ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 21 Απριλίου 2011

Η Αριστερά και οι ιαχές κατά του μνημονίου




Γεράσιμος Γεωργάτος aixmi.gr, 16/4/11

Μόνο ως εθισμός της ριζοσπαστικής αριστεράς στον ανέξοδο επαναστατικό λαϊκισμό μπορούν να εκληφθούν οι απόψεις περί «επιθετικής αναδιάρθρωσης του χρέους» (Τσίπρας) ή περί «αναστολής πληρωμής του και διαγραφής του» (Λαφαζάνης), που καταλήγουν στον ίδιο παρονομαστή. Τροφοδοτούν, μαζί με τον γερμανό υπουργό οικονομικών Βόλφαγκ Σόιμπλε, τους συντηρητικούς ευρωπαϊκούς πολιτικούς κύκλους και τους κερδοσκόπους των αγορών, τη φιλολογία περί αναδιάρθρωσης ή ενδεχόμενης πτώχευσης που εκτόξευσε και πάλι στα ύψη τα σπρέντς των ελληνικών ομολόγων (Ελευθεροτυπία, 14-4-11).

Όποιος επιμένει να χαϊδεύει τα αυτιά του αριστερού κοινού, εθίζοντάς το και αυτό στο λαϊκισμό, προτείνει μέτωπα με δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής και κοινοβουλευτικής αριστεράς, της ριζοσπαστικής οικολογίας,  με ομάδες και πολιτικά πρόσωπα από το χώρο του ΠΑΣΟΚ (εδώ προφανώς περιλαμβάνεται και το νεότευκτο «Άρμα Πολιτών» του Δημαρά και περιπτώσεις όπως του Μητρόπουλου), με στόχο την ανατροπή του Μνημονίου και της κυβέρνησης (Αυγή, 14-4-11). Καλλιεργεί δηλαδή την ψευδαίσθηση ότι μπορεί η Ελλάδα να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση της ασύδοτης δημόσιας και ιδιωτικής σπατάλης και προτείνει να οδηγηθεί «επαναστατικά» η χώρα σε πτώχευση και οι πολίτες σε εξαθλίωση, με τον αποκλεισμό της από κάθε μηχανισμό και δυνατότητα δανεισμού.

Η ΔΗΜ.ΑΡ, ως υπεύθυνη μεταρρυθμιστική αριστερά, βρίσκεται και θα πρέπει πάντοτε να βρίσκεται στον αντίποδα του ανεύθυνου λαϊκισμού. Το μετωπικό ΟΧΙ στο μνημόνιο δεν αποτελεί λύση αλλά απλοϊκή και εύκολη δαιμονοποίηση που εντείνει το αδιέξοδο. Η κρίση στη χώρα μας είναι βαθύτερη γιατί είναι διαρθρωτική. Ανέδειξε την έντονα  πελατειακή φύση της πολιτικής στην Ελλάδα που δημιούργησε ένα τεράστιο δημόσιο τομέα, σπάταλο, αναποτελεσματικό, εν πολλοίς διεφθαρμένο και εχθρικό προς την υγιή επιχειρηματικότητα και τη  δημιουργικότητα, εκτεταμένη παραοικονομία και φοροδιαφυγή. Αποτέλεσμα, η εκτόξευση των δημοσίων ελλειμμάτων πολύ πάνω από το διαχειρίσιμο όριο του 90% του ΑΕΠ, η ραγδαία άνοδος των επιτοκίων του ελληνικού χρέους και το απαγορευτικό κόστος δανεισμού.

Ο κίνδυνος για την Ελλάδα δεν προέρχεται από το Μνημόνιο. Εκτός από τον ανεύθυνο αντιπολιτευτικό λαϊκισμό της ΝΔ, του ΛΑΟΣ και μεγάλου μέρους της αριστεράς, είναι εμφανής η ανικανότητα της κυβέρνησης που παραμένει και αυτή δέσμια συντεχνιακών και λαϊκιστικών δυνάμεων. Αδυνατεί  να προχωρήσει σε δίκαιες, βαθιές και ταχείες μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώνουν τα φορολογικά έσοδα, αντί για τις εύκολες και για χαμηλά εισοδήματα άδικες περικοπές, θα αυξάνουν τη βιωσιμότητα των δημοσίων δαπανών ώστε να εξασφαλίζονται οι λειτουργίες του κοινωνικού κράτους και σε συνδυασμό με ένα αναπτυξιακό σχέδιο να αποκατασταθεί βαθμιαία η διεθνής αξιοπιστία και εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία.
Από την άλλη, τα μέτρα που λαμβάνονται από την Ε.Ε δεν αντιμετωπίζουν την ουσία του προβλήματος. Ο μηχανισμός στήριξης και το διάδοχό του ευρωπαϊκό ταμείο σταθερότητας είναι μέτρα αναγκαία μεν, αλλά ανεπαρκή. Όσο για το συντηρητικό Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας ή Σύμφωνο για το Ευρώ, που προωθεί επίμονα η κα Μέρκελ, το μόνο που θα πετύχει θα είναι η παρατεταμένη ύφεση, ιδίως για τις πιο αδύναμες οικονομικά χώρες της ευρωζώνης. Η Ευρώπη παραμένει σήμερα ο μοναδικός ενιαίος οικονομικός χώρος που δεν διαθέτει δανειοληπτική ικανότητα. Χρειάζεται κατ` ελάχιστο να προχωρήσει άμεσα η υπόθεση των ευρωπαϊκών ομολόγων για τα χρέη και την ανάπτυξη και η δημιουργία ενός πραγματικού και ενισχυμένου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Οι ελληνικές δραματικές ιδιαιτερότητες και οι ευρωπαϊκές αδυναμίες δεν αντιμετωπίζονται με αντιμνημονιακές ιαχές που καλλιεργούν νοσταλγικές αυταπάτες. Αυτό που έχει ανάγκη η χώρα μας και η Ευρώπη είναι ένα ευρύτατο προοδευτικό μεταρρυθμιστικό κίνημα από τις δυνάμεις της δημοκρατικής αριστεράς, της πολιτικής οικολογίας και τις δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας. Εκείνες όμως τις δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας που στην Ελλάδα απεγκλωβίζονται από το λαϊκισμό και στην Ευρώπη από τον νεοφιλελευθερισμό. Πρόκειται για κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις υπαρκτές που οφείλουν πλέον να συναντηθούν. Μόνο έτσι έχει ελπίδα ένα εναλλακτικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο απέναντι στη συντηρητική πολιτική ηγεμονία και το δεσποτισμό των αγορών. Στη Γερμανία κάτι φαίνεται πως ήδη κινείται.                     

 O Γεράσιμος Γεωργάτος  είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Δημοκρατικής Αριστεράς

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου