ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τρίτη, 15 Οκτωβρίου 2013

Μέρες ευθύνης, προσωπικής υπέρβασης


Αχιλλέας Γραβάνης από τη Μεταρρύθμιση
 
Συμμετέχω στην Επιτροπή και στις προσπάθειες για τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα στο χώρο του κέντρου, της σοσιαλδημοκρατίας, της κεντροαριστεράς. Δεν ενδιαφέρομαι να γίνω πολιτικός (είμαι ευτυχής στην εκπαίδευση και στην έρευνα). Θεωρώ όμως ότι οι εξαιρετικά ιστορικές συγκυρίες που βιώνει η χώρα, δεν μας επιτρέπουν να μείνουμε αδιάφοροι. Απαιτούν μια νέα συλλογικότητα, ανεπιτήδευτη συμμετοχή στα κοινά, υπηρέτηση επιτέλους του Εμείς και όχι του Εγώ.

Το εγχείρημα είναι πολύ δύσκολο, είναι όμως απολύτως αναγκαίο για την σταθεροποίηση του πολιτικού μας συστήματος, την μείωση της πολιτικής πόλωσης που τόσα χρόνια ταλάνισε τον τόπο δίνοντας πρόσφατα χώρο στο φασισμό, την ενεργοποίηση νέων δυνάμεων (ηλικιακά και πολιτικά) που βρίσκονται μέσα και έξω από την χώρα και που θα εργασθούν για την ανασυγκρότησή της.

Στην προσπάθεια αυτή θα θέλαμε μαζί μας σημαντικούς φίλους και συνοδοιπόρους από την πολιτική, την επιστήμη, την τέχνη, τις επιχειρήσεις που σήμερα στέκουν, όχι αδικαιολόγητα, προβληματισμένοι, απογοητευμένοι, απαισιόδοξοι, ακόμη και σκωπτικοί. Παράκληση να επανεξετάσουν την στάση τους. Θα προσπαθήσουμε με την πολιτική μας πρακτική να τους πείσουμε ότι αυτή η νέα συστράτευση, αξίζει τα προσωπικά και πολιτικά ρίσκα που εμπεριέχει. Ο τόπος τούς χρειάζεται σήμερα παρά ποτέ.

Αυτή η προσπάθεια δεν στοχεύει στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων κομμάτων, αρχηγών και αρχηγίσκων, προσωπικών πολιτικών διαδρομών. Αντίθετα, φιλοδοξεί στην υπέρβαση όλων αυτών, στην δημιουργία κάτι μεγαλύτερου, νεωτερικότερου, που να ανταποκρίνεται στις αγωνίες της δοκιμαζόμενης κοινωνίας, που να δίνει επιτέλους το πολιτικό υπόστρωμα συμμετοχής και έκφρασης νέων κοινωνικών δυνάμεων.

Η προσπάθειά μας αυτή δεν θα προχωρήσει, αν δεν καταφέρει να κινητοποιήσει τις άφθαρτες και άξιες νέες κοινωνικές δυνάμεις: πετυχημένους, συνειδητοποιημένους, κοινωνικά ευαίσθητους πολίτες της προσφοράς. Και βέβαια, δεν θα πάει μακρυά αν δεν γίνει υπόθεση των νέων που θα πρέπει να ανασκουμπωθούν, φέρνοντας στο σύστημα φρέσκες ιδέες, νοοτροπίες, πρακτικές. Να “πλημμυρίσουν” το στάσιμο παλιό με το ορμητικό, εξυγιαντικό, πολλαπλάσιο νέο. Να “διαλυτοποιήσουν” το παλιό, στο υπερβατικό νέο. Ο καιρός της στείρας κριτικής, της συλλήβδην απόρριψης, εξαντλήθηκε. Τώρα χρειάζεται ενεργητική στάση, συμμετοχή, συλλογική προσπάθεια, γνώση και όραμα ανασυγκρότησης.
Ο Αχιλλέας Γραβάνης είναι Καθηγητής Παν/μιου Κρήτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου