ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2012

Γιατί να ψηφίσω ΔΗΜΑΡ;



Κίμων Χατζημπίρος από τη Μεταρρύθμιση

Παλιός φίλος, προοδευτικός και προβληματισμένος, διατύπωσε τις εξής σκέψεις για τις εκλογές: «Ήταν φυσικό να μην προκύψει κυβέρνηση μετά την 6η Μαϊου. Κατά τη γνώμη μου, οι εκλογές έγιναν με υπερβολική βιασύνη. Προτιμότερο να είχαν καθυστερήσει μερικούς μήνες και να συνέχιζε η κυβέρνηση Παπαδήμου το έργο της στην οικονομία. Πάντως το αποτέλεσμά τους ήταν τραγικό, δύσκολα μπορεί να δεχτεί κανείς πως το 20% ψήφισε ακροδεξιά και το 26% ακροαριστερά. Η ελληνική κοινωνία, παρασυρμένη από έναν τυφλό θυμό, έδειξε να χάνει το μέτρο, να πατάει γκάζι προς το γκρεμό. Ήταν λοιπόν συνετή η αποφυγή επισφαλών συμπράξεων που θα έφτιαχναν μιαν ετοιμόρροπη κυβέρνηση. Καλύτερα να δοθεί στην κοινωνία μια δεύτερη ευκαιρία για να συλλογιστεί, για να προκύψει ενδεχομένως μια πιο λογική πολιτική εικόνα.
»Πάντως, δύσκολα θα υπάρξει τρίτη ευκαιρία. Η επόμενη Κυριακή είναι κρίσιμη, αφού η οικονομία και η κοινωνική ψυχολογία, αλλά και η υπομονή των ευρωπαϊκών κοινωνιών, φτάνουν σε έσχατα όρια αντοχής. Θεωρώ καθήκον μου, ως νουνεχής πολίτης, να συμβάλω ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα. Οι επιλογές μου περιορίζονται στο δημοκρατικό τόξο, δηλαδή αποκλείω εκείνα τα κόμματα που δεν στηρίζουν τον κοινοβουλευτισμό και θέτουν σε κίνδυνο, άμεσα ή έμμεσα, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Μια συνετή πρόταση, που την επιλέγουν πολλοί ομοϊδεάτες μου, είναι να ψηφίσω Νέα Δημοκρατία. Να βοηθήσω να έρθει πρώτη, να κερδίσει το δώρο των 50 εδρών, αποκλείοντας ουσιαστικά το ενδεχόμενο μιας ετερόκλητης αντιευρωπαϊκής πλειοψηφίας στη νέα Βουλή. Ωστόσο, πώς να κάνω μια τόσο μεγάλη έκπτωση στις αρχές μου; Το κόμμα αυτό συμπεριλαμβάνει πρόσωπα που υπηρετούν μια σκοταδιστική πολιτική.
»Ανάμεσα στα υπόλοιπα φιλοευρωπαϊκά κόμματα, ξεχωρίζει η Δημοκρατική Αριστερά. Διαθέτει σοβαρότητα και εντιμότητα, αναλαμβάνει την ευθύνη να αρνηθεί τη μονομερή καταγγελία του μνημονίου, απαιτεί δίχτυ προστασίας για άνεργους και φτωχούς, έχει την τόλμη να ζητά εφαρμογή των νόμων για πάταξη της λαθρομετανάστευσης. Είναι όμως διατεθειμένη να αποκλείσει μια συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ; Κάθε κυβέρνηση με συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ θα οδηγούσε σύντομα σε καταστροφικό αδιέξοδο μέσα από διαμάχες μεταξύ αγεφύρωτων θέσεων. Ιδιαίτερα αν ο ΣΥΡΙΖΑ έρθει πρώτο κόμμα και πριμοδοτηθεί με 50 έδρες, πώς θα αποφευχθεί η εφιαλτική προοπτική μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, που στην παρούσα συγκυρία θα έσπρωχνε πάραυτα τη χώρα στον Τρίτο Κόσμο; Θα μπορέσει όμως η ΔΗΜΑΡ να αρνηθεί με σθένος την κοινοβουλευτική της στήριξη, θα μπορέσει να αντισταθεί στην πίεση όσων ονειρεύονται αναχρονιστικές ΕΑΜικές καταστάσεις και κοινωνικές ανατροπές; Τελικά, επιλέγω μεν τη ΔΗΜΑΡ, αλλά θα με βαρύνουν ανυπόφορες τύψεις αν μου προκύψει κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ».
Πράγματι, μια δημοκρατική κυβερνώσα Αριστερά έχει σημαντικότατο ρόλο να παίξει στη σημερινή δύσκολη συγκυρία. Έχει τη δυνατότητα να συμβάλει με γνώση και κοινωνική ευαισθησία στην προσπάθεια των λοιπών φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων, για παραμονή και εξέλιξη της χώρας μέσα στον ανεπτυγμένο κόσμο. Η πραγμάτωση όμως του οράματος, απαιτεί μηδενική ανοχή προς αντιδημοκρατικές δυνάμεις, απαιτεί σκληρή ολομέτωπη σύγκρουση, ανεξάρτητα από το φαιό ή κόκκινο χρώμα τους.
Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

1 σχόλιο:

  1. Μου κάνει εντύπωση η μη κατανόηση ορισμένων ανθρώπων της διαφοροποίησης ανάμεσα στην επικοινωνιακή πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία αντικατοπτρίζεται στις κραυγές των Τσίπρα, Σκουρλέτη, Στρατούλη, και την ουσία της πολιτικής του, η οποία αποτυπώνεται με σαφήνεια στο οικονομικό πρόγραμμα του Δραγασάκη (τριαντασέλιδο) και εκφράζεται μέσω του ιδίου, του Σταθάκη και του Παπαδημούλη. Η ΔΗΜΑΡ έχει πολλά κοινά, και οφείλει να βρει ακόμα περισσότερα, με την ομάδα των δεύτερων, παρά με την τριτοκοσμική ΝΔ (που θυμίζει ΕΡΕ της δεκαετίας του 50) και του αποτυχημένου και διεφθαρμένου ΠΑΣΟΚ. Συμφωνώ 100% με την κριτική της ΔΗΜΑΡ απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν μπορώ να συμφωνήσω με προσωπικές εμμονές απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ, που τελικά καταλήγουν σε υποστήριξη του σάπιου (ΠΑΣΟΚ), του ακροδεξιού (ΝΔ,ε πιο δεξιά για κυβερνητικό σχήμα δεν πάει!!!), και του πραγματικά ταξικού νεοφιλελεύθερου (Παπαδήμος)!
    CM

    ΑπάντησηΔιαγραφή