ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 4 Απριλίου 2012

Μάχες οπισθοφυλακής στα ΑΕΙ της Β. Κιντή



Υπάρχουν ακόμα αδαείς και ιδεόπληκτοι που νομίζουν ότι προφυλάσσουν το δημόσιο πανεπιστήμιο από τον καπιταλισμό με το να ζητούν την ακύρωση του νέου νόμου για τα ΑΕΙ. Δεν έχουν καταλάβει ότι όσοι ενδύονται τον αριστερό και επαναστατικό μανδύα και ξιφουλκούν κατά του νόμου, υπερασπίζονται κυρίως το τεμάχιο της ανέλεγκτης εξουσίας που τους αναλογεί σύμφωνα με το μεταπολιτευτικό δίκαιο. (leo)

Βάσω Κιντή  από τα ΝΕΑ

Ως γνωστόν, ο νέος νόμος για τα Πανεπιστήμια επεχείρησε να εισαγάγει μία σειρά μεταρρυθμίσεων ώστε να πάψουν τα ελληνικά ΑΕΙ να αποτελούν - διεθνής εξαίρεση - χώρους αυτοδιοικούμενης συναλλαγής και ασυδοσίας. Οκτώ μήνες μετά την ψήφισή του τίποτε από αυτά δεν έχει προχωρήσει. Γιατί; Διότι πολλές από αυτές τις ρυθμίσεις προϋποθέτουν την υιοθέτηση ενός εσωτερικού κανονισμού για τα Ιδρύματα, η έγκριση του οποίου προϋποθέτει την εκλογή των πρώτων Συμβουλίων. Ως γνωστόν η εκλογή αυτών των Συμβουλίων παρεμποδίστηκε από θλιβερές μειοψηφίες φοιτητών και καθηγητών υπό την ανοχή (τουλάχιστον) σχεδόν όλων των Πρυτανικών Αρχών οι οποίες αντιτάχθηκαν με σφοδρότητα και ακραία συντεχνιακό πνεύμα στην εφαρμογή του νόμου.
Υποστηρίχθηκε τις μέρες αυτές από τον υπουργό Παιδείας ότι «η Πολιτεία δεν μπορεί να εκβιάζει τα Πανεπιστήμια και να τα απειλεί, για να εφαρμοστεί ένας νόμος». Δεν καταλαβαίνω πού βρίσκεται ο εκβιασμός. Τα Πανεπιστήμια οφείλουν να εφαρμόζουν τους νόμους που ψηφίζει γι' αυτά η ελληνική Βουλή. Δεν αποτελούν αυτόνομο κράτος εντός της ελληνικής επικράτειας. Η Πολιτεία στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν εκβιάζει, αμύνεται.
Διαβάζω επίσης ότι ο υπουργός Παιδείας σε συνεντεύξεις του είπε ότι για την αποτυχία στην εφαρμογή του νόμου δεν φταίνε οι πρυτάνεις, αφού δεν εξουσιοδοτήθηκαν εκείνοι γι' αυτό, αλλά κάποιοι που ορίστηκαν απ' έξω να μετέχουν στις εφορευτικές επιτροπές που δημιουργήθηκαν. Η δήλωση αυτή δεν λέει με σαφήνεια πώς έχουν τα πράγματα. Ο νόμος αναθέτει στους πρυτάνεις να υπογράψουν τη διαπιστωτική πράξη για τη συγκρότηση των εφορευτικών επιτροπών που θα διεξαγάγουν τις εκλογές. Οι περισσότεροι πρυτάνεις, επειδή αντιτίθενται στον νόμο, αρνήθηκαν να το πράξουν και ενεργοποιήθηκε πρόβλεψη του ίδιου του νόμου που αναθέτει στον υπουργό Παιδείας να εκδώσει αυτός τη διαπιστωτική πράξη συγκρότησης των επιτροπών. Ο υπουργός Παιδείας δεν ορίζει αυθαίρετα τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών αλλά είναι υποχρεωμένος να κάνει ό,τι θα έκανε και ο πρύτανης εάν εφάρμοζε τον νόμο: να ορίσει ως μέλη πρώην εκλεγμένους πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις και, σε περίπτωση που αυτοί αρνηθούν, τους αρχαιότερους των καθηγητών του Ιδρύματος. Ο κ. Μπαμπινιώτης θα πρέπει να το γνωρίζει αυτό αφού, παρότι πρώην πρύτανης, αρνήθηκε να μετάσχει στην εφορευτική επιτροπή του Πανεπιστημίου Αθηνών.


Θυμίζω επίσης ότι, παγίως, τις εκλογές για τις Αρχές διοίκησης των ΑΕΙ διεξάγουν, όχι οι πρυτάνεις, αλλά εφορευτικές επιτροπές οι οποίες διορίζονται από τα Πρυτανικά Συμβούλια. Ποτέ δεν δημιουργήθηκε πρόβλημα διότι προφανώς ποτέ δεν ετέθη θέμα αντίθεσης στη διαδικασία. Σήμερα υπάρχει πρόβλημα διότι υπάρχει η αντίθεση στον νόμο. Αυτός είναι ο λόγος που ο νόμος δεν εφαρμόζεται και όχι γιατί έχει δήθεν προβλήματα εφαρμογής. Ορισμένοι, πολύ λίγοι, αρνούνται να τον εφαρμόσουν, ή δεν δέχονται να εφαρμοστεί, παραβιάζοντας τον νόμο, παραβιάζοντας τα δικαιώματα των υπολοίπων μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, προκαταλαμβάνοντας αυθαιρέτως την απόφαση του ΣτΕ στο οποίο οι ίδιοι προσέφυγαν και αδιαφορώντας για το δημόσιο συμφέρον και το συμφέρον των φοιτητών. Δεν πρόκειται περί πολιτικής ανυπακοής διότι οι ακαδημαϊκοί τουλάχιστον θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ουσιώδες στοιχείο της πολιτικής ανυπακοής είναι να δέχεσαι τις συνέπειες της ανυπακοής σου. Οταν δεν τις δέχεσαι δεν προβαίνεις σε ανυπακοή αλλά κάνεις επανάσταση. Και επανάσταση για τα Συμβούλια των ΑΕΙ το βρίσκω λίγο ακραίο.


Υποστηρίζει ακόμη ο υπουργός ότι, με τον τρόπο που προτείνει, θα είναι οι πρυτάνεις πλέον υπόλογοι για την εφαρμογή του νόμου. Αν είναι έτσι, γιατί οι πρυτάνεις που αντιτίθενται στον νόμο έσπευσαν να πανηγυρίσουν και να συνταχθούν με τις προτάσεις του υπουργού; Θέλουν να είναι υπόλογοι για την εφαρμογή ενός νόμου που οι ίδιοι πολεμούν;
Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Οτι για άλλη μια φορά, η μεγάλη πλειονότητα, μέσα στα Πανεπιστήμια και εκτός, που ασφυκτιά στο σημερινό περιβάλλον παρακμής και θέλει αλλαγές για να προκόψει η χώρα, βρίσκεται όμηρος συντεχνιών, ιδεολογικών αγκυλώσεων και μικροκομματικών υπολογισμών (αν και αυτή τη φορά τα δύο μεγάλα κόμματα φαίνεται ότι, παρά τις παλαιές τους αμαρτίες, αναγνωρίζουν το πρόβλημα. Τα μικρά, ιδίως της Αριστεράς, είτε φωνασκούν είτε έχουν πάθει αφωνία). Ας ελπίσουμε ότι η αναμόρφωση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας που τόσο έχουν ανάγκη η ελληνική οικογένεια, η νεολαία και η χώρα, σύντομα θα δρομολογηθεί για να συναντήσει, μήπως και κάποτε τις προλάβει, τις διεθνείς εξελίξεις. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι σημερινές αντιδράσεις δεν είναι παρά μάχες οπισθοφυλακής. Η κοινωνία δεν γυρίζει πίσω.

Η Βάσω Κιντή είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου