ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Τάσος Ανθουλιάς: Γιατί αποτυγχάνει η Εκπαίδευση


του Τάσου Ανθουλιά

Κάποιος φίλος με ρώτησε γιατί είναι εντελώς αδύνατο να υπάρξει (στο ορατό μέλλον ή ακόμα και μέχρι το τέλος της ζωής μου) μια καλή γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) στην Ελλάδα. Για τους εξής λόγους:

(1) Η γενική εκπαίδευση είναι απολύτως ανάλογη της κοινωνίας μέσα στην οποία αυτή λειτουργεί. Δεν μπορεί να πάει κόντρα στις γενικές αντιλήψεις. Έχετε δει τις μανάδες που επισκέπτονται τους δασκάλους του δημοτικού; Τι λένε, τι ζητούν από τους δασκάλους, ποιες είναι οι επιθυμίες τους; Τι ζητούν από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση οι γονείς των μαθητών, εκτός από βαθμούς και προετοιμασία για να μπουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο και να πάρουν ένα «χρήσιμο» χαρτί; Η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού μετά το πάρτι δεν έχει κανένα απολύτως πραγματικό ενδιαφέρον για την Παιδεία.

(2) Η ελληνική κοινωνία δεν θεωρεί πως η εκπαίδευση είναι μια επιστήμη, όπως ας πούμε, η ιατρική. Έτσι ο καθένας μπορεί να έχει «άποψη» και να λέει ό,τι του κατεβαίνει. (Θα μου πείτε πως ακόμα και στη θεραπεία του καρκίνου αρχίσαμε να θεωρούμε πως ο καθένας μπορεί να έχει την «άποψή» του).

(3) Η πολύ μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών δεν έχει ιδέα για τον ρόλο και τη σημασία της εκπαίδευσης. Αγνοεί τι πρέπει να διδάξει, γιατί να το διδάξει και πώς να το διδάξει – είναι πράγματα που δεν έμαθε ποτέ (και δεν ενδιαφέρεται να τα μάθει, αφού βολεύεται στη σημερινή κατάσταση με τα δεδομένα από το υπουργείο αναλυτικά προγράμματα και βιβλία).

(4) Τα πανεπιστημιακά τμήματα που προετοιμάζουν τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης «διδάσκουν» άλλα αντ’ άλλων. Από μαρξισμό μέχρι ολοκληρώματα! Αλλά η πειραματική παιδαγωγική, η γενετική (ή αναπτυξιακή) ψυχολογία και η γενική και ειδική διδακτική (οι βάσεις της εκπαίδευσης) είναι στα αζήτητα. Απλώς οι καθηγητές «διδάσκουν» κάποιο διδακτορικό που κατάφεραν να πάρουν. Μη με αναγκάσετε να φέρω αμέτρητα συγκεκριμένα παραδείγματα και να τρέχω μετά στα δικαστήρια.

(5) Τα πανεπιστημιακά τμήματα που προετοιμάζουν τους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν ασχολούνται με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση – ασχολούνται με τις επιστήμες τους. Εξάλλου, η μεγάλη πλειοψηφία των καθηγητών αυτών των πανεπιστημιακών τμημάτων (ιδιαίτερα των φυσικομαθηματικών) θεωρούν υποτιμητικό να ασχοληθούν με τόσο «χαμηλά» ζητήματα σε σχέση με την επιστήμη τους…

(6) Την περίοδο 1964-65 έγινε η πρώτη σοβαρή προσπάθεια για τη γενική εκπαίδευση. Τη σταμάτησε, φυσικά, η χούντα. Την περίοδο 1975-1979 έγινε η δεύτερη σοβαρή προσπάθεια μεταρρύθμισης. Ακολούθησε, όμως, η λαίλαπα του ΠΑΣΟΚ. Μέχρι το 1981 υπήρξε το ΚΕΜΕ, ένα ολιγάριθμο (αλλά με αξιόλογους ανθρώπους) όργανο του υπουργείου Παιδείας που προωθούσε τις μεταρρυθμίσεις στη γενική εκπαίδευση. Το ΠΑΣΟΚ το κατάργησε (για να απολύσει όλους όσοι ήταν στο ΚΕΜΕ) και έφτιαξε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο – ένα καθαρά κομματικό όργανο με μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους-συμβούλους που διορίζονταν από το κόμμα, άνθρωποι που δεν έχουν ιδέα από εκπαίδευση. Το υπουργείο Παιδείας νομικά έχει μόνο το δικαίωμα να αλλάζει τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Μια προσπάθεια κάποιας αλλαγής της κατάστασης έγινε από τον Ι. Παρασκευόπουλο (πρόεδρο του Π.Ι.) επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη. Αλλά αυτή η προσπάθεια τέλειωσε άδοξα πολύ σύντομα.

(7) Η μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών είναι (όπως και η κοινωνία μας) επηρεασμένη από την «αριστερή» νοοτροπία (που υποστηρίζεται σήμερα και από την ακροδεξιά) και, φυσικά, δεν ανέχεται την ελεύθερη, κριτική και ανατρεπτική (στην τρέχουσα «λογική») σκέψη. Οι λίγοι εκπαιδευτικοί, που προσπαθούν να κάνουν κάτι ενδιαφέρον με τους μαθητές, χαλάνε την πιάτσα και γι’ αυτό απομονώνονται από την πλειοψηφία.

(8) Μέσα σε αυτό το πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των 35 τελευταίων χρόνων ήταν φυσικό να μην υπάρξουν (εκτός από κάποιες ασήμαντες εξαιρέσεις) επιστήμονες που να θελήσουν να ασχοληθούν με την ουσία της εκπαίδευσης που δεν ενδιαφέρει κανέναν (και να βρεθούν στο οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο, όπως, ας πούμε, την έπαθα εγώ που είχα ξεκινήσει λίγο νωρίτερα, σε μια διαφορετική εποχή, σε άλλες συνθήκες και με άλλα όνειρα). Επιστήμονες που να μελετήσουν τι πρέπει να διδάσκει το σχολείο (καμιά γνώση δεν είναι γνώση αν δεν οδηγεί σε άλλη γνώση – Bruner). Να μελετήσουν πώς θα πρέπει να το διδάξει (η γνώση μέσα από την ανακάλυψη – Piaget). Και να δουν πώς θα προκύψει το ενδιαφέρον για μάθηση μέσα από τη μελέτη του περιβάλλοντος του παιδιού (Decroly).

– Για μένα το μεγαλύτερο έγκλημα που έκανε στη χώρα μας ο Ανδρέας (με το ΠΑΣΟΚ) ήταν να καταστρέψει ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ την ελληνική εκπαίδευση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον του τόπου μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου