ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2016

Γιάννης Μπουτάρης: Η Θεσσαλονίκη και η αντιμεταρρύθμιση στα ΑΕΙ

από την Καθημερινή
Η κυβέρνηση επιχειρεί να γυρίσει πίσω τα πανεπιστήμια της χώρας, στον περασμένο αιώνα, τη δεκαετία του 1980, δρομολογώντας την κατάργηση της μεταρρύθμισης Διαμαντοπούλου: αποψιλώνονται οι αρμοδιότητες των Συμβουλίων Ιδρυμάτων, επιστρέφει η κομματικοποίηση στην πανεπιστημιακή διακυβέρνηση, παραμένουν «αιώνιοι» οι φοιτητές.
Ως δήμαρχος της Θεσσαλονίκης υπερασπίστηκα τη μεταρρύθμιση Διαμαντοπούλου, διότι μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη του ενός εκατομμυρίου δεν μπορεί να πετύχει όσο τα πανεπιστήμιά της καταδυναστεύονται από ένα αποτυχημένο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας. Και η κρίση έχει αναδείξει τον κομβικό ρόλο στην οικονομική παρακμή της Θεσσαλονίκης του μοντέλου διακυβέρνησης των ΑΕΙ, που εδραιώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Συγκεκριμένα, τα ΑΕΙ της Θεσσαλονίκης, το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας, εξαιτίας του αποτυχημένου μοντέλου διακυβέρνησής τους, που η σημερινή κυβέρνηση φιλοδοξεί να νεκραναστήσει, έχουν αποτύχει σε τρεις καίριους τομείς τα τελευταία τριάντα και πλέον χρόνια:
1. Απέτυχαν να διαδραματίσουν ρόλο καταλύτη στην αναδιαμόρφωση του παραγωγικού μοντέλου της Μακεδονίας, από το οποίο εξαρτάται απόλυτα η ευμάρεια της Θεσσαλονίκης, μια που η σύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας με την παραγωγική διαδικασία υπήρξε ισχνότατη.
2. Απέτυχαν να δημιουργήσουν μια φιλοπρόοδη, ανοιχτών οριζόντων τοπική ηγεσία στελεχών, κεφαλαιούχων και πνευματικών ανθρώπων χωρίς την οποία η επιτυχής διεθνοποίηση της πόλης παραμένει ζητούμενο και η «συντηρητική Θεσσαλονίκη» παραμένει ακόμη μαζί μας.
3. Απέτυχαν να διεθνοποιήσουν την εκπαιδευτική τους δραστηριότητα, δεν μπόρεσαν δηλαδή να προσελκύσουν χιλιάδες αλλοδαπούς φοιτητές στη Θεσσαλονίκη, που θα είχαν αντίκτυπο στην οικονομία της πόλης ακόμη μεγαλύτερο του τουρισμού.
Η μεταρρύθμιση Διαμαντοπούλου δημιούργησε στη Θεσσαλονίκη μια εξωστρεφή συμμαχία που έχει όλα τα εχέγγυα να μετατρέψει αυτές τις αποτυχίες σε επιτυχίες, αποτελούμενη από διακεκριμένα μέλη των Συμβουλίων Ιδρυμάτων, τις νέες πρυτανικές αρχές, αλλά και τα συνδικαλιστικά όργανα του διδακτικού προσωπικού. Θέλω ιδιαίτερα να εξάρω την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου Ιδρύματος του ΑΠΘ από τον επιφανή κλασικιστή του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, Ρίτσαρντ Χάντερ, αλλά και τη συμμετοχή στα Συμβούλια Ιδρυμάτων του ΑΠΘ και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας διακεκριμένων μελών της ελληνικής επιστημονικής διασποράς. Οι επιστήμονες αυτοί έχουν ασκήσει διαχειριστικές ευθύνες σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της αλλοδαπής, που χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο διοικητικής αποτελεσματικότητας και αυστηρές μορφές λογοδοσίας. Είναι σε θέση να προαγάγουν, μαζί με τους Θεσσαλονικείς συναδέλφους τους, τη γόνιμη συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα, μια που στις χώρες όπου ευδοκιμεί η επιστημονική διασπορά μας, η συμβολή των πανεπιστημίων στην παραγωγή πλούτου συνιστά θεμέλιο της αναπτυξιακής διαδικασίας. Γνωρίζουν κάλλιστα πώς να προσελκύσουν αλλοδαπούς φοιτητές, διότι στα πανεπιστήμια του εξωτερικού οι αλλοδαποί φοιτητές αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων και συστατικό στοιχείο του φοιτητικού βιώματος των γηγενών φοιτητών.
Η κρίση και οι εκφάνσεις της έχουν ενισχύσει την πεποίθησή μου πως η εξωστρεφής συμμαχία των ΑΕΙ της Θεσσαλονίκης είναι καθοριστική για το μέλλον της πόλης. Τα περιβόητα capital controls επιτάχυναν την έξοδο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων από τη Θεσσαλονίκη, και τη Μακεδονία γενικότερα, προς τη Βουλγαρία. Ανέδειξαν έτσι ότι το γειτονικό χαμηλό κόστος εργασίας, οι χαμηλές φορολογικές επιβαρύνσεις και η σχετική πολιτική σταθερότητα είναι ακαταμάχητα εάν εσύ στη χώρα σου και στην πόλη σου δεν διαθέτεις αντίβαρα. Και ποιο ισχυρότερο αντίβαρο για τη Θεσσαλονίκη από αναβαθμισμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα, ικανά να προσδώσουν προστιθέμενη αξία στην τοπική παραγωγική διαδικασία; Εν τω μεταξύ, τα μικρά ιδιωτικά ιδρύματα της πόλης, τα κολέγια, έχουν ήδη τεκμηριώσει τις τεράστιες δυνατότητες για τα ΑΕΙ της Θεσσαλονίκης, στην προσέλκυση αλλοδαπών φοιτητών. Ενα μόνο από αυτά τα κολέγια έφερε μέσω των αλλοδαπών φοιτητών του, το 2011 που κάναμε τη μέτρηση, τόσες διανυκτερεύσεις στη Θεσσαλονίκη όσοι οι επισκέπτες της πολυπληθέστερης χώρας των Βαλκανίων, της Ρουμανίας.
Ως δήμαρχος Θεσσαλονίκης, είμαι αποφασισμένος λοιπόν να δώσω μάχη όχι μόνο για την επιβίωση αυτής της εξωστρεφούς συμμαχίας στη διακυβέρνηση των ΑΕΙ της Θεσσαλονίκης, αλλά και για τη μελλοντική της εδραίωση και εμβάθυνση. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρότεινα και την καθιέρωση ενός τέλους εγγραφής, στα 500 ευρώ περίπου ετησίως για κάθε φοιτητή, που θα καθιστούσε την πλειοψηφία του φοιτητικού σώματος «ιδιοκτήτη» της αναβάθμισης του πανεπιστήμιου, ενεργό σύμμαχο της εξωστρεφούς συμμαχίας που περιέγραψα και πολέμιο των βανδαλισμών και της κομματικοποίησης, που ακόμη και σήμερα απαξιώνουν την εκπαίδευση των φοιτητών μας.
* Ο κ. Γ. Μπουτάρης είναι δήμαρχος Θεσσαλονίκης.
Έντυπη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου