ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 19 Οκτωβρίου 2014

Μια χρήσιμη κρίση


Από το blog Hypothesis

Η εβδομάδα που πέρασε έληξε με μια πολύ χρήσιμη κρίση. Μπήκαν τα θεμέλια της εθνικής συναίνεσης.Η συναίνεση πως η όποια διέξοδος , ανεξαρτήτως προσήμου θα είναι χρονοβόρα και τεχνικά περίπλοκη.Επομένως απαιτείται μια κλασσική ανάθεση προς μια κυβέρνηση αξίων τεχνοκρατών της οικονομίας.Το ιδεολογικό άρρητο αδιμφισβήτητο περίγραμμα της επερχόμενης σύγκρουσης ορίζεται από την άνευ όρων αποδοχή των δεικτών της οικονομικής αφαίρεσης ως προαπαιτούμενο της όποιας λύσης.

Η κομματική συντριπτική ήττα του Σαμαρικού τεχνάσματος για την πρόωρη σταδιακή έξοδο από το ΔΝΤ, συνοδεύεται με την φουριόζικη προσπάθεια της Συριζαικής αριστεράς  να αποσείσει οποιαδήποτε ευθύνη για την άνοδο των spreads.Ο διαγκωνισμός για την ευθύνη για τα spreads, αυτό το ίδιο το επίδικο ως θεμελιακό ερώτημα αποτελεί την κεντρική ιδέα που επικράτησε και όχι η ευθύνη. Αυτό που μένει στο δημόσιο λόγο δεν είναι η τεχνική ανεπάρκεια του Χαρδούβελη αλλά ο τρόμος των spreads.Η αυθόρμητη αντίδραση της αντιπολίτευσης στην αντίκρουση της ευθύνης ουσιαστικά υποθηκεύει  το πρόγραμμα της.

Άραγε τι θα κάνει ο Συριζα αν επί δικής του διακυβέρνησης τα spreads ανέβουν; Μα προφανώς η υπόρρητη συνθήκη είναι ότι το μνημόνιο θα λήξει, το χρέος θα διαγραφεί με αριστερή διακύβερνηση , ενώ τα spreads θα μειώνονται και το χρηματιστήριο θα ανεβαίνει.Η Συριζαική αντιπολίτευση παίζοντας safe στο διήμερο του χρηματιστηριακού crash, άσκησε τον κατάλληλο παιδαγωγικό ρόλο προς τα θύματα της κρίσης:Τα μεγάλα spreads είναι κακό , οι αγορές δεν παίζουν.

Οι φορείς της  αγχολυτικής ευρείας Συριζαικής αφήγησης  πανικοβλήθηκαν  με τα spreads περισσότερο και από τον Χαρδούβελη.

Όπως και με το δημοψήφισμα Γαπ χάθηκε μια πυκνή στιγμιαία συγκυρία για μια πραγματικά ριζική και όχι ρητορική αλλαγή.Μια αναπάντεχη fast track επίσκεψη του Τσίπρα στον Παπούλια όπου θα προσέφερε συναίνεση στην εκλογή προέδρου με αντάλλαγμα άμεσες ρυθμίσεις του πλαισίου της Θεσσαλονίκης, και εκλογές σε συμφωνημένο χρόνο πριν το 16,θα αποσυμπίεζε τις αγορές, αυτές που φοβίζουν και αυτόν,θα έδινε πραγματική ανακούφιση στα θύματα, θα έβαζε την Ελληνική οικονομία σε ένα άλλο πλαίσιο.

Ο Συριζα μοιάζει με τον Σαμαρά παρά με τον Γαπ.Ο απομονωμένος Σαμαρας του Ευρωπαικού Λαικού κόμματος το 10-12 ,θα συνυπογράψει την κυβέρνηση Παπαδήμου και ομολογήσει την ανθρώπινη πλευρά του που επιτρέπει σφάλματα.Οσονούπω αναμένεται η συγκυβέρνηση Θεοδωράκη Τσίπρα και οι ιστορικές κοινές συνεντεύξεις Τsipras Renzi όπου θα επιβεβαιωθεί και πάλι η ανθρώπινη φύση με πιο εκλεπτισμένους τρόπους βέβαια.

Οι χειρισμοί Χαρδούβελη αποδείχτηκαν τακτικά ολέθριοι αλλά συστημικά επιτυχείς.Τροφοδότησαν με ένα πυκνό σοκ μια σοκαρισμένη κοινωνία .Η ονομαστική ριζική εναλλακτική αριστερά αποδέκτηκε το σοκ και επένδυσε σε αυτό αποσείωντας οποιαδήποτε ευθύνη.Μα το σοκ δεν είναι χρηματιστηριακό συμβάν είναι ιδεολογία.Ούτε ένας αφηγητής του Συριζαικού story δεν προσπάθησε να αποδομήσει το σοκ των spreads, και να αποδεχθεί μια μερική ευθύνη, βάζοντας υποθήκη για εύλογες αντιδράσεις των αγορών στην λεγόμενη αντιμνημονιακή φαση.Ο τρόμος φυλάει τα έρημα.

Η κρίση των spreads , είναι ελπιδοφόρα και τραγική.Αποκάλυψε την αστική ρηχότητα σε ιδέες , τον πανικό της ριζοσπαστικής αριστεράς εμπρός στις αγορές και δίνει χώρο να αναδυθούν οι πιο αναστοχαστικές οπτικές.Είναι όμως και τραγική καθώς αναδεικνύει πιθανόν το σχήμα της επομένης περιόδου που μοιάζει με πολλαπλά W σε παράταξη.

Η ατυχής-ανεπαρκής  Δημάρ έχει εξαχνωθεί κάτω από το βάρος ενός θηριώδους εγχειρήματος.Μη παίζοντας safe ,πήρε ένα τίμιο ρίσκο που είχε ιστορικό παρά τακτικό βάθος.Η κομματική της εξαύλωση δεν αντιπροσωπεύει μια λάθος πολιτική σε ένα δεδομένο αρχιτεκτόνημα διλλημάτων.πχ μνημόνιο - αντιμνημόνιο, λαικισμός -ρεαλισμός Η αποτυχία της εκφράζει την καταλυτική  αδυναμία της να πείσει πως η κρίση είναι πολλαπλά παρατιθέμενα W όπου απαιτούνται ενδιάμεσες συμβιβαστικές πολιτικές.Ωστόσο η επόμενη φάση δεν μπορεί να δραπετεύσει από τραγικά διλλήματα τύπου Δημάρ.


Με το γνωστό παράδοξο τρόπο της Ιστορίας η εξαύλωση της Δημαρ, θα ενισχύσει τον δημαρισμό  ως αναπόδραστο στοιχείο της συγκυρίας.Απλώς για να διατηρηθεί η ελληνική πολιτική τελετουργία ο δημαρισμός θα μετουσιωθεί σε φοβισμένους αριστερούς ριζοσπάστες που αποσείουν την ευθύνη των spreads και σε ευπρεπή σακίδια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου