ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου 2015

Καμένη λάμπα η ελληνική οικονομία;



του Πλάμεν Τόντσεφ
Σύμφωνα μ΄ένα παλιό ανέκδοτο, ρωτούν τον οικονομολόγο Τζων Μέυναρντ Κέυνς πόσα άτομα πρέπει να προσληφθούν, για να αλλάξουν μια καμένη λάμπα. “Πεντακόσια”, λέει ο γνωστός υποστηρικτής των δημοσίων δαπανών, “διότι οι άνθρωποι αυτοί θα πληρωθούν, θα πάνε τρέχοντας να ψωνίσουν, θα αδειάσουν το σουπερμάρκετ, η διεύθυνσή του θα ξανακάνει παραγγελία στους προμηθευτές κι έτσι θα τονωθεί η παραγωγή”.

Ρωτούν τη λάτρη της ελεύθερης αγοράς Μάργκαρετ Θάτσερ, η οποία απαντά κοφτά: “Ούτε ένας! Αν κάποιος την χρειάζεται τη λάμπα, θα ανέβει σε μια καρέκλα και θα την αλλάξει μόνος του. Αν δεν την αλλάξει κανείς, πάει να πει ότι η λάμπα αυτή είναι άχρηστη ούτως ή άλλως”. Κάνουν την ίδια ερώτηση στον Μαρξ. “Κακώς τίθεται το όλο ζήτημα”, αποφαίνεται ο γερο-Κάρολος”, “διότι η καπιταλιστική λάμπα έχει μέσα της το σπόρο της σοσιαλιστικής επανάστασης και είναι θέμα χρόνου να σκάσει”.

Θυμήθηκα αυτό το ανέκδοτο παρακολουθώντας τις διακυμάνσεις της υπό διαμόρφωση οικονομικής πολιτικής της νέας ελληνικής κυβέρνησης. Προεκλογικά ακούσαμε από τον ΣΥΡΙΖΑ πάρα πολλά για κατάργηση της λιτότητας και αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Π.χ. βασική εξαγγελία υπήρξε η επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ που με τη σειρά του θα οδηγούσε σε τόνωση της κατανάλωσης και αύξηση των εισροών στα ασφαλιστικά ταμεία. Οι όποιες ιδιωτικοποιήσεις είχαν πραγματοποιηθεί θα πάγωναν, ενώ προβλεπόταν έως και η  επανακρατικοποίηση της Ολυμπιακής. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι πριν τις εκλογές υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ είχαν ταχθεί αναφανδόν επιφανείς εκπρόσωποι της κεϋνσιανής σχολής διεθνώς, όπως ο Joseph Stiglitz, ο Paul Krugman, κ.ά.

Ο συμβιβασμός που επετεύχθη μεταξύ της Ελλάδας και του Eurogroup και ιδίως η λίστα μεταρρυθμίσεων που υπεβλήθη ως αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας διατηρούν πολλά στοιχεία του επάρατου Μνημονίου που εν τω μεταξύ αισίως άλλαξε όνομα και έγινε γνωστό ως MFAFA. Το άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων και τομέων της οικονομίας αποβλέπει στην απελευθέρωση της αγοράς που για πολλά στελέχη και πολλούς ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ συνιστά νεοφιλελεύθερη πολιτική. Οι δε ιδιωτικοποιήσεις που τελικά παραμένουν στη λίστα Βαρουφάκη θεωρούνται επιλογές θατσερικής έμπνευσης, εξ ου και οι αντιδράσεις για αλλοίωση των προεκλογικών δεσμεύσεων του κόμματος.

Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης απέχει ακόμη από την εξειδίκευση των επιμέρους μέτρων, κάτι που απαιτεί επίπονες διαπραγματεύσεις με τους “θεσμούς”, δηλαδή τους πιστωτές της χώρας. Αλλά η επιτυχία του τελικού οικονομικού προγράμματος θα κριθεί πρωτίστως κατά την υλοποίησή του. Θα εξαρτηθεί από την αταλάντευτη προσήλωση της κυβέρνησης στις μεταρρυθμίσεις που έχει δεσμευθεί να προωθήσει, όπως και από την πειθώ που πρέπει να επιδείξει κατά την παρουσίασή τους στην ελληνική κοινωνία. Εάν, όμως, η κυβέρνηση θεωρήσει ότι κακώς ασχολείται μ΄αυτές τις καπιταλιστικές μεταρρυθμίσεις και ότι είναι θέμα χρόνου η αποτυχία τους, θα πρόκειται αφενός μεν για αυτοεκπληρούμενη προφητεία, αφετέρου δε για πανηγυρική δικαίωση του γερο-Κάρολου Μαρξ. Με πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα που δεν θα τα καλύπτει κανένα ανέκδοτο.

* Ο κ. Πλάμεν Τόντσεφ είναι Διεθνολόγος και Πολιτικός Αναλυτής


Πηγή:www.capital.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου