ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 30 Ιουνίου 2015

ΟΧΙ στους πατριδοκάπηλους


του Στάμου Κυρζόπουλου από το Σχολιαστή

Η τραγικότητα και το ιστορικό βάρος των ημερών που ζούμε επιβάλλουν ευκρινείς και κρυστάλλινες τοποθετήσεις από όλους άνευ αστερίσκων και υποσημειώσεων. Ξεκαθαρίζω λοιπόν εξαρχής τη θέση μου: Η απόφαση του Πρωθυπουργού για διενέργεια δημοψηφίσματος με το συγκεκριμένο έωλο ερώτημα, στον συγκεκριμένο χρόνο και υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες και συσχετισμούς δυνάμεων σε ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί ομολογία κραυγαλέας αποτυχίας, τεκμηριώνει αδιανόητη για πολιτικό ηγέτη ευθυνοφοβία και εκθέτει την χώρα και μια βασανισμένη  και καταταλαιπωρημένη κοινωνία σε πρωτοφανείς στην νεότερη ιστορία μας κινδύνους κοινωνικο-οικονομικού χάους και ενδεχόμενων εθνικών περιπετειών.

    Μετά τον εκλογικό του θρίαμβο του Ιανουαρίου, ένας νεότατος σε ηλικία, άφθαρτος, επικοινωνιακά χαρισματικός και πολιτικά ταλαντούχος αριστερός ηγέτης σχημάτισε μια στηριγμένη σε ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία κυβέρνηση φαινομενικά ετερόκλητης συμμαχίας με ένα κόμμα της εθνικολαϊκιστικής συνωμοσιολογικής ακροδεξιάς, μια κυβέρνηση που απολάμβανε ευρύτατης κοινωνικής στήριξης (και πάντως πολύ ευρύτερης των εκλογικών της ποσοστών) και αποδοχής. Με διακηρυγμένο προεκλογικά στόχο (άρα και αντίστοιχη εντολή-αποστολή) να επιτύχει μια ευμενέστερη για τις αναπτυξιακές προοπτικές της χειμαζόμενης ελληνικής οικονομίας (που μόλις είχε αρχίσει δειλά να καταγράφει μια αναιμική, αλλά πάντως, ανάπτυξη) και δικαιότερης κοινωνικά, όσον αφορά την κατανομή των αναπόφευκτων βαρών, συμφωνία με τους Ευρωπαίους εταίρους-δανειστές διασφαλίζοντας σε κάθε περίπτωση την παραμονή της χώρας στο κοινό νόμισμα και το πολιτικό-πολιτισμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Το πράγμα φάνηκε από νωρίς ότι δεν θα πήγαινε καλά. Το στίγμα της υποτιθέμενης "σκληρής διαπραγμάτευσης" έδωσε η καθόλου "δημιουργική" ασάφεια ενός ακατάληπτα αλαζόνα και αλλοπρόσαλλα νάρκισσου καθηγητή παιγνιο-θεωρητικής οικονομίας που με κάθε του εμφάνιση και δήλωση εξανέμιζε τα έτσι και αλλιώς λιγοστά αποθέματα αξιοπιστίας που είχε η κυβέρνηση, αλλά και η χώρα. Με τη λογική της αγοράς χρόνου υπεγράφη τον Φεβρουάριο μια ολιγόμηνη παράταση του προηγουμένου (μνημονιακού) προγράμματος, που ενώ περιελάμβανε ρητές υποχρεώσεις για την ελληνική πλευρά δεν εξασφάλιζε τη χρηματοδότησή της (κάτι σαν μνημόνιο χωρίς λεφτά). Η συμφωνία αυτή δεν ήρθε ποτέ προς κύρωση στο ελληνικό κοινοβούλιο, αλλά ούτε και τηρήθηκε, η καταστροφική για την πραγματική οικονομία αβεβαιότητα συνεχιζόταν, η κυβέρνηση ρητόρευε για τη δήθεν άρνησή της να συναινέσει σε "υφεσιακά μέτρα", ενώ η οικονομία βυθιζόταν στην απόλυτα υφεσιακή παραλυσία και ο αναπόφευκτος λογαριασμός καθημερινά μεγάλωνε. Κάπως έτσι το συζητούμενο χρηματοδοτικό κενό των 1-1,5 δις ευρώ για την επίτευξη του παράλογα υψηλού (εδώ είχε απόλυτο δίκιο η ελληνική κυβέρνηση) πρωτογενούς πλεονάσματος του 3% εξακοντίσθηκε σε μέτρα 8-10 δις ευρώ για την επίτευξη υποτριπλάσιου (<1%) πρωτογενούς πλεονάσματος. Παράλληλα κάθε ημέρα που περνούσε η χώρα έχανε ερείσματα και συμμαχίες, επιδιδόταν σε παιδαριώδους αφέλειας γεωπολιτικές πιρουέτες και οδηγήθηκε ταχύτατα σε πλήρη απομόνωση. Χωρίς κανένα προφανή λόγο στρέψαμε τους πάντες (μέχρι και την ...Κύπρο!) εναντίον μας και στοιχίσαμε όλη την Ευρώπη πίσω από την εξοντωτικά σκληρή και εκδικητικά τιμωρητική γραμμή του Σόιμπλε. Κι ενώ αυτά εξελισσόντουσαν στο πεδίο της "σκληρής διαπραγμάτευσης" στο εσωτερικό της χώρας επικρατούσε μια  ψευτο-αριστερή αντίληψη ισοπέδωσης και οπισθοδρόμησης σε όλα τα πεδία: παιδεία, υγεία, δημόσια διοίκηση, μεταναστευτικό. Παράλληλα εμπεδωνόταν μια τοξικά διχαστική ατμόσφαιρα και ένας ιδιότυπος μετα-κομμουνιστικόςαυταρχισμός που επιδίωκε να ισοπεδώσει, να λοιδωρήσει και να σπιλώσει κάθε φωνή που εξέφραζε την παραμικρή επιφύλαξη, την οποιαδήποτε αμφιβολία, την οιαδήποτε αίρεση για την ορθότητα ή τον ρεαλισμό των κυβερνητικών επιλογών. Είναι πραγματικά ανατριχιαστική η ευκολία με την οποία η "πρώτη φορά αριστερά" χαρακτηρίζει όποιον την κριτικάρει κινδυνολόγο, υπηρέτη σκοτεινών συμφερόντων, προδότη, πεμπτοφαλαγγίτη, δοσίλογο ή γερμανοτσολιά.

    Με τα δεδομένα αυτά, η αποτυχία -ή μήπως τελικά δεν ήταν αποτυχία, αλλά σχέδιο;- στην επίτευξη "αμοιβαία επωφελούς" συμφωνίας ήταν προδιαγεγραμμένη και νομοτελειακή. Ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε λιγότερη και δικαιότερη λιτότητα και ανάπτυξη εντός ευρωζώνης. Αν δεχθούμε ότι αυτός ήταν ο στόχος του, απέτυχε. Απέτυχε οικτρά και οριστικά. Ο Πρωθυπουργός λοιπόν της Ελληνικής Δημοκρατίας που υπέγραψε μια πρόταση αδιανόητης για δημοκρατικό δυτικό κράτος φορο-επιδρομής ύψους 8 δις σε μια ημιθανή οικονομία, τινάζει τη διαπραγμάτευση στον αέρα για να θέσει σε δημοψήφισμα-παρωδία ένα ανυπόγραφο non-paper μιας πρότασης των δανειστών που έχει πλέον αποσυρθεί, ενώ η χώρα θα είναι  -από το βράδυ της 30ης Ιουνίου- σε καθεστώς επίσημης χρεοκοπίας, με κλειστές τράπεζες και περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων. Στην καλύτερη για τα κίνητρα του περίπτωση ο Πρωθυπουργός επιχειρεί να συγκαλύψει-αποσείσει από τους ώμους του το βάρος της ιστορικής του αποτυχίας και να μεταθέσει την ευθύνη των δύσκολων επιλογών, που εξελέγη για να κάνει, σε μια κοινωνία διχασμένη και εμβρόντητη από την καταιγιστική ταχύτητα των πρωτοφανών στη σύγχρονη ιστορία της γεγονότων. Πρόκειται, στην καλύτερη -επαναλαμβάνω- περίπτωση, για μια πράξη κορυφαίας ανευθυνότητας και πολιτικής δειλίας, για μια θλιβερή απόπειρα δραπέτευσης από προσωπικά πολιτικά αδιέξοδα, που εκ των πραγμάτων παίζει την τύχη των επόμενων πολλών γενεών και τη θέση της χώρας στον κόσμο σε μια ζαριά.
Ακούω ήδη τις βάσιμες και καλόπιστες αντιρρήσεις: Είναι η προσφυγή στην αμεσοδημοκρατική έκφραση της γνώμης των πολιτών "μια ζαριά"; Γιατί να φοβηθούμε τη λαϊκή ετυμηγορία;
Πρώτον γιατί το ερώτημα που τίθεται είναι έωλο και παραπλανητικό. Τι θα πει αν συμφωνεί κανείς με μια πρόταση άγριας φορολόγησής του; Φυσικά κανείς δεν συμφωνεί ποτέ. Γιατί ο Πρωθυπουργός δεν έθεσε λοιπόν σε δημοψήφισμα τη δική του υπογεγραμμένη και επίσημη πρόταση; Δεύτερον, γιατί το ερώτημα σε ένα δημοψήφισμα πρέπει -και συνταγματικά προβλέπεται- να είναι σαφές και ευκρινές και η απάντηση που δίδει ο κυρίαρχος λαός να παράγει εξίσου σαφές και ξεκάθαρο αποτέλεσμα. Εξήγησε ο Πρωθυπουργός τι θα κάνει αν το αποτέλεσμα είναι ΝΑΙ; Εξήγησε τι ακριβώς θα συμβεί αν το αποτέλεσμα είναι ΟΧΙ; Θα ενισχυθεί υποτίθεται η διαπραγματευτική θέση της χώρας; Γιατί; Μήπως μέχρι τώρα οι διαπραγματεύσεις δεν ευοδώθηκαν γιατί η κυβέρνηση στερείτο επαρκώς ισχυρής εντολής και νομιμοποίησης; Μπορεί ο πολίτης να είναι βέβαιος τι θα του ξημερώσει ότι κι αν ψηφίσει την Κυριακή; Για να γίνει αντιληπτό, τι σημαίνει η συνταγματικά προβλεπόμενη ευκρίνεια του ερωτήματος που μπορεί να τίθεται σε δημοψήφισμα, ας θυμηθεί κανείς το τελευταίο που διεξήχθη στη χώρα: ΟΧΙ στον βασιλιά σήμανε τέλος η βασιλεία. Τελεία και παύλα.
 Τέλος, η ανόθευτη έκφραση του λαϊκού αισθήματος επιβάλει συνθήκες ψυχραιμίας, νηφαλιότητας, επαρκή χρονικά και πολύπλευρη ενημέρωση. Πιστεύει κανείς σοβαρά ότι συντρέχουν αυτές οι συνθήκες με τους πολίτες έμφοβους και παραζαλισμένους στις ουρές των ΑΤΜ των κλειστών τραπεζών;

   Δυστυχώς όμως, το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για κάτι πολύ χειρότερο από την προσπάθεια ενός άπειρου ηγέτη να ξεφύγει από τις ευθύνες του. Το πιθανότερο είναι ότι επρόκειτο περί προσχεδιασμένης πορείας, περί μίας ενσυνείδητης προσπάθειας να υφαρπαγεί συγκεκαλυμμένα και λάθρα η έγκριση της θυμικά διεγερμένης κοινωνίας για έξοδο της χώρας από την Ευρώπη, μια έγκριση που υπό άλλες συνθήκες και ως ευθύ ερώτημα θα ήταν αδύνατο να δοθεί. Πρόκειται, κατά πάσα βεβαιότητα, για την απόπειρα μιας δράκας ιδεοληπτικών αριστεριστών να σύρουν την Ελλάδα εκτός πλαισίων δυτικού τύπου αστικής δημοκρατίας. Δυστυχέστατα, δεν έχουμε να κάνουμε -πιθανότατα- με πολιτικό τυχοδιωκτισμό, αλλά με μία κολοσσιαίαΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΑΤΗ.

   Έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα ένα είναι βέβαιο: ΟΧΙ στην κάλπη την Κυριακή σημαίνει έξοδο της Ελλάδας από την Ευρώπη κατά τρόπο οριστικό και αμετάκλητο. Σημαίνει απομόνωση της χώρας στην νοτιοδυτική άκρη των Βαλκανίων σε ένα περιβάλλον της πλέον επικίνδυνης γεωπολιτικής αστάθειας των τελευταίων πολλών δεκαετιών.
Οι Έλληνες πολίτες παρά τα όσα έχουν υποστεί και υποφέρει τα τελευταία χρόνια δεν πρόκειται να το επιτρέψουν. Δεν θα επιτρέψουν αυτή την ιστορική ταπείνωση της πατρίδας.

Θα πουν ΟΧΙ στους πατριδοκάπηλους που οδηγούν την πατρίδα στον όλεθρο.

Θα πουν ΟΧΙ στην έξοδο της Ελλάδας, που γέννησε το όνομα, τη φιλοσοφία, την ψυχή και την ουσία της Ευρώπης, από την Ευρώπη.

Θα πουν ΟΧΙ σε όσους ηθελημένα ή αθέλητα υπηρετούν τους σχεδιασμούς του Σόιμπλε και των λοιπών γερακιών που εδώ και καιρό στήνουν το σκηνικό της ελληνικής εξόδου.

Θα πουν ΟΧΙ στα εμφυλιοπολεμικά, διχαστικά κηρύγματα μίσους.

Θα πουν ΟΧΙ στον ανορθολογισμό και τη συνωμοσιολαγνεία.

Θα πουν ΟΧΙ στον αυταρχισμό.

Θα πουν ΟΧΙ στον φοβικό απομονωτισμό της αποτυχίας.

Θα πουν ΟΧΙ στην υποθήκευση του μέλλοντος των παιδιών τους.

Ε, ΝΑΙ λοιπόν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου