ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 22 Μαρτίου 2014

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης


του Βασίλη Καραγιάννη από την Athens Voice
Έχουμε καλά νέα για την οικονομία των ΗΠΑ. Τα καλά νέα στις ΗΠΑ, επηρεάζουν θετικά την ΕΕ και κατ’ επέκταση και την ελληνική οικονομία.Πιο συγκριμένα, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) προχώρησε σε μία επιπλέον μείωση του μηνιαίου προγράμματος παροχής ρευστότητας προς την αμερικάνικη οικονομία (από τα $65 στα $55δις). Οι ανακοινώσεις αποτελούν απόδειξη των θετικών εξελίξεων για την αμερικανική οικονομία, η οποία φαίνεται ότι επεκτείνεται χωρίς την ανάπτυξη πληθωριστικών πιέσεων. Επίσης, οι ανακοινώσεις φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά, τον τερματισμό του προγράμματος παροχής ρευστότητας και την αύξηση των αμερικάνικων επιτοκίων. Οι περισσότεροι αναλυτές μάλιστα τοποθετούν χρονικά κατά το 1ο μισό του 2015, την αύξηση των επιτοκίων δολαρίου.
Όπως αναμενόταν, η αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου καθιστά τις επενδύσεις στις ΗΠΑ πιο ελκυστικές, λόγω και του συγκριτικά χαμηλότερου ρίσκου σε σχέση με αυτό των αναδυόμενων αγορών. Στο πλαίσιο της επέκτασης της οικονομικής δραστηριότητας της οικονομίας των ΗΠΑ, προκαλείται φυγή κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές προς τις ΗΠΑ. Με λίγα λόγια, από τον περασμένο Μάιο, οπότε πρώτο-ανακοινώθηκαν οι προθέσεις της Fed, έχουμε την ακριβώς αντίθετη μετακίνηση κεφαλαίων σε σχέση με ότι συνέβαινε στην παγκόσμια οικονομία από το 2008.
Δηλαδή, ενώ από την έναρξη της πιστωτικής κρίσης και τη χρεοκοπία της Lehman Brothers, είχαμε απο-επένδυση στις ΗΠΑ και την ΕΕ, η οποία οδήγησε στην ύφεση, στην αύξηση της ανεργίας και στην κρίση χρέους, τώρα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Κατά το προηγούμενο διάστημα, όσες αναδυόμενες οικονομίες εκμεταλλεύτηκαν τη ροή επενδυτικών κεφαλαίων προς αυτές, και προχώρησαν σε σειρά διαρθρωτικών αλλαγών και σε σοβαρές επενδύσεις, σήμερα αντιμετωπίζουν μικρότερες εκροές κεφαλαίων.
Αντιθέτως, όσες αναδυόμενες οικονομίες δανείστηκαν φθηνό χρήμα από ξένα επενδυτικά κεφάλαια και το επένδυσαν κυρίως στο real estate ή στην κατανάλωση, σήμερα αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο πρόβλημα, το οποίο μεταφράζεται σε υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, αύξηση των επιτοκίων, ύφεση και αύξηση της ανεργίας.
Ως μέτρο αξιολόγησης των αναδυόμενων οικονομιών χρησιμοποιείται το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Εκεί φαίνεται το εάν κατά τα τελευταία χρόνια, τα "δυτικά" κεφάλαια που εισέρχονταν εκεί, μετατρέπονταν σε ανταγωνιστικά προϊόντα ή υπηρεσίες τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στη διαφαινόμενη φυγή των επενδυτικών κεφαλαίων και τη «διόρθωση» της οικονομίας.
Θα έλεγα ότι ανάμεσα στις χώρες που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία των αδύναμων αναδυόμενων οικονομιών, και που ενδιαφέρουν άμεσα την Ελλάδα, συγκαταλέγονται οι Ρωσία και η Τουρκία.
Υπάρχουν όμως ποιοτικές διαφορές μεταξύ της μετακίνησης των κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές προς ΗΠΑ & ΕΕ, σε σχέση με τη μετακίνηση κεφαλαίων από τις ΗΠΑ & ΕΕ προς τις αναδυόμενες οικονομίες. Οι ποιοτικές διαφορές αφορούν το πολιτικό σύστημα και κυρίως την εμπειρία διαχείρισης οικονομικών κρίσεων.Μπορεί η Δύση να βίωνε μία σημαντική οικονομική κρίση τα προηγούμενα 6 χρόνια, η οποία να προκάλεσε εκατομμύρια ανέργους. Παρόλα αυτά το σύστημα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που έχει εμπεδωθεί στη Δύση ως πολιτικό σύστημα, λειτούργησε κι ως «βαλβίδα εκτόνωσης».
Μέσω της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, οι χώρες της Δύσης κατόρθωσαν να διατηρήσουν την πολιτική σταθερότητα, να πετύχουν την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή και τις απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές, θέτοντας τις βάσεις για την επανεκκίνηση της οικονομίας.
Επίσης, μέσω του κράτους πρόνοιας και των δικτύων κοινωνικής προστασίας των αδυνάμων, οι χώρες της Δύσης μπόρεσαν να συγκρατήσουν την κοινωνική συνοχή σε ανεκτά επίπεδα.
Στον αντίποδα, η πλειοψηφία των αναδυόμενων αγορών κυβερνάται από απολυταρχικά καθεστώτα και δεν υπάρχουν δομές κοινωνικής πρόνοιας που να εγγυώνται τη μίνιμουμ κοινωνική συνοχή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι οικονομικές κρίσεις σε αυτή την κατηγορία χωρών να προκαλούν μεγαλύτερες εντάσεις κι ενίοτε γεωπολιτικά θέματα. Εκεί έγκειται το πρόβλημα, και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το πρόβλημα δεν μπορούν να αφήσουν ανεπηρέαστες ούτε τις ΗΠΑ & ΕΕ και κατ’ επέκταση ούτε και την Ελλάδα.
Σε γενικές γραμμές, οι οικονομικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο συντείνουν στο θετικό σενάριο για την ελληνική οικονομία και την ανάδειξη της Ελλάδας ως επενδυτικός παράδεισος (safe heaven) στην περιοχή. Αυτό δεν είναι τυχαίο, γιατί η Ελλάδα έχει πετύχει σε μεγάλο βαθμό δημοσιονομική προσαρμογή, έχει προχωρήσει διαρθρωτικές αλλαγές και είναι η μοναδική χώρα στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου που είναι ταυτόχρονα μέλος της ευρωζώνης και ΝΑΤΟ. Αυτό σημαίνει ότι στην Ελλάδα υπάρχει υψηλός βαθμός ασφάλειας για επενδύσεις. Παρόλα αυτά, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, επιβάλουν στην ελληνική πλευρά τη μεγίστη προσοχή.
Γίνεται αντιληπτό ότι μπορεί στη διεθνή ειδησιογραφία να κυριαρχούν ειδήσεις για την εμπλοκή της Ρωσίας στο ουκρανικό ζήτημα ή την πολιτική κρίση στην Τουρκία. Με βάση τα παραπάνω, πίσω από αυτές τις πολιτικού ή γεωπολιτικού χαρακτήρα ειδήσεις, υπάρχουν οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις που τις προκαλούν. Στο πλαίσιο αυτό, στις οικονομικές αναλύσεις περιγράφεται μία πιο αξιόπιστη εικόνα του θέματος, σε σύγκριση αυτή που περιγράφεται στις πολιτικές αναλύσεις.
Κι αυτό γιατί στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, η οικονομία είναι το αίτιο και η πολιτική το αιτιατό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου