ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Παρασκευή, 12 Φεβρουαρίου 2016

Leo kastanas: Βαρυτικά κύματα. Όσο πιο απλά γίνεται


Η ύλη εκδηλώνεται με δύο ιδιότητες. Η μια είναι η μάζα και η άλλη το ηλεκτρικό φορτίο (φορτίο). Η μάζα δημιουργεί βαρυτικό πεδίο και το φορτίο ηλεκτρικό πεδίο. Πεδίο λέμε ένα χώρο μέσα στον οποίο ασκούνται αντίστοιχες δυνάμεις. Στο βαρυτικό ασκούνται βαρυτικές δυνάμεις σε μάζες και στο ηλεκτρικό, ηλεκτρικές δυνάμεις σε φορτία.

Το κύμα είναι μια διαταραχή που ταξιδεύει στο χώρο και το χρόνο. Μια πέτρα που πέφτει στην επιφάνεια του νερού παράγει τα γνωστά μας μηχανικά υδάτινα κύματα. Και ό ήχος είναι μηχανικό κύμα. Αυτά τα μηχανικά κύματα χρειάζονται ύλη για να ταξιδέψουν, γιαυτό και ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό.

¨Ολοι ξέρουμε και ένα άλλο είδος κυμάτων τα ηλεκτρομαγνητικά (ΗΜΚ). Τέτοια είναι τα ραδιοφωνικά ή τηλεοπτικά, τα μικροκύματα, το φως, οι υπεριώδεις, οι ακτίνες Χ, η ραδιενέργεια. Τα ΗΜΚ παράγονται από φορτία όχι όμως ακίνητα αλλά από φορτία που κάνουν ταλαντώσεις. Αυτά τα κύματα τρέχουν με την ταχύτητα του φωτός τόσο στην ύλη όσο και στο κενό.

Η Φυσική έχει ανακαλύψει ότι η Φύση λειτουργεί συνήθως με συμμετρίες. Πχ το φορτίο και η μάζα αν και διαφορετικά πράγματα έχουν πολλές κοινές ιδιότητες. Αν λοιπόν ένα ταλαντούμενο φορτίο παράγει ΗΜΚ γιατί και μια επιταχυνόμενη μάζα να μην εκπέμπει βαρυτικά κύματα (ΒΚ). Από εκεί ξεκίνησε ο Einstein το 1906 και με ανώτερα μαθηματικά περιέγραψε τα υποτιθέμενα (ΒΚ) που κανένας τότε δεν είχε δει.

Και τα ΒΚ τρέχουν παντού στην ύλη και στο κενό με την ταχύτητα του φωτός. Ενώ όμως τα ΗΜΚ μπορούν να γίνουν πολύ εύκολα αντιληπτά ακόμα και αν είναι ασθενή (με ανάλογες συσκευές που φτιάχνει ο άνθρωπος εδώ και 110 χρόνια, πομποί και δέκτες) τα βαρυτικά κύματα έχουν μια ιδιαιτερότητα. Είναι πολύ ασθενή για τα ανθρώπινα μέτρα. Για να γίνουν αντιληπτά πρέπει να παραχθούν από τεράστιες επιταχυνόμενες μάζες (δεκάδες φορές μεγαλύτερες από τη μάζα του Ηλιου. Αυτός είναι και ο λόγος που μέχρι τώρα δεν είχαν γίνει αντιληπτά.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δυο μαύρες τρύπες με μάζες 29 και 36 φορές μεγαλύτερες από τη μάζα του Ηλιου, συγκρούστηκαν πριν 1300 εκατ. χρόνια (καλύτερα, ήρθαν πολύ κοντά αφού οι μάζες μόνο έλκονται) και η σύγκρουση απελευθέρωσε τεράστια ποσά ενέργειας δηλαδή παρήγαγε βαρυτικά κύματα που άρχισαν να τρέχουν στο σύμπαν. Κάτι, σα να έπεσε ένα βουνό μέσα στη θάλασσα και να σήκωσε κύμα ( γέλια). Τα ΒΚ ταξίδεψαν απόσταση 1,3 δις έτη φωτός και έφτασαν στη Γη πριν κάτι μέρες πολύ βέβαια εξασθενημένα λόγω της απόστασης. Μαζί με τα κύματα αυτά έφτασε και ο ήχος της σύγκρουσης.

Στη Γη περίμενε η ανιχνευτική συσκευή LIGO του επάρατου νεοφιλελέ καπιταλισμού των ΗΠΑ, ένα project 15 χωρών, 83 πανεπιστημίων ( και το ΑΠΘ μέσα) και 1000 φυσικών ( δεν ξέρω αν είναι δημοκράτες και αριστεροί) που λειτουργεί από το 1997 και δαπανά εκατομμύρια δολάρια. Οι συσκευές LIGO είναι βαρυτικά τηλεσκόπια που ανιχνεύουν όχι φως ή ΗΜΚ αλλά βαρυτικά κύματα.

Το ΒΚ είναι ένα ισχυρό μεταβαλλόμενο βαρυτικό πεδίο που παραμορφώνει το βαρυτικό πεδίο της Γης ή αν θέλετε το χωρόχρονο. Μιας και η βαρύτητα σύμφωνα με την γενική θεωρία της σχετικότητας (Einstein) είναι μια διαταραχή του χώρου και του χρόνου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα ΒΚ παραμορφώνουν το χρόνο αλλά και τα μήκη. Αν περάσουν από μέσα μας αλλάζουν τις διαστάσεις μας, παροδικά. Πόσο; Απειροελάχιστα αν είναι ασθενή αλλά την αλλάζουν. Πως; Μας συμπιέζουν και μας μικραίνουν. Όπως αλλάζουν και τη ροή του χρόνου. Δηλαδή ένα ισχυρό βαρυτικό πεδίο προκαλεί διαστολή του χρόνου.

Τι έκανε το LIGO; Μια ακτίνα laser μετράει συνεχώς με «τρελή» ακρίβεια το μήκος ενός σωλήνα περίπου 4km. Μόλις πέρασε από τη συσκευή το ΒΚ έστω και εξασθενημένο παραμόρφωσε το χωρόχρονο, δηλαδή σμίκρυνε το μήκος του σωλήνα και αυτό η συσκευή το μέτρησε. Και για να είναι σίγουροί είχαν στήσει δύο LIGO   ένα στο Hanford και ένα στο Livingston. Και τα δύο μέτρησαν παραμόρφωση. Πόσο; 10 στην -21, δηλαδή 1 διά 1 και 21 μηδενικά. 1/1000000000000000000000 του μέτρου.

Για τα μέτρα της σχετικότητας είναι πολύ μεγάλο ή αν θέλετε αρκετό για να πούμε ότι υπάρχουν βαρυτικά κύματα.

Συνεπώς τα ΒΚ υπάρχουν και ο Αλβέρτος το είχε προβλέψει. Πρακτικά η ανακάλυψη θα συμβάλει στη μελέτη του σύμπαντος και κυρίως στη γνώση της προέλευσής του, ανοίγει ένα παράθυρο στην Κοσμολογία κλπ. Μετά από 100 χρόνια θα ξέρουμε.
Για μας τους φυσικούς είναι μια τεράστια ανακάλυψη που συμβάλει στην ενοποίηση της θεωρίας των δυνάμεων. Φιλοσοφικά επιβεβαιώνει την αρχική ιδέα των συμμετριών στη φύση. Τον ορθολογισμό δηλαδή την τάξη μέσα στο χάος του σύμπαντος.

Ελπίζω να σας φώτισα λιγάκι. Φιλιά.


2 σχόλια:

  1. Σας ευχαριστώ για τον απλό τρόπο που περιγράψατε το θέμα, για να το καταλάβει κάπως και ο απλός άνθρωπος.
    Θα ήταν ίσως σκόπιμο, να πείτε λίγα ακόμη απλά λόγια, για να καταλάβουν οι πολλοί, το γιατί γίνεται αυτός ο "ντόρος":
    Τα βαρυτικά κύματα είναι μεν πολύ ασθενικά, γι αυτό και είναι πολύ δύσκολο ανιχνεύσιμα από τον άνθρωπο, ενώ τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα (το φως) είναι πολύ πιο εύκολα ανιχνεύσιμο. Όμως έχουν και μια εκπληκτική ιδιότητα: Δεν ΑΛΛΟΙΩΝΟΝΤΑΙ, και δεν εμποδίζονται από τίποτε απολύτως στην διέλευσή τους σε αντίθεση με τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, που αλλοιώνονται στο "διάβα" τους, μέχρι να τα συλλάβουμε εμείς.
    Άρα ΑΝ κάποτε φτιάξουμε ένα "τηλεσκόπιο βαρυτικών κυμάτων" ΑΠΟΛΥΤΗΣ ευαισθησίας, θα μπορούσαμε μέσω αυτού να "δούμε" τι συνέβει στο παρελθόν, οσοδήποτε "μακρινό" και αν είναι αυτό. Γιατί τα βαρυτικά κύματα που προκλήθηκαν από το "μακρινό αυτό συμβάν" δεν αλλοιώνονται καθόλου στο "διάβα" τους, απλά εξασθενούν. Το δικό μας όμως "βαρυτο-τηλεσκόπιο" που έχει ΑΠΕΙΡΗ ευαισθησία, μπορεί να συλλάβει αυτά αυτά τα κύματα οσοδήποτε εξασθενημένα και αν είναι, και μπορεί να "αποκοδικοποιήσει" την πληροφορία που μεταφέρουν αναλοίωτη, αν και εξασθενημένη. Αυτό, με όρους επιστημονικής φαντασίας, σημαίνει "ταξείδι πίσω στο χρόνο".
    Ευχαριστώ που με διαβάσατε

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ ευχαριστώ για το σχόλιο. Πράγματι ίσως να μην γυρνάμε πίσω στο χρόνο αλλά μπορούμε να τον βλέπουμε. Το αναλοίωτο που αναφέρατε είναι σημαντικό και δεν το τόνισα. Θα το διορθώσω. Νάστε καλά

      Διαγραφή