ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 12 Μαΐου 2012

Η ψήφος σας προωθείται



του Σταμάτη Κυρζόπουλου από το Σχολιαστή


Δεν ξέρω αν οι αριθμοί λένε πάντα όλη την αλήθεια, δεν ξέρω καν αν υπάρχει μία και μάλιστα ολόκληρη αλήθεια, αλλά βρήκα ότι η παρακάτω αριθμητική προσέγγιση του εκλογικού αποτελέσματος αποδίδει μια σημαντική πτυχή της ερμηνείας του: «Το ποσοστό της ανεργίας στην Ελλάδα είναι υψηλότερο από το ποσοστό που έλαβε οποιοδήποτε κόμμα συμμετείχε στις τελευταίες εκλογές». Η χώρα διανύει τον πέμπτο συνεχόμενο χρόνο ύφεσης (πρόκειται πιθανότατα περί ενός θλιβερού ιστορικού παγκοσμίου ρεκόρ) χωρίς ορατό ορίζοντα ανάκαμψης, το σωρευτικά απολεσθέν Α.Ε.Π υπερβαίνει πια το 18%, η ανεργία εκτινάχθηκε μέσα σε 2-3 χρόνια από μονοψήφια νούμερα στο 21% (επισήμως), ένας στους δύο νέους είναι άνεργος, εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες στερούνται οιουδήποτε εισοδήματος, ακόμη περισσότερες ασφαλιστικής κάλυψης, ενώ η πτώση του βιοτικού επιπέδου και των υπολοίπων υπερβαίνει τις 20 ποσοστιαίες μονάδες. Θα ήταν πραγματικά αδιανόητο μια τέτοια βίαιη μεταβολή των στοιχειωδών υλικών προϋποθέσεων και οριζουσών του βίου των πολιτών να μην παράξει μια σοβαρή μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών. Η απότοκη της χρεοκοπίας ακύρωση του μεταπολιτευτικού κοινωνικού συμβολαίου, μεταξύ μιας εν πολλοίς πνευματικά οκνηρής και σε πολλές περιπτώσεις απόλυτα διεφθαρμένης πολιτικής ελίτ και μιας καθολικά φοροδιαφεύγουσας, αποχαλινωμένα καταναλωτικής και κατά πλειοψηφία αντιπαραγωγικά δραστηριοποιούμενης κοινωνίας, οδήγησε ευρύτατα κοινωνικά στρώματα σε μια πρωτόγνωρη πολιτική χειραφέτηση από την παραδοσιακή τους εκλογική συμπεριφορά. Οι νέοι «πολιτικά απελεύθεροι» αγανακτισμένοι του περσινού θέρους, μπορεί να αποχώρησαν άπρακτοι από τις πλατείες, αλλά φαίνεται πως εκεί διαμόρφωσαν μια νέου τύπου πολιτική συνείδηση και συμπεριφορά: οι γαλανόλευκες μούτζες της «πάνω πλατείας» βρήκαν πολιτική στέγη στο ακροδεξιό πατριδοκάπηλο (έως και ναζιστικό) άκρο του πολιτικού φάσματος και η «αμεσοδημοκρατική» ουτοπία της «κάτω πλατείας» φαίνεται πως βρήκε έκφραση σε κάποια από τις συνιστώσες του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ.
  
    Ανήκω σε αυτούς που δεν είχαν εκτιμήσει σωστά το μέγεθος του επερχόμενου σεισμού. Ανέμενα σημαντική καθίζηση της επιρροής του δικομματισμού (αθροιστικά περί το 41-45%), αλλά όχι τη συντριβή που υπέστη. Έχω την εντύπωση, πως και οι περισσότεροι ψήφισαν, έχοντας διαφορετική εικόνα για το ενδεχόμενο αποτέλεσμα, από αυτό που τελικά προέκυψε. Ενδέχεται αντίστοιχα λανθασμένες εκτιμήσεις να γίνονταν και στις Βρυξέλλες, το Βερολίνο ή την Φρανκφούρτη, που πίεσαν απερίσκεπτα και ανελέητα τα ελληνικά αστικά κόμματα, με την επιβολή μιας εξαιρετικά βίαιης και παραδειγματικά τιμωρητικής λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης, που ξεπέρασε τις πολιτικές αντοχές των ούτως ή άλλως απαξιωμένων πολιτικών αυτών φορέων. Όπως και να έχει, τα αποτελέσματα είναι δεδομένα και δημιούργησαν μια εντελώς νέα πολιτική πραγματικότητα, μια πραγματικότητα όμως, που όσο σύνθετη και δύσκολη και αν είναι, δεν φαίνεται να αίρει (για μια ακόμη φορά) τους ηγέτες των κομμάτων στο ύψος των περιστάσεων.

  Θα αποπειραθώ μια, κατά το δυνατόν, ψύχραιμη αποτίμηση, αρχής γενομένης από το περιλάλητο «μήνυμα των εκλογών». Είναι σαφές ότι το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού λαού καταδίκασε με την ψήφο του την ισοπεδωτική-οριζόντια λιτότητα που εκπορεύεται (ή τουλάχιστον αυτό λέει η κυρίαρχη αφήγηση) από τις προβλέψεις του μνημονίου. Είναι ακόμη σαφές, ότι δεν έδωσε σε κανένα κόμμα την εντολή να διαχειρισθεί μόνο του την κρίση (το αθροιστικό ποσοστό των μη εκπροσωπούμενων στο κοινοβούλιο κομμάτων υπερβαίνει το ποσοστό του πρώτου κόμματος, το οποίο παρεπιμπτόντως δεν είναι....ο ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ.). Είναι τέλος, μάλλον σαφές, αν ληφθούν υπ’όψιν οι διακηρύξεις επί του θέματος των κοινοβουλευτικών κομμάτων, πλην Χρυσής Αυγής και Κ.Κ.Ε,. και των περισσότερων μικρότερων σχημάτων, ότι ΔΕΝ έχει δοθεί εντολή εξόδου της χώρας από την Ε.Ε. ή την ευρωζώνη. Το αποτέλεσμα αυτό απηχεί και τη γνωστή από προηγούμενες έρευνες διπλή θέση (αντίθεση;) : ΟΧΙ στο μνημόνιο (κατά 70%), ΝΑΙ στο ευρώ και την ΕΕ (κατά επίσης περίπου 70%). Πολλοί ισχυρίζονται, ότι αυτά, και τα δύο μαζί, δε γίνονται, ότι «οι Έλληνες θέλουν και την πίτα ολόκληρη, και τον σκύλο χορτάτο». Δεν ξέρω αν είναι έτσι, αλλά οι πολίτες φαίνεται να αποφάσισαν πως γίνεται και έδωσαν στα κόμματα την εντολή να το προσπαθήσουν συνεργαζόμενα.

  Και κάπου εδώ αρχίζουν ...τα ωραία....Φαίνεται πως κανένας δεν επιθυμεί το σχηματισμό κυβέρνησης και όλοι προσπαθούν να ρίξουν το φταίξιμο για το μη σχηματισμό της, και τις μάλλον αναπόφευκτες νέες εκλογές, στους άλλους. Εν πρώτοις μπήκε από την αρχή, και από όλους, ως προαπαιτούμενο η συμμετοχή του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. σε αυτήν. Από όλους, εκτός ...από τον ίδιο τον  ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ.. Είναι ένα είδος σχιζοφρενικής, και μάλλον χωρίς προηγούμενο στην πολιτική ιστορία, συμπεριφοράς, όπου οι πάντες απαιτούν τη συμμετοχή στην κυβέρνηση ενός κόμματος, που δεν μπαίνει με τίποτα, και το οποίο διακηρύσσει, ότι επιδιώκει να φτιάξει μια άλλη κυβέρνηση (της «αριστεράς»), που με βάση τους αριθμούς δεν φτιάχνεται με τίποτα. Χαμένοι στη μετάφραση μεταξύ «επαναδιαπραγμάτευσης» (ΝΔ), «υπέρβασης» (ΠΑΣΟΚ), «απαγκίστρωσης» (ΔΗΜ.ΑΡ.) και «καταγγελίας»-όταν μιλάμε στους ιθαγενείς ή «επανεξέτασης» -όταν στέλνουμε επιστολές στους Ευρωπαίους- (ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ.) του μνημονίου, υποδύονται ότι προσπαθούν να σχηματίσουν κυβέρνηση, συνεχίζοντας τα μικροκομματικά παιχνίδια και λαμβάνοντας στην πραγματικότητα θέσεις εν όψει της επόμενης εκλογικής μάχης. Κερασάκι στην τούρτα η αμετροεπής, εξωθεσμική, πρώιμα αλαζονική και μικρομέγαλα ηγεμονική συμπεριφορά του κυρίου Τσίπρα, που, αφού έβγαλε τη διερευνητική εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον γύρο του θριάμβου, απαίτησε από τους πολιτικούς του αντιπάλους έγγραφες δηλώσεις μεταμέλειας. Απολύτως δικαιολογημένα του υπενθύμισαν κάποιοι από τουςυποστηρικτές του, ότι χιλιάδες αριστερών πέρασαν δεκαετίες στις εξορίες και τα ξερονήσια αρνούμενοι να υπογράψουν δηλώσεις αποκήρυξης των φρονημάτων τους.

   Γιατί λοιπόν, αφού ο ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. δεν θέλει να συμμετάσχει, δεν σχηματίζουν ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜ.ΑΡ. μια κυβέρνηση που θα προσπαθήσει να «επαναδιαπραγματευθεί», «υπερβεί», «απαγκιστρωθεί» από το μνημόνιο (και μάλιστα με ενισχυμένη διαπραγματευτική θέση από το πρόσφατο εκλογικό αποτέλεσμα και την παρουσία του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. στην αξιωματική αντιπολίτευση)  με γνώμονα την παραμονή της χώρας σε ευρωπαϊκή τροχιά, αφού διακηρύσσουν ότι αυτή είναι η ενδεδειγμένη πορεία και ο συνομολογημένος ελάχιστος κοινός τους παρονομαστής; Δηλαδή δεν πράττουν αυτό που θεωρούν το σωστό για τη χώρα για να μην αλωνίζει μόνος του ο Αλέξης στην αντιπολίτευση; Είναι αυτό επαρκής λόγος;

   Και, από που και ως πού, προκύπτει αγαπητοί φίλοι του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ, ότι ο λαός έδωσε εντολή σχηματισμού «αριστερής κυβέρνησης»; Και τι κυβέρνηση θα σχηματίζατε με το Κ.Κ.Ε., που ορθώς και με συνέπεια προς τον εαυτό του αρνείται, όταν το Κ.Κ.Ε. επιθυμεί την έξοδο, όχι μόνο από το ευρώ, αλλά και από την Ε.Ε., ενώ εσείς ισχυρίζεστε (όταν λέμε όλοι.....εννοούμε όλοι,... εκτός από τον Λαφαζάνη και μερικές ακόμη...συνιστώσες) ότι θέλετε τα ακριβώς αντίθετα;

  Yποκρισία, τερτίπια, τακτικισμός, άτσαλες στρατηγικές προσωπικής πολιτικής επιβίωσης ή ανέλιξης.

   Το δυστύχημα δε για τον τόπο είναι, ότι, εκτός όλων των άλλων, φαίνεται να στερείται και της παρουσίας ενός στιβαρού, δυναμικού και αποφασιστικού Προέδρου της Δημοκρατίας, που θα μπορούσε -και θα όφειλε- να διαδραματίσει έναν ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη φάση.

   Εύχομαι να (ξανα)διαψευσθώ, αλλά φαίνεται πως βαδίζουμε σε νέες εκλογές, εκλογές που πιθανότατα θα βαθύνουν έναν νέο εθνικό διχασμό που αρχίζει να μορφοποιείται.
Αλλά γι’αυτό, θα επανέλθω σε επόμενο σημείωμα.

2 σχόλια:

  1. Πολυ καλη αναλυση της ελληνικης πραγματικοτητας

    Οι συνιστωσες του που στεγαζουν επαγγελματιες επαναστατες και τους λιγους οπαδους τους, αποτελουν πηγη αυξησης της “μεγαλης (πολιτικης) αναταραχης” που σιγουρα δεν δημιουργησαν ποτε μια “θαυμασια κατασταση” στην χωρα.

    Ισως επειδη το ΚΚΕ διατηρει τον ελεγχο του σε αρκετους εργατες του ιδιωτικου τομεα,και οι περισσοτεροι επαναστατες ειναι μικροαστκης προελευσης, απο το 2003 δεν ειδα να φυτρωνουν κομμουνες, να γινεται αυτοδιαχειριση σε εργοστασια που κλεινουν, να δημιουργουνται παραγωγικοι συνεταιρισμοι, καποια τελωσπαντων, ενδειξη αρχης σοσιαλιστικης επαναστασης(παρα μονο στον βολονταριστικο νου των συνιστωσων), Αυτην την δεκαετια παραηρουσα μονον δυναμικες διαδηλωσεις, επαναστατικη γυμναστικη συνιστωσων διπλα σε μπαχαλους, μολοτωφ,εμπρησμους, επαναστατικες μεγαλοστομιες και αλλα συναφη.

    Και επειδη η κατασταση εχει ξεφυγει (και σε λιγο σημαντικο ποσοστο του “σοφου” λαου μας θα χρειασθει ψυχιατρικη θεραπεια), υπαρχουν μερικες ενδιαφερουσες δυνατοτητες πολιτικων ανακαταταξεων/συνθεσεων.

    Ενας ψυχρος παρατηρητης θα διαπιστωνε την αναγκη ιδρυτικου συνεδριου της μεγαλης ΑΝΤΑΡΣΥΑ δηλ. του ΑΝΤΑΡΣΥΑ μαζι με τις συνιστωσες του ΣΥΡΙΖΑ. Παραλληλλα θα επρεπε να πλαγιοκοπησουν επαναστατικα το ΚΚΕ, ωστε να παρουν μεταγραφη και τμημα του προλεταριατου, με τελικο στοχο την σοσιαλιστικη επανασταση, οπου η πλειονοτητα των στελεχων θα ειναι σε διευθυντικες θεσεις, ενω το προλεταριατο θα αποτελειται κυριως απο οικονομικους μεταναστες.

    Οποτε, ο ΣΥΝ , απαλλαγμενος απο τις συνιστωσες θα ηρεμουσε ( σ’ αυτο θα συντελουσε και η μεγαλη -πλεον- ηλικια των μονιμων στελεχων του) και θα μπορουσε να συζητησει με την ΔΗΜΑΡ για ενδεχομενη εκλογικη συνεργασια, ισως και με τους ΟΠ.

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Γιώργος Β. Ριτζούλης13 Μαΐου 2012 - 3:19 π.μ.

    Το μείγμα του "Μνημονίου" (συμβατικά) ήταν ριζικά λάθος από την αρχή και δεν βελτιωθηκε στην πορεία. Δεν χρειάζεται να καταφύγει κανείς σε επιχειρήματα προερχόμενα από το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ για να το τεκμηριώσει.
    Ως ενδεικτική επαρκή τεκμηρίωση από πολιτική άποψη θ' αναφέρω 2 μόνον περιπτώσεις: 1. Σωτήρης Βαλντέν. 2. Κώστας Σημίτης (στο Συνέδριο του Ιδρύματος Heinrich Boell/Die Grünen, Βερολίνο, Ιανουάριος 2012.
    Από την άποψη της οικονομικής σκέψης, θα παρέπεμπα σε ονόματα όπως Stiglitz, Krugman, Roubini, Münchau και πολλά άλλα.
    Ακριβώς αυτή η πολυμορφία τεκμηρίωσης, είναι επιχείρημα και όπλο για πολλές πολιτικές δυνάμεις (και για τον ΣΥΡΙΖΑ), να αναθεωρήσουν εντός της χώρας τις μέχρι τώρα κρατούσες ισορροπίες και να επαναδιαπραγμετευτούν από κοινού στην Ευρώπη από κυβερνητικές θέσεις, σε μια νέα κατάσταση, με επιταχυνόμενο πολιτικό χρόνο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή