και ο λόγος που είμαι απαισιόδοξος για την έκβαση του εγχειρήματος. Υπάρχουν δυο αντίπαλα στρατόπεδα, ανεξάρτητα από τις πολιτικές πεποιθήσεις. Υπάρχουν αυτοί που θέλουν να υποστούν τις συνέπειες των μεταρρυθμίσεων, να δοκιμάσουν αλλαγές, να φάνε τα μούτρα τους, να δουλέψουν σκληρά για κάτι άλλο, νέο ίσως και ατελέσφορο, αλλά που θα στην πράξη, θα αποδειχθούν οι αδυναμίες του. Όπως έγραφε πρόσφατα και ο ακαδημαϊκός δάσκαλος και φίλος, Μ. Μπουντουρίδης:

Δεν γίνεται καμιά μεταρρύθμιση, καμιά αλλαγή που μετασχηματίζει το παλιό, το προβληματικό, το ανυπόφορο, όταν δεν υπάρχει η τόλμη του πειράματος, το θάρρος να βάλουμε τα χέρια μας μέσ’ τη φωτιά, για να βγάλουμε τα κάστανα του νέου, μέσ' από απώλειες, από τραυματισμούς, από θυσίες.

Από την άλλη υπάρχουν και αυτοί που θέλουν να πάμε σαν άλλοτε. Να ξεσκονίσουμε, να ρίξουμε μια φασίνα, αλλά στο ίδιο φθαρμένο υπόστρωμα να ρολάρουμε, αναπαράγοντας τα κακώς κείμενα, με τα οποία έχουμε πλέον συμφιλιωθεί και τα νομίζουμε ως αρχές και παραδόσεις. Και στο στρατόπεδο αυτό οι πιο μαχητικοί πολεμιστές ανήκουν στην αντισυστημική Αριστερά. Δίπλα τους οι πρυτάνεις, οι συγκλητικοί,  η καθεστηκυία  τάξη των ΑΕΙ. Πριν από 30 χρόνια υπερασπίζονταν την έδρα που γκρέμιζε η Αριστερά. Σήμερα υπερασπίζονται μαζί με την «Αριστερά» και τη συνδικαλιστική νομεκλατούρα το καθεστώς των άρρητων συμφωνιών, που δεν προλαμβάνει, δεν ελέγχει, δεν αποδίδει δικαιοσύνη, λέγοντας ότι θα μπορούσε να τα κάνει όλα αυτά. Αλλά δεν τα κάνει.  Κοινά συμφέροντα; Δεν ξέρω, αλλά και δεν με νοιάζει.

Με ενδιαφέρει το ιδεολογικό υπόστρωμα, που είναι η αριστερή ιδεολογία της μεταπολίτευσης της οποίας υπήρξα, στη νεότητα, ένθερμος οπαδός. Μόνο που τέλειωσε.

Είναι αλήθεια ότι κάποτε υπήρξε επαναστατική. Γκρέμισε την έδρα, έθεσε τα δημοκρατικά προτάγματα της εποχής της, έδωσε θέση σε όλους στις διοικήσεις των σχολών, αλλά και άνοιξε το κλειστό επάγγελμα του καθηγητή πανεπιστημίου. Μόνο που οι δομές που εγκατέστησε διαβρώθηκαν, διαπλέχθηκαν, σάπισαν, καταρρέουν και είναι πλέον τροχοπέδη της προόδου. Η ιδεολογία αυτή στήριξε τα επαγγελματικά δικαιώματα των εργαζομένων, και τα δικαιώματα του κινήματος «εύκολο πτυχίο σε όλους». Το παλιό σύνθημα «όχι στην εντατικοποίηση των σπουδών» έγινε το καθεστώς μέσα στο οποίο ανδρώθηκε η λούφα, η αδιαφάνεια, η κομματοκρατία. Δεν είναι κακό να λέμε ότι αυτή ήταν η επιδίωξη της Αριστεράς. «Φτηνό» πτυχίο στα παιδιά του λαού και διορισμός στο δημόσιο, μετά επιδομάτων. Όχι κρίσεις, όχι εξετάσεις, όχι ΑΣΕΠ, όχι αξιολόγηση. Όχι εμπόδια στις μάζες κατά την έφοδό τους στο κρατικό οχυρό. Μετά οι μαθημένοι έτσι, καταλάμβαναν μέσω του συνδικαλισμού τις δημόσιες υπηρεσίες και το σύνθημα γινότανε όχι στην «εντατικοποίηση της εργασίας». Κάποιοι δούλευαν, κάποιοι όχι, κάποιοι έκλεβαν, οι περισσότεροι όχι, αλλά αυτοί που έκαναν λαδιές δεν βρέθηκαν και δεν δικάστηκαν ποτές παρόλο που υπήρχαν τόσοι νόμοι και αστυνόμοι. Άρα το σύστημα δούλευε γι’ αυτούς, χωρίς να είναι όλοι ίδιοι.  Και μετά ήρθε η κρίση και το ΔΝΤ.   

Συνεπώς, η στάση ουδετερότητας του στυλ, «υπάρχουν εισαγγελείς και  περιμένουν τις τεκμηριωμένες καταγγελίες σας» δεν πείθει πια. Όπως δεν πείθει και το ιδεολόγημα περί πανεπιστήμιου των αγορών. Τα τελευταία 30 χρόνια καπιταλισμό έχουμε, νομίζω. Οι αγορές και οι οικονομικές ελίτ συγκρούονται με τις δυνάμεις της εργασίας σε μια αδυσώπητη ταξική πάλη. Το πανεπιστήμιο είναι κατάκτηση της νεωτερικής εποχής ιδρύθηκε και αναπτύχθηκε σε καπιταλιστικό περιβάλλον. Εκπαιδεύει και παράγει επαγγελματίες επιστήμονες για να δουλέψουν στην αγορά, αλλά και για να παίξουν το ρόλο που τους αρμόζει στην κοινωνία. Αν είναι καλά εκπαιδευμένοι θα επιβιώσουν, θα αναπτυχθούν , θα συνεισφέρουν κοινωνικά αν όχι θα ζοριστούν, θα είναι αναπαρκείς, θα μαραζώσουν, θα κάνουν τελικά κακό. 
Αν η Αριστερά θέλει κακά εκπαιδευμένους επαγγελματίες ας το πει ευθαρσώς, ας μας αποκαλύψει τι θέλει.

Το πανεπιστήμιο κάνει και έρευνα παράγει θεωρίες, φόρμουλες, πατέντες, υλικά. Και τα παράγει για να τα δώσει στην κοινωνία ως αγαθά. Θα τα δώσει βέβαια αντί αντιτίμου. Αν το κράτος μπορεί να τα αξιοποιήσει και να τα χρηματοδοτήσει έχει καλώς. Αν δεν μπορεί υπάρχει η κοινωνία, η αγορά, οι χορηγοί. Χρόνια τώρα αυτό γίνεται σε όλο τον κόσμο. Μακάρι να είχαν τα ίδια τα πανεπιστήμια τη δυνατότητα να εκμεταλλεύονται την έρευνά τους. Τώρα η αριστερά ανακάλυψε ότι ζούμε σε καπιταλιστικό περιβάλλον; Και βέβαια τώρα που συζητιούνται αλλαγές που θα ξεβολέψουν πολλούς, άρα και πολλά από τα εξέχοντα μέλη της; Η γυναίκα του Καίσαρα πρέπει και να το δείχνει, αλλιώς δύσκολα πείθει. Ειδικά σε μια μικρή χώρα που όλοι λίγο πολύ γνωρίζονται μεταξύ τους.


5 σχόλια:

  1. Το κείμενο χειρουργεί τον εγκέφαλο της μεταπολιτευτικής Αριστεράς στην Ελλάδα και φέρνει στο φως την κυρίαρχη αντίληψη της περί σπουδών και εργασίας. Παρατηρώντας τη στο μικροσκόπιο,τρομάζεις από το πόσο συντηρητική και αντικοινωνική είναι. Και όμως μέχρι πριν ένα χρόνο ακόμη απόψεις όπως αυτές του κειμένου μόνο τις ψιθυρίζαμε μεταξύ μας. Δεν είχαν θέση στο δημόσιο λόγο.Τώρα ήρθε η ώρα τους. Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Και συγχαρητήρια στη ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ για τη μαχητικότητά της και την παραγωγικότητά της.
    Dimef

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πάντως διαβάζοντας και ΤΟ σημερινό ΒΗΜΑ βλέπω ότι το θέμα του ασύλου συνεχίζει. Τα προβλήματα της ακαδημαϊκής ζωής έρχονται στην επιφάνεια, αλλά και δίπλα τους πάντα τίθεται το άσυλο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δείμο το άσυλο θα παίζει συνέχεια, είναι το τελευταίο οχυρό της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.Εκεί θα συγκρουστούν οι δυνάμεις της αντίδρασης κάθε απόχρωσης, οι κόκκινες μέσα και οι μαύρες απέξω, μέχρι το οχυρό να γίνει στάχτη. Προσδοκώ ανάσταση νεκρών, δηλαδή της κοινωνίας. Δεν είμαι αισιόδοξος όπως ο dimef.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Dimef
    πράγματι πριν ένα χρόνο υπήρχε άκρα του τάφου σιωπή. Τραβούσαμε το δρόμο μας χωρίς βιασύνη. Σήμερα δυνάμεις της άλλης Αριστεράς της ρεφορμιστικής πασχίζουν να θέσουν προτάγματα καινοφανή για τα ελληνικά δεδομένα μέσα σε ένα συντηρητικό και αντιαισθητικό περιβάλλον.Αν όμως αυτά δεν γίνουν ανάγκες ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας μας δεν φτιάξουν κίνημα δεν βλέπω φως. Δεν έχουμε παρά να ελπίζουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καλημερα. Ανοιξε το παραθυρο μου!!!!!!!!
    Προσοχη!!!!!!!!!!το Ασυλο, δεν ειναι τυχαιο που εδω 'καραβια χανονται -βαρλουλες Αρμενιζουν''.
    Υστερικη προσπαθεια να πεισθει η κοινωνια αλλως η 'ΜΑΖΑ η τα ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΡΩΜΑΤΑ'πως ζουμε σε Δημοκρατικη Χωρα!!!!!!!
    Τοσο Δημοκρατικη οσο απεχει το δικαιο απο την δικαιωσυνη!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή