ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Από το Nicolas Sevastakis: Αυτή η εξουσία δεν πιστεύει στον νόμο της πολιτείας (στο ρεπουμπλικανικό συμβόλαιο). Συνδιαχειρίζεται σχολική ύλη με την Εκκλησία ή δημόσιους χώρους και πλατείες με "πολιτικές ομάδες'' ή εθιμικές παραδόσεις ''ανυπακοής''. Είναι πλέον το σημείο συνάντησης του κρατισμού και ενός επιλεκτικά διακριτικού αντικρατισμού. Ασκείται καθημερινά στη νουθεσιακή ρητορική κατά του ιδιωτικού φανερώνοντας απίστευτη φοβία για ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Για να μην κακοκαρδίσει τον έναν ή άλλον εξουσιαστικό παίκτη σε αυτό το αντισυστημικό θέατρο της ωμότητας που συγκινεί πολλές ομάδες ισχύος και θεατές στη χώρα.

Σάββατο, 9 Ιουνίου 2012

Αναζητώντας τη μεταρρύθμιση: Η απάντηση του Λεωνίδα Καστανά στην έρευνα της AV


Το ερώτημα και η απάντηση

Μια έρευνα της Αγγελικής Μπιρμπίλη στην Αthens Voice
Γιατί δεν κατάφερε να συσπειρωθεί η κεντροαριστερά; Γιατί οι όποιες μεταρρυθμιστικές φωνές στα κόμματα έμειναν μειοψηφικές; Γιατί δεν κατάφερε όλα αυτά τα χρόνια ο εκσυγχρονιστικός πόλος να αποκτήσει πλατιά ερείσματα στην κοινωνία; Στην κατάσταση που βρισκόμαστε υπάρχουν αριστερές ή δεξιές μεταρρυθμίσεις; Είναι δυνατόν στην Ελλάδα να υπάρξει ένα σοβαρό, ανανεωμένο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα ή ένα φιλελεύθερο ριζοσπαστικό κόμμα, στα πρότυπα των ευρωπαϊκών; Τελικά, θα μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια ενώ η χώρα σιγά-σιγά εξορίζεται από την ευρωπαϊκή οικογένεια και μάλιστα παρά τη θέλησή μας;
Ο χρόνος μάς τελειώνει λένε όλοι σε διαφορετικούς τόνους. Εννοούν ότι οι ψευδαισθήσεις μάς τελειώνουν. Φαίνεται όμως πως τελείωσαν οι ψευδαισθήσεις και για τους πολιτικούς, το εκλογικό αποτέλεσμα ακύρωσε τους υπολογισμούς κάποιων.
Πολιτικοί, καθηγητές, τεχνοκράτες, ενεργοί πολίτες, τα καλύτερα μυαλά που διαθέτει η χώρα, έχοντας επίγνωση της τραγικής θέσης στην οποία έχει περιέλθει η πραγματική οικονομία, καιρό τώρα αρθρογραφούν σε εφημερίδες και blogs καλώντας μας να συνειδητοποιήσουμε ότι η ψήφος μας θα κρίνει την τύχη της χώρας για πολλές δεκαετίες – ίσως για πάντα. Συζητήσεις επί συζητήσεων, κάποιες από τις οποίες προχώρησαν ως τη δημιουργία ομίλων προβληματισμού, συνασπισμών, κοινωνικών συμμαχιών, αλλά έμειναν στα χαρτιά.
Όμως, περιγράφοντας και αναλύοντας δεν απομακρύνεται η καταστροφή. Οι πολίτες έχουν κουραστεί να διαβάζουν απόψεις κατά του σάπιου πολιτικού συστήματος και υπέρ των μεταρρυθμίσεων που «σίγουρα» δρομολογούνται, αλλά ποτέ δεν γίνονται. Η χώρα χρειάζεται ένα νέο πολιτικό ακτιβισμό, πολιτικούς και πολίτες που θα αποφασίσουν να εκτεθούν. Η συνεργασία για την αναγέννηση της πολιτικής είναι αναγκαία για να βγούμε από την κρίση.
Οι μέρες είναι τόσο κρίσιμες που πρέπει όχι μόνο να ανοίξει μια τέτοια συζήτηση, αλλά να αναληφθούν πρωτοβουλίες από ανθρώπους (από όλους τους χώρους), οι οποίοι αφενός βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος και αφετέρου έχουν να προτείνουν λύσεις που θα δώσουν ελπίδα (με προοπτική) στους πολίτες. Οι δημοκρατίες υπάρχουν χάρη στην ικανότητά τους να ανανεώνονται. Χρειαζόμαστε λοιπόν εκείνους, νέους και παλιούς, που έχουν το σθένος να παλέψουν κόντρα στις δυνάμεις του λαϊκισμού, του ανορθολογισμού, της ιδιοτέλειας, ανθρώπους αποφασισμένους να υπερασπιστούν τη δημοκρατία, την ανοιχτή κοινωνία, το κοινωνικό κράτος.
H AΤΗEΝS VOICE ρώτησε ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους, οι οποίοι πιστεύουν στην επιτακτική ανάγκη προοδευτικών μεταρρυθμίσεων, να μας πουν τη γνώμη τους.
Η απάντηση του Λεωνίδα Καστανά 
Kαταρχάς, ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνετε να απαντήσω σε ένα δύσκολο ερώτημα που απασχολεί και μένα.
Το αίτημα της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος απευθύνεται στους πολίτες που τοποθετούνται στους γειτνιάζοντες πολιτικά χώρους του σοσιαλιστικού κέντρου και της δημοκρατικής αριστεράς και τους καλεί να δημιουργήσουν ένα ευρύ –από τα κάτω και τα πάνω– κίνημα συνεργασίας για την έξοδο της χώρας από την κρίση χρέους, την παραμονή στην ΕΕ, τη ριζική μεταρρύθμιση του κράτους και τη σοσιαλδημοκρατική προοπτική.
Για τις κεντρώες πολιτικές δυνάμεις το αίτημα αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να μετακινηθούν προς τα αριστερά. Να πάψουν να είναι φορείς του εγχώριου αστισμού, εκφραστές ενός κομπραδόρικου καπιταλισμού, θιασώτες ενός άδικου πελατειακού κράτους. Γιατί ούσες οι δυνάμεις αυτές κυρίως στο χώρο του ΠΑΣΟΚ έχουν την κύρια ευθύνη για τη σημερινή μας κατάντια, για την ήττα του μεταπολιτευτικού μας μοντέλου.
Για την αριστερά το αίτημα της κεντροαριστεράς σημαίνει ότι θα εγκαταλείψει τα στερεότυπα του παρελθόντος. Τη λατρεία προς το υπερτροφικό κράτος, την τυφλή υποστήριξη προς τις συντεχνίες, τα οικονομίστικα και αντιαναπτυξιακά αιτήματα, τις προσχηματικές αναφορές στην οικολογία. Θα πρέπει να διατυπώσει συγκεκριμένες θέσεις για το πώς φαντάζεται το νέο κράτος και τις σχέσεις του με τους πολίτες, τι σημαίνει για εκείνη η λέξη επιχειρηματικότητα, ποια είναι η κεντρική της ιδέα για το σχολείο του αύριο, τι σημαίνει κοινωνική πολιτική σε εποχές παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Η δυσκολία δημιουργίας οφείλεται στις ένθεν και ένθεν αγκυλώσεις. Από τη μια υγιείς σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που βρίσκονται εντός του ΠΑΣΟΚ (Μόσιαλος, Διαμαντοπούλου, Ραγκούσης κ.ά.) δεν τολμούν να διασπάσουν το ημιθανές ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη η Δημοκρατική Αριστερά δεν είναι ακόμα έτοιμη ιδεολογικά και πολιτικά να προχωρήσει στη δημιουργία ενός νέου ενιαίου σχήματος τέτοιου τύπου. Αλλά είναι σίγουρο ότι στο άμεσο μέλλον θα ανοίξει και αυτή έναν αντίστοιχο διάλογο και σίγουρα θα έχει να πει πολλά.
Φυσικά στο νέο κόμμα χωρούν ανεξάρτητες σοσιαλιστικές δυνάμεις (Κοινωνικός Σύνδεσμος, Π.80, Πολιτεία 2012 κ.ά.), δυνάμεις από τους Οικολόγους Πράσινους, αλλά και μεμονωμένα πρόσωπα που βρίσκονται σήμερα στον ευρύτερο left-liberal χώρο. Ωστόσο, η επέλαση των δυνάμεων της λαϊκίστικης αριστεράς και της ακροδεξιάς κάνουν το αίτημα επιτακτικό και επιταχύνουν τις εξελίξεις.
Ο Λ.Κ. εργάζεται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, είναι μέλος της ΚΕ της ΔΗΜΑΡ και διαχειριστής του blog «μη μαδάς τη μαργαρίτα».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου