ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 20 Ιουνίου 2012

H Αριστερά της ευθύνης




του Μιχάλη Κυριακίδη από τη Μεταρρύθμιση


Αυτές τις ώρες ολοκληρώνονται οι διαδικασίες για το σχηματισμό κυβέρνησης, που για πρώτη φορά, τουλάχιστον στη μεταπολίτευση, θα έχει τα χαρακτηριστικά μια πραγματικής κυβέρνησης συνεργασίας με κοινό πρόγραμμα και ορίζοντα τετραετίας.

Είναι η πρώτη φορά που ένα τμήμα της Αριστεράς, η Δημοκρατική Αριστερά, συνεπής στις προεκλογικές της εξαγγελίες, τολμά να κατέβει από την εξέδρα και να μπει στο γήπεδο, αναλαμβάνοντας κυβερνητικές ευθύνες, σε μια ιδιαίτερα -όπως όλοι γνωρίζουμε- κρίσιμη περίοδο για τη χώρα. Διακινδυνεύοντας, μάλιστα, να «λερωθεί και ματώσει» από τυχόν κυβερνητικά λάθη, αδυναμίες και αποτυχίες, που θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξουν.

Η συμμετοχή της ΔΗΜΑΡ, είναι αυτή που θα κάνει τη διαφορά. Θα δώσει το αριστερό στίγμα σε μια κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει με την ελληνική κεντροδεξιά και μάλιστα του Αντ. Σαμαρά.

Η πορεία θα είναι δύσκολη, ιδιαίτερα δύσκολη και όλοι το γνωρίζουμε αυτό. Όπως πολύ εύστοχα σημειώνει ο Σάκης Κουρουζίδης στο χθεσινό άρθρο του στην «Μ», υπάρχει το σενάριο να μην υπάρξει καμιά αλλαγή και να συνεχιστεί η μέχρι τώρα πολιτική της τρόικας, «η πιστή, περίπου, εφαρμογή του ισχύοντος μνημονίου, με μικρές αλλαγές». Εξάλλου, τέτοια μηνύματα υπάρχουν πολλά από την ΕΕ αυτές τις ημέρες.

Υπάρχει όμως και το άλλο σενάριο, όπως ο ίδιος επισημαίνει, να υπάρξουν αλλαγές, σημαντικές αλλαγές, κυρίως στον τομέα των μεταρρυθμίσεων και των συνθηκών ανάπτυξης, που θα αντιστρέψουν την ύφεση και θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, αναζωογόνηση της αγοράς και κυρίως ελπίδα στο λαό ότι υπάρχει φώς στο βάθος του τούνελ.

Ποιο σενάριο θα επικρατήσει, θα εξαρτηθεί και από εμάς. Από το κατά πόσο θα σταματήσουμε να παίζουμε τα «άτακτα παιδιά», ή τους γραφικούς της Ευρώπης και θα καταφέρουμε να μιλάμε την ίδια γλώσσα, να συντονιστούμε με τις δυνάμεις εκείνες που πιστεύουν στο δεύτερο σενάριο. Στις δυνάμεις της προόδου, τις δυνάμεις της Κεντροαριστεράς. Οι δυνάμεις αυτές παίρνουν το επάνω χέρι σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της Δημοκρατικής Αριστεράς. Και τολμά να το βάλει. Το στοίχημα εμπεριέχει άλλη μία παράμετρο που αφορά στη λειτουργία της Δημοκρατίας μας και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για το βάθεμά της. Το στοίχημα της συνεργασίας, της αναζήτησης κοινών σημείων και όχι μόνον των διαφορών. Να σταματήσουμε να λέμε, «δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασιών» και να κρυβόμαστε πίσω από αυτό. Η παράμετρος αυτή, είναι πολύ σημαντική κληρονομιά για το μέλλον.

Αυτή είναι η Αριστερά της ευθύνης. Η ΚΕ της ΔΗΜΑΡ  ενέκρινε την   πρόταση του Φώτη Κουβέλη για στήριξη της κυβέρνησης, «χωρίς τη συμμετοχή κομματικών στελεχών της ΔΗΜΑΡ ή συνεργαζόμενων βουλευτών της, αλλά με συμβολή στην επιλογή φερέγγυων προσώπων, κοινής αποδοχής». Μου μένει μια πικρή γεύση στα χείλη, διότι το βήμα δεν γίνεται ολοκληρωμένο. Δεν καταλαβαίνω δηλαδή, γιατί δεν συμμετέχει με όλες της τις δυνάμεις σε μια κυβέρνηση την οποία στηρίζει. Τώρα, μάλιστα που χρειάζεται να δωθούν σκληρές μάχες, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό.  Ωστόσο, ανήκω στην ανανεωτική Αριστερά εδώ και 40 χρόνια και τα έχω συνηθίσει αυτά… Κρατάω το γεγονός ότι έγιναν τα ¾ του βήματος.

O Μιχάλης Κυριακίδης είναι δημοσιογράφος, διευθυντής Σύνταξης της «Μεταρρύθμισης»

5 σχόλια:

  1. Ερώτηση κρίσης (πριν κάνω κριτική): πώς θα πετύχει η ΔΗΜΑΡ που δεν απειλεί αριθμητικά τη νέα κυβέρνηση να επηρεάσει προοδευτικά τις μεταρρυθμίσεις;

    Και τώρα η κριτική με την οποία σίγουρα θα διαφωνήσεις, αλλά ήθελα μία άποψη/κρίση:
    Την προηγούμενη φορά πραγματικά δεν καταλάβαινα γιατί οι ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ δεν έκαναν κυβέρνηση. Αυτή τη φορά όμως όντως, δεν καταλαβαίνω γιατί η ΔΗΜΑΡ θέλει τόσο πολύ να συμμετάσχει (δεν είναι αναγκαία αριθμητικά). Το σύστημα δείχνει σαν να έχει ανάγκη ένα αριστερώνυμο κόμμα μπας για να μειώσει τη λαϊκή αντίδραση και να περιορίσει την κοινωνική αντιπολίτευση.
    Ουσιαστικά πράττουν τώρα αυτό που μπορούσαν κάνουν τότε. Μόνο που στο ανάμεσα χάσαμε ένα και πλέον μήνα (με οικονομικές συνέπειες), ενισχύθηκε η ΝΔ σημαντικά κι εκτίθεται η ΔΗΜΑΡ, αφού δεν είναι καν αναγκαία.
    Στόχος της προηγούμενης άρνησης -με ευθύνη πρωτίστως του ΠΑΣΟΚ, που κόντεψε να το ξανακάνει- ήταν απλά να εκτεθεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε νέα εκλογική αναμέτρηση και να επανακάμψουν οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ. Ο Βενιζέλος και η ΔΗΜΑΡ πίστεψαν ότι θα καρπωθούν τους αριστερούς/κεντροαριστερούς ψηφοφόρους, θεωρώντας ειδικά το ΠΑΣΟΚ εκλογικούς δουλοπάροικους τους Πολίτες και η ΔΗΜΑΡ ελπίζοντας στα εκλογικά ψίχουλα της αγανάκτησης. Δε διάβασαν τα αποτελέσματα σωστά και τώρα τρέχουν να αποκαλύψουν τις ουσιαστικές τους συμφωνίες με τη ΝΔ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μετά την 6η Μαϊου το ΠΑΣόκ δεν ήθελε κυβέρνηση χωρίς το Σϋριζα. Προτιμούσε εκλογές. Υπήρχε ο φόβος της λαϊκής αντίδρασης. Σήμερα προφανώς είναι αλλιώς χωρίς ουσιαστικά να έχει αλλάξει τίποτα εκτός από ένα. Ο λαός "θέλει" το Σύριζα στην αντιπολίτευση. Η ΔΗΜΑΡ αν και δεν είναι απαραίτητη αριθμητικά θα κάνει ότι μπορεί για να ηρεμήσει το κλίμα και να στέψει όσο μπορεί τις επιλογές προς τη δική της κατεύθυνση. Τη θέλουν και οι άλλοι προφανώς για να πετύχουν μεγαλύτερη ομοψυχία. Το αν θα βγει κάτι καλό μένει να φανεί. Εδώ θα είμαστε να τα συζητάμε.

      Διαγραφή
    2. Δηλαδή στην ουσία συμφωνούμε για το ρόλο της ΔΗΜΑΡ, αλλά χρησιμοποιούμε άλλες λεξιλόγιο...

      Διαγραφή
  2. Είναι ένα σημαντικό βήμα (κακώς μόνο τριών τετάρτων) μπροστά. Πιστεύω
    ότι με τους κατάλληλους χειρισμούς κι επιμέρους επιλογές, μπορούν να τεθούν οι βάσεις για τη δημιουργία μιας σύγχρονης κεντροαριστεράς, που θα είναι σε θέση να προωθήσει πολιτικές ανάπτυξης με ανθρώπινο πρόσωπο και θα επηρεάσει θετικά την κατεύθυνση της κοινωνίας και της χώρας σε μια πορεία δημιουργικής συνεργασίας και συλλογικής ευθύνης για το μέλλον.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η κεντροαριστερά είναι ο στόχος μας Ευάγγελε.

      Διαγραφή