ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2013

Ίσως ως ένα πλαίσιο διαλόγου


Του Μιχάλη Γ.Τριανταφυλλίδη
  
Η ελληνική κοινωνία, βουλιαγμένη στην κρίση και την απόγνωση, απορρίπτει, το ένα μετά το άλλο, τα στοιχεία ενός μοντέλου συγκρότησης της πολιτείας, που μας έφτασε μέχρι σήμερα, χωρίς να νοιάζεται, σχεδόν καθόλου, για τις όποιες συνέπειες ή και τα κενά.
Απορρίπτει ότι την ενοχλεί. Κι ανάμεσα σ’ αυτά και την πολιτική όπως την γνωρίζαμε.
Και φυσικά τα κόμματα της. Εδώ εδράζεται, πιστεύω και η αύξηση της αντίληψης για τη βία, ως κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής συμπεριφοράς.

Η ελληνική κοινωνία  έδειξε αντοχές πολύ μεγαλύτερες των αναμενομένων. Έδειξε να αναγνωρίζει τις προσπάθειες που έγιναν και να υπομένει τις θυσίες.
Για το λόγο αυτό φαίνεται,  περιμένει για λίγο ακόμη, λίγο όμως και το εννοώ.

Η Δημοκρατική Αριστερά, ξεφεύγοντας από την μέγγενη ενός παρηκμασμένου πολιτικού μορφώματος προσπάθησε να δώσει ελπίδα και κουράγιο.
Αμφιταλαντεύτηκε αρκετές φορές.
Δημιούργησε προσδοκίες και αναμονές, πραγματοποίησε μία κίνηση υπέρβασης που θα μείνει, σίγουρα, στην ιστορία, ως προσπάθεια για διαμόρφωση μιας άλλης κουλτούρας για τα κυβερνητικά σχήματα.

Ξαφνικά λύγισε.

Το γιατί, για αργότερα και για τους ιστορικούς και τους αναλυτές.

Το πολιτικό σύστημα προσπαθεί φανατικά να συντηρηθεί, να αναπαραχθεί, να δείξει ότι παρά τα όσα λέγονται αυτό υπάρχει. Όχι όμως στη συνείδηση του πολίτη, μόνον στις βουλές των βολεμένων.

Η Δημοκρατική Αριστερά δυστυχώς δεν κατάφερε να απαγκιστρωθεί και απαλλαγεί από αυτό. Έδειξε ότι είναι μέρος του, κομμάτι αναπόσπαστο.
Όχι γιατί δεν ήθελε ίσως.
Μπορεί και να μην μπορούσε.

Η ελληνική κοινωνία περιμένει εναγωνίως από τις σύγχρονες πολιτικές δυνάμεις που παράγουν πολιτική, προτάσεις κι όχι εν γένει οράματα, όχι εν γένει παραπομπές στο μέλλον και τον παράδεισο.
Περιμένει τις καινούριες ιδέες για το πώς δημιουργούνται καινούριες δουλειές και δεν διαιωνίζονται οι ελεημοσύνες για την πελατεία.
Οι εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι περιμένουν την πολιτική τους έκφραση κι αυτή δεν είναι ούτε τα κατ επίφαση συνδικάτα, ούτε φυσικά τα κόμματα των βολεμένων.
Μπορούν να διαμορφωθούν οι νέες συλλογικότητες, και οι νέες προοπτικές που θα αναπτυχθούν, αποκλειστικά με γνώμονα τη δουλειά κι όχι το καλαμπούρι περί εκπροσώπησης.

Η Δημοκρατική Αριστερά στη θέση, που επέλεξε να καταχωνιαστεί, κινδυνεύει να αφανιστεί και δεν είναι σίγουρα αυτή, η θέληση των περισσότερων που πίστεψαν σ’ αυτήν την προσπάθεια.

Πρέπει να ανοίξει τα αυτιά και τα μάτια της και να συναντηθεί με τις δυνάμεις της κοινωνίας που ακόμη επιχειρούν, με τον τρόπο του ο καθείς, να προχωρήσουν μπροστά, να δουν την επόμενη μέρα.
Να συναντηθεί με τους νέους ανθρώπους και όχι μόνον με τους προθαλάμους των κέντρων υπερηλίκων. Εκεί όμως τα μπαλαμούτια και το ευκολίκι του ξύλινου, αποστεωμένου, αφυδατωμένου λόγου που συνήθισε η αριστερά της νομενκλατούρας και της λίστας αναμονής δεν περνάνε.
Εκεί απαιτείται, φρεσκάδα και ιδέες, προτάσεις κι όχι αερολογίες και ισοδυναμήτες…

Αυτή την πολιτική δύναμη αναμένει η κοινωνία, που θα απλώνεται με ορίζοντες ανοιχτούς κι όχι περιορισμένη τοπογραφική διάσταση.
Θα επικοινωνεί, όπως όλοι μας πλέον κι όχι με την τεχνολογία των ταχυδρομικών περιστεριών.
Θα συμπλέει και συμβαδίζει κάθε φορά με τις επιλογές που βοηθάν και προτείνουν οι πολλοί και θα απαντά με επιχειρήματα κι  όχι με κραυγές…
Με λίγα λόγια θα δρα και θα παράγει και δεν θα παρατηρεί ως θεατής β΄ εξώστη.

Η νέα αριστερά δεν θα έχει καν πρόβλεψη για επαγγελματικές σχέσεις με την πολιτική. Και θα δώσει πραγματικό νόημα στη δημοκρατία και τη λειτουργία της κι όχι την επίφαση που ο καθένας έχει κάνει λάστιχο για ίδιο συμφέρον.

Η νέα πολιτική δύναμη που ξεπηδάει μέσα από τις εμπειρίες της Δημοκρατικής αριστεράς δεν έχει απλώς ανάγκη ανανέωσης αλλά αποδοχής της νέας εποχής και των σύγχρονων αναγκών για την πολιτική.

Ακόμη και για την Ευρωπαϊκή προοπτική το βλέμμα μας θα πρέπει ν ανοίξει ακόμη και να στραφεί εκεί που υπάρχουν οι δυνάμεις της αλλαγής και της επιμονής στο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον κι όχι στις συμβατικές γραφειοκρατικές παραμορφώσεις.


26.6.2013

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου