ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Από το Nicolas Sevastakis: Αυτή η εξουσία δεν πιστεύει στον νόμο της πολιτείας (στο ρεπουμπλικανικό συμβόλαιο). Συνδιαχειρίζεται σχολική ύλη με την Εκκλησία ή δημόσιους χώρους και πλατείες με "πολιτικές ομάδες'' ή εθιμικές παραδόσεις ''ανυπακοής''. Είναι πλέον το σημείο συνάντησης του κρατισμού και ενός επιλεκτικά διακριτικού αντικρατισμού. Ασκείται καθημερινά στη νουθεσιακή ρητορική κατά του ιδιωτικού φανερώνοντας απίστευτη φοβία για ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Για να μην κακοκαρδίσει τον έναν ή άλλον εξουσιαστικό παίκτη σε αυτό το αντισυστημικό θέατρο της ωμότητας που συγκινεί πολλές ομάδες ισχύος και θεατές στη χώρα.

Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2011

Η Αριστερά έχει μια λαμπρή παράδοση και ένα μίζερο παρόν.

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου από την Αριστερή Στρουθοκάμηλο


Δεν είναι σε θέση εδώ και πολύ καιρό να ξαναενώσει τα κομμάτια της. Δεν θέλει καν. Ακόμη κι όταν υπάρχουν φανερά σημεία σύγκλισης ή και ταύτισης, η ενότητα δεν είναι επιθυμητή. Εφευρίσκονται λόγοι για να μην υπάρξει ενότητα. Κανείς/καμιά δεν ρίχνει τη μούρη του/της.
Τι πιθανότητες έχει μια πολιτική δύναμη που δεν μπορεί να ενώσει και  να ενωθεί;

Δεν θέλει εδώ και πολύ καιρό να συνεργαστεί με κανέναν. Να συνεργαστεί ισότιμα εννοείται - γιατί στο καπέλωμα είναι πρώτη. Τους άλλους τους βλέπει σαν τσόντες ή βλέπει τον εαυτό της σαν τσόντα σε σχέση με τους άλλους. Μιλά πάντα για "συσχετισμούς" που πρέπει να αλλάξουν. Τι εννοεί άραγε; Εννοεί ότι αν δεν είναι αυτή δεν θα είναι κανένας άλλος. Στο μεταξύ δεν υπάρχει περίπτωση κυβερνητικής συνεργασίας, ανοχής, έμμεσης υποστήριξης έστω μιας άλλης συνεργασίας. 
Τι πιθανότητες έχει μια δύναμη που δεν συνεργάζεται με κανέναν; Να υποθέσουμε ότι την απλή αναλογική την ζητά μόνο και μόνο για λίγους βουλευτές παραπάνω;

Δεν έχει να προτείνει καμιά λύση, καμιά εναλλακτική. Δεν κάνει προτάσεις καν. Τρία γράμματα συνοψίζουν ολόκληρο το πρόγραμμά της: ο, χ, ι... Κι όταν τις κάνουν άλλοι, τις απορρίπτει - βρίσκει πάντα κάτι αρνητικό, διαπιστώνει πάντα με θλίψη ότι δεν μπορεί να συμμετέχει. Όταν έρθει η ώρα να πει το ναι ή το όχι, διαλέγει πάντα το δεύτερο - σε τελευταία ανάλυση πάντα αλλά ...όχι!
Τι πιθανότητες έχει μια δύναμη χωρίς προτάσεις; Όταν "τρία γράμματα μόνο φωτίζουν" κάθε συμπέρασμά της;

Δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις σκέψεις και τις προτάσεις κανενός φίλου ή συνοδοιπόρου της. Τους φοβάται. Δεν μπορεί νάχουν δίκιο εκείνοι που δεν έχουν κομματικά αξιώματα... Αυτό θα αμφισβητούσε την κομματική ιεραρχία. Θα σήμαινε αλλαγές - κι αυτές είναι επικινδυνες για την αιώνια ηγεσία. Δεν ακούει λοιπόν κανέναν - ξέρει αυτή.
Τι πιθανότητες έχει μια δύναμη που τα ξέρει όλα εκ των προτέρων; Που δεν ακούει κανέναν;

Όλα τα παραπάνω είναι χαρακτηριστικά, εδώ και καιρό, όλων των μορφών της κομματικής αριστεράς. Ακόμα και η κρίση δεν απάλυνε τις διαφορές, δεν έδωσε τίποτα στην ενότητα, δεν πρόσφερε κάποια ευκαιρία να παραμεριστούν τα ιδεολογήματα και να αυξηθεί η συνεργασία. Μάλλον τις βάθυνε. Μάλλον ανέβασε στο ζενίθ τις αντιπαραθέσεις και τις εκατέρωθεν κατηγορίες. Σε σημείο που παρά την μεγάλη τους στενοχώρια για το γεγονός, όλοι πια οι αριστεροί να αντιλαμβάνονται ότι η σημερινή αριστερά δεν παίζει κανέναν ρόλο στην πραγματικότητα. Γιατί δεν έχει χαρακτήρα, θέσεις, όραμα, προσωπικότητα - κάτι το σαφές και το διακριτό. Δεν έχει πρόταση. Ζει από το ένδοξο παρελθόν - ζει από την ιστορική της περίοδο της προσφοράς και των διώξεων. Ζει από τα έτοιμα σαράντα σχεδόν χρόνια τώρα - εξαργυρώνοντας το Πολυτεχνείο, την ΕΔΑ, την Αντίσταση.
Δεν μπορεί πια να πει καν, "κάτι αριστερό"...

Είναι ίσως καταθλιπτικό, αλλά αυτή η αριστερά μοιάζει να έχει τελειώσει προ πολλού. Τα ζωτικά της όργανα δεν δίνουν πια σημεία ζωής. Δεν έχει καν όρεξη να συμβάλλει να διασωθεί η χώρα από την κρίση ή να παρουσιαστεί ανθεκτική στον διεθνή ανταγωνισμό. Λέει μόνο "βγάλτε με και θα δούμε τι θα κάνουμε" επειδή και η ίδια δεν το πιστεύει - άλλωστε κολλημένη είναι δεκαετίες τώρα στα ίδια ποσοστά. Απλά έχει βάλει τον αυτόματο πιλότο - και στην σκέψη και στην δράση. Καρμπόν όλα - όπως παλιά...
Τι πιθανότητες έχει μια τέτοια Αριστερά;

Είναι φυσικά δύσκολες κάποιες αλήθειες. Μήπως όμως η Αριστερά ανήκει σε μια εποχή που πέρασε και απλά δεν έχει στο dna της δύσκολες και πιο ολιστικές προσεγγίσεις όπως την οικολογία, την έννοια της αειφορείας, την σημασία της κλιματικής αλλαγής, του υπερπληθυσμού, των ορίων της ανάπτυξης ή ακόμη και της ανάγκης της σχεδιασμένης αποανάπτυξης; Ή της άμεσης και συμμετοχικής δημοκρατίας; Πιθανόν. Δεν είναι άλλωστε κάτι υποχρεωτικά κακό. Καθένας στην εποχή του. Σήμερα νέα προβλήματα ζητούν νέες απαντήσεις. Κι ένας οργανισμός που δεν μπορεί να ανανεωθεί πια σημαίνει ότι έχει ολοκληρώσει την ιστορική του διαδρομή - τι πιο έξυπνο από να αφομοιωθεί στο καινούργιο;


υγ  Και με τις επείγουσες ανάγκες διαχείρισης της πολιτικής πραγματικότητας και της κρίσης τι γίνεται "χωρίς Αριστερά"; Μα δεν κατάργησε κανείς ξαφνικά την Αριστερά - μόνη της αρνήθηκε τις πρωτοβουλίες και οχυρώθηκε στο ένδοξο παρελθόν και τις γραφές (με ζηλευτή θρησκευτικότητα) - άρα η παρουσία της δεν προσθέτει ούτε αφαιρεί τίποτα: ο δρόμος είναι ανοιχτός στην ανασύνθεση των πολιτικών δυνάμεων και το μόνο πρόβλημα των αριστερών -στο κατά πόσον θα συμμετέχουν- είναι μια ισχυρή δεσμευτική νοσταλγία άλλων εποχών που τους (μας) στρέφει στα ίδια και τα ίδια. 
Κι όπως ο δρόμος είναι ανοιχτός έτσι και οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές: τα ξαναζεσταμένα όνειρα της κεντροαριστεράς ή της αριστερής "αντιμνημονιακής" ενότητας αλλά και της εξαντλημένης "ανανέωσης" δεν επαρκούν πια. Αυτό που χρειάζεται σε μεγαλύτερες ποσότητες είναι ανοιχτά μυαλά και συγκεκριμένα βήματα: η ζωή άλλωστε αναπληρώνει κάθε κενό και ανανεώνεται με την επίλυση των προβλημάτων, όχι την διαιώνισή τους...


Για την ανάληψη πολιτικής ευθύνης: Γιώργος Παπασπυρόπουλος

1 σχόλιο:

  1. Το πρώτο μέρος είναι σημαντικά μηδενιστικό. Τέτοιες κριτικές όταν μένουν μόνο στην άρνηση/αρνητική κρίση, απεμπολούν όλες τις κατακτήσεις που έφερε η αριστερά. Στο δεύτερο μέρος δε διαφωνώ ιδιαίτερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή