ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2012

Το ευρωπαϊκό μας μέλλον, του Κίμωνα Χατζημπίρου



O Κίμων Χατζημπίρος με το πρόσφατο άρθρο του στα Νέα, επαναφέρει την ιδέα δημιουργίας ενός μεταρρυθμιστικού κόμματος από μετριοπαθείς, εκσυγχρονιστές όλου του δημοκρατικού πολιτικού φάσματος με στόχο την ανατροπή του καταστρεπτικού πολιτικού συστήματος και τη σωτηρία της χώρας. Προσυπογράφουμε και εργαζόμαστε προς την ίδια κατεύθυνση. Δεν έχει πια κανένα νόημα η παραμονή σε σχήματα φθαρμένα, που έχουν καταρρεύσει στη συνείδηση των πολιτών. Ανανέωση και δημιουργία τώρα.

Κίμων Χατζημπίρος

Οι φιλελεύθερες προσδοκίες των λαών ανέτρεψαν τον υπαρκτό σοσιαλισμό, κατεδάφισαν τις νοτιοαμερικανικές δικτατορίες και το ρατσιστικό απαρτχάιντ, ενέπνευσαν τις εξεγέρσεις της Αραβικής Ανοιξης, ήδη κλονίζουν την απολυταρχία της Αγίας Ρωσίας. Δυόμισι αιώνες μετά τον Διαφωτισμό ο πλανήτης καθόλου δεν έχει ξεχάσει το μήνυμά του. Στην καθ' ημάς ευρωπαϊκή Ανατολή, ωστόσο, νοοτροπίες και συμπεριφορές πολιτών και πολιτικών μάλλον οπισθοδρομούν. Η προσέγγιση στις προηγμένες χώρες της Ευρώπης, δηλαδή η φυσιολογική προοδευτική μετάλλαξη της Ελλάδας, εξακολουθεί να σκοντάφτει στην ανατολική ελληνορθόδοξη παράδοση. Ο εκσυγχρονισμός και η εκκοσμίκευση είναι το μείζον πολιτικό ζήτημα και μπροστά σε αυτό οι παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές και οι ιδεολογικές διαφορές μεταξύ μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων είναι σήμερα δευτερεύουσες.
Η προοδευτική μεταρρυθμιστική πρόταση περιέχει τρία μείζονα σημεία:
Το πρώτο, η ολοκληρωμένη αποδοχή του ευρωπαϊκού προσανατολισμού. Αφήνοντας πίσω την παραδοσιακή τοπική μιζέρια, η χώρα έχει ακόμα την ευκαιρία να ενσωματωθεί στην πιο ανοικτή κοινωνία πολιτών, αλλά επίσης επιχειρηματιών, αγορών και αλληλεπιδρώντων πολιτισμών. Η Ευρώπη μάς στηρίζει και εξακολουθεί επίμονα να μας καλεί.
Δεύτερο σημείο, η πλήρης εφαρμογή της αστικής νομιμότητας, μαζί με την αναγνώριση αποκλειστικού προνομίου του κράτους να ασκεί μια ελάχιστη βία. Περιλαμβάνει απόρριψη κάθε κοινωνικής βίας και, φυσικά, του εκφασισμού των κοινωνικών συμπεριφορών που υποδαυλίζεται από εθνικιστικές και ρατσιστικές τάσεις, από ακραίες πρακτικές υπονόμευσης οικονομικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, από βίαιες εξεγερτικές ιδεολογίες.
Τρίτον, η αποφασιστική πρόταξη του ευρύτερου κοινωνικού οφέλους έναντι των σπαταλών στον δημόσιο τομέα και των υπεξαιρέσεων δημόσιου πλούτου από οργανωμένα συμφέροντα συντεχνιών ή από φατρίες μισθωτών, συνταξιούχων, επαγγελματιών, επιχειρηματιών.
Τρία τουλάχιστον μετριοπαθή κόμματα, που αντιπροσωπεύουν πιθανώς τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων, υιοθετούν τον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό. Ούτε ένα όμως δεν έχει το πολιτικό θάρρος να ξεπεράσει τις παραδοσιακές ιστορικές αγκυλώσεις και να θέσει το ζήτημα των ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων πάνω απ' όλα. Με επιπόλαιη και αδύναμη ηγεσία, η Νέα Δημοκρατία παραμένει δέσμια μιας απαίδευτης λαϊκής βάσης, δεν απομακρύνεται από την ελληνοχριστιανική ιδεολογία, δεν αναπτύσσει σύγχρονα φιλελεύθερα χαρακτηριστικά. Τα καμώματα των τελευταίων μηνών δείχνουν πως τα βαρίδια του παραδοσιακού λαϊκού κόμματος δεν συμβιβάζονται με ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό.

Το ΠΑΣΟΚ γεννήθηκε και κυβέρνησε με συστατικό στοιχείο έναν περονισμό α λα ελληνικά. Η αφοσίωση στον αρχηγό και στο Κίνημα ανέκαθεν αποτέλεσε «κλειδί» για την άνοδο των στελεχών με παραμερισμό της αξιοκρατίας. Σήμερα, έπειτα από δύο χρόνια κλεφτοπολέμου κατά των πιο αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και με το βαθύ κομμάτι του σε μονοψήφιο ποσοστό, οι δελφίνοι παραδόξως εμμένουν στο «όλον ΠΑΣΟΚ».
Η Δημοκρατική Αριστερά διεκδικεί το προοδευτικό ανανεωτικό όραμα, με κριτικές αναζητήσεις για σύνθεση κοινωνικού κράτους και οικονομικής ανταγωνιστικότητας, για γόνιμες προσεγγίσεις της παγκοσμιοποίησης, για πλήρη αποδοχή και εμβάθυνση της δυτικής δημοκρατίας. Ωστόσο, παρά την κατάκτηση της πολυφωνίας, δεν έχει αποβάλει παραδοσιακά χαρακτηριστικά ενός κομμουνιστικού κόμματος, με κλειστούς μηχανισμούς λήψης των αποφάσεων και μια ασαφή σοσιαλίζουσα ιδεολογία. Η αγωνία απώλειας του αριστερού προσήμου δεν αφήνει την υπέρβαση να λειτουργήσει. Αντίθετα, η δημοσκοπική άνοδος υπονομεύει το μεταρρυθμιστικό προφίλ, προσελκύοντας καιροσκόπους και άστεγους λαϊκιστές. Η χρησιμότητα του κόμματος για τη χώρα θα εξαρτηθεί από την τελική απάντησή του στο βασικό πολιτικό ζήτημα της σύγκλισης με τις μεταρρυθμιστικές δυνάμεις.

Υπάρχουν σήμερα κάποιοι αξιόλογοι και ικανοί πολιτικοί που δεν διαφωνούν στα μείζονα σημεία και θα όφειλαν να πρωταγωνιστήσουν προς την κατεύθυνση ενός Συναγερμού για την Ελλάδα στην Ευρώπη. Πρόσωπα με μετριοπαθείς φιλελεύθερες αντιλήψεις και με γνώση της Ευρώπης υπάρχουν στη Νέα Δημοκρατία. Προοδευτικοί πολιτικοί που έχουν αποδείξει ότι μπορούν να προωθήσουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις σε δύσκολες συνθήκες υπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ. Στελέχη με σύγχρονη ιδεολογία που έχουν ξεκόψει από παλαιοαριστερές αντιλήψεις συγκροτούν ένα ποιοτικά αξιόλογο μέρος της Δημοκρατικής Αριστεράς. Το πολιτικό μέλλον αυτών των ανθρώπων εντός των υπαρκτών κομματικών μηχανισμών παραμένει αμφίβολο, ενώ οι μεταξύ τους διαφορές είναι αμελητέες σε ό,τι αφορά το άμεσα πρακτέον για τη χώρα. Θα μπορούσαν, τολμώντας την υπέρβαση, να συνεργαστούν στο πλαίσιο ενός νέου κόμματος ή ενός συνασπισμού κομμάτων. Η μαζική απόρριψη των παραδοσιακών πολιτικών από τους πολίτες δημιουργεί θετικές προσδοκίες για ένα τέτοιο εγχείρημα. Θα δινόταν τουλάχιστον η ευκαιρία σε μια καθαρόαιμη κίνηση για το ευρωπαϊκό μέλλον να αναμετρηθεί με την οπισθοδρόμηση.

Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής του ΕΜΠ

5 σχόλια:

  1. Το κείμενο καταφέρνει να περιγράψει με αδρό τρόπο την κυρίαρχη πολιτική φυσιογνωμία των τριών κομμάτων, τις παλινωδίες τους και τα λαϊκίστικα βαρίδια τους. Είναι μια ακόμη έκκληση στις δυνάμεις του ευρωπαϊσμού και του εκσυγχρονισμού να χειραφετηθούν από τον παλαιοκομματισμό και να μπουν δυναμικά στην ελληνική πολιτική σκηνή. Υπάρχει ένας κόσμος που αγωνιά να εκφραστεί πολιτικά μέσα από ένα τέτοιο σχήμα αλλά δυστυχώς όχι συμπαγής και χωρίς ερείσματα στις δομές του μεταπολιτευτικού καθεστώτος. Το εγχείρημα είναι δύσκολο αλλά δε θα πάψουμε να προσπαθούμε.
    Δημόπουλος Ευθύμης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευθύμιε υπάρχει ένας κόσμος που την ψάχνει πέρα από την εύκολη αριστερή καταγγελία και την απλά φιλελεύθερη πολιτική και ιδεολογία. Ένας κόσμος left και liberal, άνθρωποι της απλής λογικής, που μάχονται τις δικές τους βεβαιότητες και τις δικές τους ιδεοληψίες. Με αυτούς είμαστε. Και αυτοί σιγά σιγά βρίσκονται, μιλάνε και επικοινωνούν με τον κόσμο. Η εμμονή σε σχήματα του παρελθόντος είναι πια εκτός εποχής. Δείτε πως διαλύθηκε το ΠΑΣΟΚ όταν στέρεψε το χρήμα που μοίραζε στους πελάτες. Αν τάφερνε η ζωή και κυβερνούσε η Αριστερά ένα χρόνο όχι παραπάνω, θάβλεπες πως θα τέέιωνε επί τόπου και αυτή. Έτσι θα λήξει και η ΝΔ σε δυο χρόνια. Οι πελάτες περιμένουν αλλά θα περιμένουν για πάντα και τα κόμματα των πελατών ένα ένα θα αποδομούνται και θα καταρρέουν.Γιαυτό ο Περισσός αποφεύγει τις κακοτοπιές.

      Διαγραφή
  2. Η Δημοκρατική Αριστερά διεκδικεί το προοδευτικό ανανεωτικό όραμα, με κριτικές αναζητήσεις για σύνθεση κοινωνικού κράτους και οικονομικής ανταγωνιστικότητας, για γόνιμες προσεγγίσεις της παγκοσμιοποίησης, για πλήρη αποδοχή και εμβάθυνση της δυτικής δημοκρατίας. Ωστόσο, παρά την κατάκτηση της πολυφωνίας, δεν έχει αποβάλει παραδοσιακά χαρακτηριστικά ενός κομμουνιστικού κόμματος, με κλειστούς μηχανισμούς λήψης των αποφάσεων και μια ασαφή σοσιαλίζουσα ιδεολογία. Η αγωνία απώλειας του αριστερού προσήμου δεν αφήνει την υπέρβαση να λειτουργήσει. Αντίθετα, η δημοσκοπική άνοδος υπονομεύει το μεταρρυθμιστικό προφίλ, προσελκύοντας καιροσκόπους και άστεγους λαϊκιστές. Η χρησιμότητα του κόμματος για τη χώρα θα εξαρτηθεί από την τελική απάντησή του στο βασικό πολιτικό ζήτημα της σύγκλισης με τις μεταρρυθμιστικές δυνάμεις.

    Εμ γιαυτό φίλε μου Κίμωνα αποφεύγουν να ανεβάσουν το κείμενό σου και να το σχολιάσουν Άκου κλειστοί μηχανισμοί αποφάσεων και ασαφή σοσιαλίζουσα ιδεολογία; Που τα βρήκες αυτά Κίμων; Θυμάμαι τότε στο 1ο συνέδριο της ΔΗΜΑΡ που ζήτησα να διευκρινιστεί τι ακριβώς σημαίνει στη σύγχρονη εποχή δημοκρατικός δρόμος στο σοσιαλισμό. Θάχει ας πούμε κρατικά διευθυνόμενη οικονομία; Θάχει μόνο δημόσια σχολεία; Γιατί και ο ΣΥΝ το ίδιο ισχυρίζεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. "Πρόσωπα με μετριοπαθείς φιλελεύθερες αντιλήψεις και με γνώση της Ευρώπης υπάρχουν στη Νέα Δημοκρατία. Προοδευτικοί πολιτικοί που έχουν αποδείξει ότι μπορούν να προωθήσουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις σε δύσκολες συνθήκες υπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ. Στελέχη με σύγχρονη ιδεολογία που έχουν ξεκόψει από παλαιοαριστερές αντιλήψεις συγκροτούν ένα ποιοτικά αξιόλογο μέρος της Δημοκρατικής Αριστεράς."

    Όμως η τρίτη ομάδα έχουν σχεδόν ξεκόψει από τις αριστερές και προοδευτικές ιδέες και προτασουν τους πολιτικούς με δήθεν μετριοπαθείς φιλελεύθερες αντιλήψεις και με γνώση της Ευρώπης της ΝΔ και δήθεν προοδευτικούς πολιτικούς που έχουν αποδείξει ότι μπορούν να προωθήσουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις σε δύσκολες συνθήκες υπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ ως την πολιτική λύση.


    Ομως η ενασχοληση των παραπανω με την πολιτικη απο το 1ο ετος σπουδων τους και στη συνεχεια, αμεσως μετα την αποφοιτηση τους ως δηθεν "παιδια -θαυματα" η επιλογη πολλων απ' αυτους σε πολυ μικρη ηλικια για σημαντικες πολιτικες θεσεις χωρις ουσιαστικη επαγγελματικη εμπειρια(νομαρχης, προεδρος ΔΕΚΟ,ευρωβουλευτης, Επιτροπος, υφυπουργος, υπουργος)τους καθιστουν τουλαχιστον υποπτους " προταξης των σπαταλών στον δημόσιο τομέα και των υπεξαιρέσεων δημόσιου πλούτου από οργανωμένα συμφέροντα συντεχνιών ή από φατρίες μισθωτών, συνταξιούχων, επαγγελματιών, επιχειρηματιών.",οπως γραφει πολυ ευστοχα ο Κ.Χ.

    Αρα οι "μεταρρυθμιστές" της ΝΔ και ΠΑΣΟΚ είναι "λερωμένοι" και κίβδηλοι.

    Ο αριστερος μεταρρυθμιστης ειναι πνιγμενος ;
    Γιατι να πιανεται απο τα μαλλιά του;
    Ας απαντηθεί το ερώτημα "Ποιος τελικά ωφελείται;"
    Αν δυσκολευεστε ειτε με ευρω η με δραχμη οι 100 έως 300 μεγιστανες του πλουτου στην χωρα, τα παραρτηματα των πολυεθνικων και καμια 20000 στελεχη και μεγαλοεπαγγελματιες.Απλως με ευρω θα ευνοηθει και ολιγον ο "σοφος λαος" που εχει επιλεξει το πολιτικο προσωπικο που ολοι γνωριζουμε απο το 1974 εως σημερα.

    Καλη σας νυχτα.

    Ευχομαι να μην διαρκέσει δεκαετίες.

    Αφωτστιος Φιλελλεην

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Το κείμενο είτε γράφτηκε από πολιτικά ασυνάρτητο άτομο ή σκόπιμα προσπαθεί να λαϊκίσει και να επιφέρει σύγχυση.. Είναι δυνατόν να επαινεί τις εξεγέρσεις των Αράβων και ταυτόχρονα λίγο πιο κάτω να τάσσεται υπερ της βίας του κράτους και ενάντια σε κάθε κοινωνική βία???!! Δηλαδή αποφάσισε! Με τι είσαι?? Με την κοινωνική εξέγερση ή με την καταστολή??
    Επίσης καμία κουβέντα δεν γίνεται για την ταμπακιέρα.. Την οικονομία δηλαδή και αυτούς που την ελέγχουν, τουτέστιν μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και πολυεθνικές. Λες και το πολιτικό σκηνικό δεν είναι αντανάκλαση των οικονομικών σχέσεων αλλά μια αυτόνομη οντότηα που αρκεί να την βελτιώσουμε ως προς τα συμφέροντα του λαού..Να βρούμε δηλαδή τους αδιάφθορους και ευρωπαϊστές ηγέτες που θα μας σώσουν. Με στοιχειώδης γνώση πολιτικής θεωρίας θα ήξερε ότι οι διεθνείς οικονομικές ελίτ έχουν συγκεντρώσει τόση δύναμη που ορίζουν κατά το δοκούν τις αποφάσεις της ΕΕ. Συνεπώς ας αφήσει τα παραμύθια για την ανάγκη εύρεσης καλών πολιτικών και ας μας απαντήσει πως θα αποκρούσουμε το νεο-φιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης και πως θα απαντήσουμε στις κοινωνικές ανάγκες του πληθυσμού μας τη στιγμή που όλα τα φυσικά διαθέσιμα και τα δημόσια αγαθά παραδίδονται σε ιδιώτες, οι μισθοί εξαλείφονται, η πρωτογενής παραγωγή διαλύεται και η ΕΕ μας θέλει μόνο για τα γκαρσόνια των διακοπών της..

    ΑπάντησηΔιαγραφή