ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 21 Ιουνίου 2015

Σε αυτήν την Ευρώπη θέλουμε να μείνουμε


του Ευθύμη Δημόπουλου


Μέσα στο επόμενο 24ωρο, αυτό που ονομάστηκε από την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ «διαπραγμάτευση», θα έχει ολοκληρωθεί. 
Ακόμη όμως και αυτή την ύστατη ώρα η ελληνική κυβέρνηση επισείει ως μεγάλο της διαπραγματευτικό χαρτί ότι «αν δεν γίνουν δεκτά τα δίκαια αιτήματά μας θα σύρουμε την ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία σε αχαρτογράφητα νερά και η ζημιά που θα προκαλέσουμε θα είναι τεράστια». Είναι αμφίβολο αν έχουμε τέτοιες δυνατότητες, αλλά ακόμη και αν μπορούμε να προκαλέσουμε τέτοια καταστροφή δεν έχουμε το δικαίωμα να το κάνουμε. Θα μας στιγματίσει και δε θα ξεχαστεί για τα επόμενα πολλά χρόνια όχι μόνο από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αλλά και από τους λαούς των χωρών τους. 

Ο νεότερος ελληνισμός κάθισε για μεγάλο διάστημα πάνω σε προγονικά κληρονομικά δικαιώματα και δεν κατάφερε να αποκαταστήσει τη σύγχρονη διεθνή του εικόνα. Θα το πετύχει όταν διαλέξει το δρόμο της πρωτότυπης δημιουργίας και όχι της αναζωπύρωσης των εθνικών παθών και των απειλών. 
Η Ευρώπη με όλα της τα προβλήματα και τις σκοτεινές στιγμές της συνεχίζει να αποτελεί το κυρίαρχο διεθνές πρότυπο ελευθερίας, δημοκρατίας και αλληλεγγύης. Από αυτή την Ευρώπη εμπνεύστηκαν οι ανατολικοευρωπαίοι για να αποτινάξουν τον πολύχρονο ζυγό τους, σε αυτή την Ευρώπη καταφεύγουν καθημερινά καραβιές προσφύγων και απελπισμένοι από ολόκληρο τον κόσμο, μέσα σε αυτή την Ευρώπη οι Έλληνες αγρότες, εργάτες, οι επιστήμονες και οι γυναίκες άλλαξαν επίπεδο ζωής. Μέσα σε αυτή την οντότητα μπορεί η χώρα να προσαρμοστεί στις ανάγκες μιας παγκοσμιοποιημένης εποχής. 

Σε αυτή την Ευρώπη θέλουμε να μείνουμε όλοι όσοι θα μαζευτούμε αύριο στο Σύνταγμα αλλά και η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου