ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

To Ποτάμι: Η πρότασή μας για δημοσιονομική υπευθυνότητα


Το δημόσιο χρέος το 2012 αντιστοιχούσε στο 156,9% του ΑΕΠ και στο τέλος του 2013 έφτασε στο 175,7% ξεπερνώντας τα €321,5 δις, καθώς η οικονομία συρρικνώθηκε και άλλο. Η χώρα μένει δέσμια λοιπόν του χρέους που δημιούργησαν οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ. Για το χρέος αυτό κανείς δεν τιμωρήθηκε και από κανέναν δεν ζητήθηκαν ευθύνες. Επί δεκαετίες γινόταν κακοδιαχείριση του δημόσιου χρήματος και κανείς δεν τηρούσε στοιχειώδεις κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αντιθέτως, σε πάρα πολλές περιπτώσεις τα χρήματα των πολιτών κατασπαταλήθηκαν για την εξυπηρέτηση κομματικών συμφερόντων και την συντήρηση μηχανισμών διαφθοράς.

Είναι προφανές ότι αυτό πρέπει να σταματήσει, και να σταματήσει τώρα. Πρέπει να τεθεί ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο ελέγχου που θα θέτει όλους τους δημόσιους λειτουργούς προ των ευθυνών τους.
Ο δημοσιονομικός έλεγχος είναι μια κίνηση υπευθυνότητας έτσι ώστε να μην υποθηκεύεται το μέλλον των επόμενων γενιών για να εξυπηρετηθούν τρέχουσες πολιτικές και κομματικές σκοπιμότητες. Είναι μια κίνηση που αποσκοπεί στην κατάρτιση μακροπρόθεσμων σχεδίων για την οικονομική πορεία της χώρας, μειώνοντας το ενδεχόμενο δημοσιονομικού εκτροχιασμού από ανεύθυνες αποφάσεις.
Η δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν είναι νεοφιλελευθερισμός. Δεν πλήττει το κοινωνικό κράτος, αντίθετα το ενισχύει καθώς ενθαρρύνει την κατάρτιση μακροχρόνιων πλάνων και περιορίζει τις σπατάλες σε γενικές και αόριστες δαπάνες. Ακόμα και ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Ιγκνάσιο Λούλα ντα Σίλβα, πρότυπο πολλών αριστερών στην Ελλάδα, επέμεινε και επέβαλε αυστηρό δημοσιονομικό έλεγχο στη χώρα, προβλέποντας συγκεκριμένες κυρώσεις αλλά και διορθωτικές κινήσεις σε περίπτωση απόκλισης από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το Ποτάμι προτείνει τη ψήφιση νόμου δημοσιονομικής υπευθυνότητας. Βασικοί του άξονες είναι (α) η θέσπιση ορίων στο δανεισμό της χώρας (ως ποσοστό του ΑΕΠ, (β) η συστηματική και διαρκής παρακολούθηση εκτέλεσης του προϋπολογισμού και (γ) η λογοδοσία των πολιτικών υπεύθυνων και δημόσιων λειτουργών που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες δημοσιονομικής σταθερότητας.
Αναλυτικά, η πρόταση από το Ποτάμι περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα εξής:
  1. Ανώτατο όριο ως ποσοστό του ΑΕΠ πέραν του οποίου δεν θα επιτρέπεται νέος δανεισμός, εκτός αν πρόκειται για αναχρηματοδότηση παλαιού δανείου.
  2. Θα απαιτείται ενισχυμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία των δύο τρίτων για την αύξηση του παραπάνω ορίου.
  3. Κάθε δανεισμός θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη μελέτη σκοπιμότητας του δανείου. Δεν θα επιτρέπεται δανεισμός για «γενικές ανάγκες του κράτους» χωρίς αυτές να προσδιορίζονται. Η πορεία της χρήσης του δανείου θα ελέγχεται ανά εξάμηνο.
  4. Θέσπιση «χρυσού κανόνα» που απαγορεύει ο καθαρός δανεισμός να υπερβαίνει το πρόγραμμα επενδύσεων της χώρας.
  5. Αναβάθμιση του ελεγκτικού ρόλου των θεσμοθετημένων οργάνων του κράτους.
  6. Διαίρεση της διαδικασίας ψήφισης του προϋπολογισμού σε δύο μέρη: πρώτα θα εγκρίνονται τα γενικά του χαρακτηριστικά όπως έσοδα-έξοδα και δανεισμός, και μετά ο επιμερισμός τους.
  7. Η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού θα ελέγχεται ανά τρίμηνο σε όλα τα επίπεδα.
  8. Σε περίπτωση υπέρβασης του προϋπολογισμού η κυβέρνηση θα καλείται να λάβει διορθωτικά μέτρα εντός εξαμήνου.
  9. Σε κάθε δημόσιο οργανισμό ή φορέα ορίζεται υπεύθυνος της τήρησης του νόμου δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
  10. Ποινικές κυρώσεις σε δημόσιους λειτουργούς που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.
  11. Αφαίρεση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για 3-5 έτη στην περίπτωση αιρετών λειτουργών που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.
  12. Δικαίωμα καταγγελίας παραβάσεων σε όλους τους πολίτες, αλλά και ποινικές κυρώσεις για μη στοιχειοθετημένες κατηγορίες.
  13. Θέσπιση ορίων στις δαπάνες προσωπικού αλλά και στις λειτουργικές δαπάνες. Στην περίπτωση που παραβιάζονται οι κανόνες θα προβλέποτναι αυτόματες κυρώσεις αλλά και διορθωτικά μέτρα εντός 6 μηνών.
  14. Απαγόρευση της αύξησης δαπανών προσωπικού στην προεκλογική περίοδο.

4 σχόλια:

  1. Απλες προτασεις κοινης λογικης που συναδουν και με την απλη αριθμητικη. Αυτο που μου αρεσει στο Ποταμι ειναι οι συγκεκριμενες προτασεις του. Γενικολογες θεσεις υπερ και εναντια (συνηθως εναντια και παντα τζαμπα) τρωμε στη μαπα για χρονια και απο πολλους. Πολλα θεματα που εχει θεσει το Ποταμι δεν μπορει να τα θεσει η Ελια (με συγχωρειται θελω να πω το Pasok-Plus του Βενιζελου). Αληθεια ποσοι απο τους 58 ειναι στην Ελια;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. "Το χρέος που δημιούργησαν οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ". Όταν ψάχνεις να βρείς ντε και καλά τον "αποδιοπομπαίο τράγο" πανεύκολα βγάζεις την ουρά σου απ΄ έξω, βγαίνεις αθώος του αίματος και των ευθυνών. Χωρίς αμφιβολία, οι κυβέρνησεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ έχουν την κύρια ευθύνη για την διόγκωση του χρέους. Όμως είναι άμοιροι ευθυνών οι συνδικαλιστές (κατά κύριο λόγο της αριστεράς) ή στο σύνολό της η κοινωνία; Μπορεί κάποιος να μου πεί έστω και ΜΙΑ περίπτωση μιας φωνής που εναντιώθηκε σε αυτή την πορεία; Αντίθετα όταν γινόντουσαν "παροχές" η κοινωνία ζητούσε κι άλλες.
    "Να τεθεί ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο ελέγχου" και "θέσπιση νόμου δημοσιονομικής υπευθυνότητας". Μα δεν είχαμε και πριν βάσει του Μάαστριχτ όρια κλπ; Τα όρια παραβιάζονται, κάμπτονται, φαρδαίνουν - αρκεί να υπάρχει η βούληση και η ανοχή της κοινωνίας - θυμηθείτε πως μπήκαμε στην ΟΝΕ (κι όχι μόνο η Ελλάδα). Οι κανόνες του ποταμιού είναι κατά τη γμώμη μου μια απέραντη αλλά και ατελέσφορη γραφειοκρατία, δεν αρκούν.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Tα όρια σύντροφε πράγματι καταστρατηγούνται αν η κοινωνία το ανέχετια ή το ζητά. Γιαυτί χρειάζονται αδέκαστες εποπτικές αρχές για να πηγαίνουν κόμτρα στο ρεύμα και να επιβάλλουν τους κανόνες. Πρέπει να υπάρχουν χωρίς να αποτελούν τροχοπέδη στην άσκηση πολιτικής. Δύσκολο.

      Διαγραφή
    2. "ΜΙΑ περίπτωση μιας φωνής που εναντιώθηκε σε αυτή την πορεία; Αντίθετα όταν γινόντουσαν "παροχές" η κοινωνία ζητούσε κι άλλες."

      Υπηρξαν πολλες φωνες που ζητουσαν εξυγειανση των ασφαλιστικων ταμειων με αυξηση των εισφορων ηδη απο το 1990 κια ελαφρα αυξηση του χρονου συνταξιοδοτησης που τοτε ηταν τα 58 (λ.χ. του πρωην ΤΣΜΕΔΕ), τον δραστικο περιορισμο των εισαγομενων στα ΑΕΙ και τα "Α"ΤΕΙ, που δεν κατηγορουσαν τον Σημιτη και τον Παπαντωνιου για το αεροπλανακι του ΧΑΑ, για το 3ωρο μηχανικου και γενικτερα ΔΥ, για την αναξιοκρατιατια και τις ποσοστωσεις σε κρατικες δουλειες με αναλογια 5/3/1/1 εως το 1989 και 6/3/1 μετα,....

      Απλως δεν ηταν στο ΠΑΣΟΚ, την ΕΑΡ ή τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και οι συνδικαλιστες μας (υπεςρκομμτικη μαφια) και ευποροι επαγγελματιες ή ΔΥ τα ηξεραν ολα "προν απο μας για μας"


      Αφώτιστος Φιλλελλην

      Διαγραφή