ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2015

Κεντρικό ζήτημα η Ανάπτυξη



Του Παναγιώτη Γκλαβίνη από το Capital

Το χρέος μας έχει γίνει κατά βάση διακρατικό. Αυτό επιτρέπει, εφόσον πράγματι κάποια στιγμή στο μέλλον αποβεί μη διαχειρίσιμο, να διευθετηθεί μέσω της διπλωματικής οδού, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας που διαταράσσουν τις αγορές. Γι’ αυτό και μόνο το λόγο, είναι επιζήμιο να θέτει κανείς δημόσια θέμα χρέους σήμερα. Ας μην ξεχνάμε ότι ένα τμήμα του χρέους, ύψους 60 δισ. από το Loan Facility Agreement του 2010, δεν δημιουργεί ζήτημα άνισης μεταχείρισης για τα άλλα κράτη που δανείστηκαν στο μεταξύ από τον EFSF, επιτρέποντας έτσι αποκλίσεις στη διαχείρισή του, που δεν κινδυνεύουν να τις διεκδικήσουν και άλλοι πλην ημών.

Επί του παρόντος πάντως, το χρέος μας είναι βιώσιμο στο σύνολό του με όρους καθαρής παρούσας αξίας, διότι σημασία δεν έχει τόσο πόσα χρωστάς, όσο πότε τα οφείλεις και με ποιο επιτόκιο, σε συνδυασμό με το ποσοστό μεγέθυνσης της οικονομίας που μπορείς να επιτύχεις.

Αυτό λέγεται ανάπτυξη. Δικό μας καθήκον είναι να την προωθήσουμε. Τα τοκοχρεωλύσια που καταβάλλουμε σήμερα δεν εμποδίζουν την ανάκαμψη της οικονομίας μας. Αυτό που την εμποδίζει είναι η τριπλή έλλειψη μεταρρυθμίσεων, αποκρατικοποιήσεων και ξένων επενδύσεων. Χωρίς αυτές, μια χώρα σαν τη δική μας δε θα βγει ποτέ από την κρίση, διότι απλούστατα αδυνατεί να χρηματοδοτήσει η ίδια την ανάπτυξή της.

Εάν εμείς κάνουμε το καθήκον μας, οι εταίροι μας θα μας συνδράμουν αν δεν μπορέσουμε κάποια στιγμή στο μέλλον να εξυπηρετήσουμε τις οφειλές μας απέναντί τους. Αυτό είναι μια πάγια δέσμευσή τους, την οποία ανέλαβαν τον Φεβρουάριο του 2012 (1) και επανέλαβαν το Νοέμβριο του ίδιου έτους (2). Με μια προϋπόθεση: να τηρούμε τα συμπεφωνημένα. Κάτι που και σήμερα μάς επισημαίνουν σε όλους τους τόνους.

Η μετατροπή του χρέους μιας χώρας από «ιδιωτικό» σε «δημόσιο» είναι επωφελής, στο μέτρο που ένα κράτος-δανειστής δεν πτωχεύει ένα άλλο κράτος-οφειλέτη, όπως απειλούν να το πτωχεύσουν οι ιδιώτες ομολογιούχοι δανειστές του. Λόγος για τον οποίο κουρέψαμε κι εμείς το «ιδιωτικό» μας χρέος το 2012. Τότε, όμως, ο Σύριζα καταψήφισε το κούρεμα. Σήμερα, το κάνει κεντρικό σύνθημα της προεκλογικής του εκστρατείας, τόσο εντός της χώρας όσο και εκτός!

Ο Σύριζα θέλει να γίνει μια τριτοκοσμική κυβέρνηση ενός αναπτυσσόμενου κράτους. Επιλέγει ένα προσφιλές πεδίο τριτοκοσμικής αντιπαράθεσης Βορρά - Νότου, αυτό του χρέους, το οποίο και μεταφέρει στο εσωτερικό της Ε.Ε. Κρύβει έτσι τη γύμνια του στο πεδίο της ανάπτυξης, όπου στερείται προτάσεων, εκτός ίσως από το πώς θα βάλει φυλακή όσους προώθησαν αποκρατικοποιήσεις και πώς θα εκδιώξει όσους επένδυσαν στη χώρα χωρίς προηγουμένως να ακούσουν τις προειδοποιήσεις του.

Κι εδώ πάλι, οι συνάδελφοι πανεπιστημιακοί του Σύριζα που συνωστίζονται στα ψηφοδέλτιά του και προφανώς διαμόρφωσαν το πρόγραμμά του, είναι πιστοί στις τριτοκοσμικές τους απόψεις περί ταύτισης των πλουτοπαραγωγικών πηγών μιας χώρας με την εθνική της κυριαρχία. Όσοι τους γνωρίζουν, δεν εκπλήσσονται. Δεν ξέρω αν θα κάνουν πράξη όσα πιστεύουν σε περίπτωση που κληθούν να κυβερνήσουν τη χώρα. Εάν, πάντως, εφαρμόσουν αυτά που πιστεύουν, μας οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στον Τρίτο Κόσμο.

Διότι, η Ελλάδα σήμερα είναι ακόμη, παρά τους κλυδωνισμούς που υπέστη, ένα αναπτυγμένο κράτος. Η δε κυβέρνηση που θα προκύψει από τις επικείμενες εκλογές, ένα τέτοιο κράτος θα παραλάβει. Δεν δικαιούται να το μετατρέψει σε αναπτυσσόμενη χώρα. Γι΄ αυτό χρειάζεται, όποια κυβέρνηση αναλάβει στις 26, να διεκδικήσει από την Ε.Ε. και να ενεργοποιήσει ένα νέο πλαίσιο εγγυήσεων για την ανάπτυξη (3). Δεν είναι από μόνο του αρκετό κάτι τέτοιο. Είναι όμως απαραίτητο για όλους τους λόγους που ανέφερα στο πρόσφατο συνέδριο που οργάνωσε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (4).

* O κ. Παναγιώτης Γκλαβίνης είναι αν. καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.
__________________
(1) Eurogroup, Φεβρουάριος 2012: «We reiterate our commitment to provide adequate support to Greece during the life of the programme and beyond until it has regained market access, provided that Greece fully complies with the requirements and objectives of the adjustment programme».


(2) Eurogroup, Νοέμβριος 2012: «As was stated by the Eurogroup on 21 February 2012, we are committed to providing adequate support to Greece during the life of the programme and beyond until it has regained market access, provided that Greece fully complies with the requirements and objectives of the adjustment programme».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου