ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 2015

Επιπτώσεις μιας διαπραγμάτευσης


του Μανόλη Γαλελιανού από το protagon
Η συζήτηση για τη διαπραγμάτευση του ελληνικού προγράμματος έχει επικεντρωθεί σε ζητήματα τα οποία είναι σημαντικά μεν, αλλά θα επηρεάσουν την οικονομία σε βάθος χρόνου. Η διαδικασία της διαπραγμάτευσης και η συνακόλουθη διακοπή της χρηματοδότησης, όμως, δημιουργούν πιέσεις οι οποίες έχουν πολύ πιο άμεσες αρνητικές συνέπειες στην οικονομία.
Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης για το 2015 ανέρχονται στα 20 τουλάχιστον δισ. ευρώ. Οι ανάγκες αυτές προκύπτουν κυρίως από τη λήξη δανείων προς το ΔΝΤ και την ΕΚΤ, για την αποπληρωμή των οποίων δεσμεύτηκε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, και από τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού, η οποία ενδέχεται μάλιστα να αυξηθεί λόγω των προεκλογικών υποσχέσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Το ερώτημα που δημιουργείται, λοιπόν, είναι πού θα βρεθούν αυτά τα 20+ δισ.;
Η χρηματοδότηση από την τρόικα, η επιλογή των τελευταίων 5 ετών, έχει απορριφθεί: ο υπουργός οικονομικών, μάλιστα, ανακοίνωσε πως «δεν θέλουμε τα 7 δισ.» της τελευταίας δόσης του μνημονίου. Ο μακροπρόθεσμος δανεισμός από τις αγορές είναι επίσης ανέφικτος, δεδομένου του ύψους των επιτοκίων. Η μόνη λύση μοιάζει να είναι η επιτυχής κατάληξη της διαπραγμάτευση με τους ευρωπαίους εταίρους μας.
Τα βασικά ελληνικά αιτήματα σε αυτή τη διαπραγμάτευση, όμως, είναι η μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και η χαλάρωση της λιτότητας, τα οποία δεν θα μειώσουν τις φετινές χρηματοδοτικές μας ανάγκες. Το χρέος της Ελλάδας προς την Ευρώπη δεν επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του 2015, καθώς έχουμε περίοδο χάριτος μέχρι το 2021 για τους τόκους του χρέους προς την ΕΕ, ενώ οι τόκοι για τα ελληνικά ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ μας επιστρέφονται. Επιπλέον, η οποιαδήποτε χαλάρωση της λιτότητας θα οδηγήσει σε αύξηση του ελλείμματος και, συνεπώς, των χρηματοδοτικών αναγκών. Οπότε, ακόμα και αν η επαναδιαπραγμάτευση των όρων αυτών είναι επιτυχής, το χρηματοδοτικό πρόβλημα του 2015 δεν θα λυθεί.
Η κυβέρνηση έχει αντιληφθεί το αδιέξοδο αυτό και μόλις έκανε αίτηση στην ΕΕ να εκδόσει έντοκα γραμμάτια αξίας 10 δισ. ευρώ για να χρηματοδοτήσει τις φετινές ανάγκες της. Αυτή η διευθέτηση, αν γίνει αποδεκτή από τις Βρυξέλλες, θα λύσει ένα πρόβλημα αλλά θα δημιουργήσει άλλα δύο. Πρώτον, τα έντοκα γραμμάτια αποτελούν πολύ βραχυπρόθεσμο δανεισμό, άρα απλώς μεταθέτουν χρονικά το κενό χρηματοδότησης και δεν είναι καθόλου απίθανο να επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό σε τρεις-έξι μήνες. Δεύτερον, οι κύριοι αγοραστές των εντόκων γραμματίων είναι οι ελληνικές τράπεζες και συνεπώς η έκδοσή τους αφαιρεί ρευστότητα από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Αντί δηλαδή οι τράπεζες να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία, θα χρειαστεί να καλύψουν τα κενά που άφησαν τα δισ. του μνημονίου που «δεν τα θέλουμε», και μάλιστα σε περίοδο που παρουσιάζεται έλλειψη ρευστότητας λόγω της μεγάλης μείωσης καταθέσεων.
Είναι προφανές ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι μακροχρόνια βιώσιμο και, συνεπώς, η επαναδιαπραγμάτευση είναι απαραίτητη. Το ίδιο ισχύει και με τους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα των επόμενων ετών, οι οποίοι δεν είναι ρεαλιστικοί. Ο τρόπος, όμως, με τον οποίο προσπαθεί να διαπραγματευτεί η κυβέρνηση κινδυνεύει να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Επιπλέον, ο λόγος για τον οποίο αναγκάζεται να προσφύγει σε ζημιογόνες λύσεις (όπως τα έντοκα) είναι ότι η Ελλάδα παραμένει απόλυτα εξαρτημένη από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπως διαπίστωσαν και προηγούμενοι επίδοξοι επαναδιαπραγματευτές. Ας ελπίσουμε ότι αυτό θα γίνει αντιληπτό πριν βρεθούμε προ τετελεσμένων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου