ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 9 Φεβρουαρίου 2015

Στο παρά πέντε


Δεν συμμερίζομαι τους φόβους του φίλου μου του Γιάννη. Βλέπω νερό στο κρασί του ΣΥΡΙΖΑ. ¨Ολα όσα ζούμε τις τελευταίες μέρες είναι απλά επικοινωνία. Δεν είναι τόσο "ήρωες" για να προκαλέσουν grexit σε μια χώρα που δουλεύει και έχει μπροστά της προοπτική ανάπτυξης αν βέβαια κάνει τα στοιχειώδη. Φοβάμαι ότι το μετά τη συμφωνία θα είναι πολύ δύσκολο όταν θα πρέπει να υλοποιήσουν κάποιες μεταρρυθμίσεις που θα έχουν συμφωνήσει και αυτό θα τους φέρει σε σύγκρουση με μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων τους. Θα δούμε. 

του Γιάννη Αντωνίου

Μετά την επανάκτηση της χαμένης εθνικής αξιοπρέπειας, το έθνος προετοιμάζεται   να φωνάξει με περηφάνια  την ελληνική εκδοχή του Cuba libre. Μισό βήμα από το salto mortale λοιπόν και οι πιο πολλοί δείχνουν χαρούμενοι, δικαιωμένοι, εθνικά υπερήφανοι και πάνω απ´ όλα, έτοιμοι για όλα.
Η εβδομάδα της επικοινωνιακής καταιγίδας πέρασε, αφήνοντας πίσω της το απόλυτο τίποτα ή μάλλον κάτι πολύ χειρότερο, τη βεβαιότητα της απόλυτης απομόνωσης της χώρας. Και τώρα πια, μετά τις προγραμματικές, έχουν κατεβάσει από τη βιβλιοθήκη το Δέκα ημέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο του Τζων Ρηντ και μελετούν εντατικά το μεγάλο άλμα στους ουρανούς, εμπλουτισμένο στην περίπτωσή μας από ισχυρό εθνικισμό και τυφλό αντιδυτικισμό. Αυτό είναι το plan b, το μόνο πραγματικό σχέδιο που έχουν, γιατί plan a δεν υπήρξε ποτέ.

Και ξέρετε δεν είναι μόνο η ζοφερή προοπτική του Grexit, της χρεωκοπίας, η ασύντακτη οικονομική κατάρρευση, η συνεπακόλουθη πολιτική ανωμαλία, ο καλπάζων εθνικολαϊκισμός, δεν είναι μόνο η απομόνωση της χώρας μέσα σε μια παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα που θα οδηγήσει στη μετατροπή της σε κράτος παρία. Είναι η συμπεριληψή όλων αυτών στη "συντριβή της νέας μεγάλης ιδέας, το ´´ανήκομεν εις την Δύσιν´´ του Καραμανλή, που παρά τις αμφισβητήσεις, τα πίσω μπρος, τη διαρκή υστέρηση, αποτέλεσε το ταυτόσημο της προόδου και του εκμοντερνισμού και εν τέλει τον κυρίαρχο εθνικό προσανατολισμό της χώρας, που νοηματοδοτούσε ισχυρά την εθνική μας ύπαρξη τα τελευταία 40 χρόνια. Ο Γ. Βούλγαρης, στα τέλη της δεκαετίας του 90´, είχε πει, η Ελλάδα είχε το προνόμιο να ταξιδεύει με το καλύτερο τραίνο που υπάρχει στον κόσμο, έστω και ως επιβάτης του τελευταίου βαγονιού, έστω και αν φτάνει καθυστερημένα στο σταθμό και ανεβαίνει την τελευταία στιγμή. Τώρα, απ´όσο φαίνεται, πηδάμε από το τραίνο στη μέση του πουθενά.

Τις τελευταίες μέρες, όλο και πιο επίμονα, έρχεται στο μυαλό μου το 1922. Τότε η συντριβή της Μεγάλης Ιδέας συμπαρέσυρε στην καταστροφή τους θάλλοντες ελληνικούς πληθυσμούς της Μ. Ασίας, προκαλώντας εθνικά τραύματα και δυσεπούλωτες πληγές, ενώ ταυτόχρονα η χώρα έμπαινε σε μια μακράς διαρκείας και εξαιρετικά περιπετειώδη κρίση προσανατολισμού.

Οι χειρότεροι εφιάλτες λοιπόν είναι εδώ μπροστά μας. Παρ´ όλα αυτά, στο τέλος της μέρας, συνεχίζω να ελπίζω σε κάτι, που μέρα τη μέρα, ώρα την ώρα μοιάζει όλο και πιο απίθανο, κάτι σαν ένα νέο Ναυαρίνο, γιατί ´´... η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει ´´

Γ. Αντωνίου


2 σχόλια:

  1. Ο Λεω εχει δικιο. Η συνεπειες ενος Γκρεξιτ δεν μπορουν να προβλεφθουν. Δεν ξερει κανεις πως θα αντιδρασουν οι αγορες και χρηματιστηρια, κι ας γραφονται εκατονταδες αρθρα την ημερα στον πλανητη. Ουτε ο Γκρινσπαν ουτε ο Κρουγκμαν ξερει. Η παγκοσμια οικονομια ειναι μια φουσκα. Η επιστημη της οικονομιας δεν εφαρμοζεται σε καζινα χρεους και στοιχηματων. Μαλλον τα γουαου ικονομικς του Γιανη (χωρις κακια) να ειναι πιο εφαρμοσιμα σ’ αυτη τη περιπτωση. Οι Ευρωκρατες εχουν επενδυσει πολλα στο Ευρωπαικο προτζεκτ. Θα συμβιβαστουν μεχρι εκει που μπορουν. Αυτο θα ειναι αρκετο για τον Συριζα. Παιρνει τα Ευρα και αρχιζει να τρεχει (σε μεταφραση). Τα υπολοιπα ειναι ριαλιτι σοου. Ο Συριζα θα το παιξει λιγο η πολυ νικητης, και μαγκας, γιατι οχι. Μετα θα εχει ολον τον καιρο να κλεισει τα πειραματικα, να ξαναεφαρμοσει το νομο του 1982 για τα ΑΕΙ, να ξαναφερει τους Φωτοπουλους στα πραγματα. Θα γινει της Ανανεωτικης Αριστερας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Συντροφάκια, μην ξεχνάτε και τον όρο "ατύχημα" - εκτός απο την αυτοκτονία υπάρχει και ο φόβος στουκαρίσματος. Και τον Δεκέμβρη υπήρχε η "αύρα" της περήφανης στάσης, της αίσθησης της νίκης κλπ μόνο που έγιναν τα Δεκεμβριανά με όλα τα δεινά που ακολούθησαν. Το απεύχομαι με πάθος αλλά δεν τους εμπιστεύομαι.
    Μπάμπης

    ΑπάντησηΔιαγραφή