ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2016

Θάνος Τσουμαλάκος: Αχ αυτοί οι Ελβετοί



Χθες Κυριακή, οι Ελβετοί είχαν πάλι δημοψήφισμα, συμβαίνει εκεί αρκεί να συγκεντρωθούν 100,000 υπογραφές πολιτών. Το ερώτημα προς ψήφιση, για την Ελληνική πραγματικότητα των δίπολων και των μανιχαιστικών διλλημάτων, ήταν εξωφρενικά εξοργιστικό:
Απόλυτο (Unconditional) εισόδημα 2,600 ελβετικών φράγκων μηνιαίως για κάθε Ελβετό πολίτη, συν 625 (ελβετικά φράγκα) για κάθε παιδί, εισόδημα, είτε δουλεύεις είτε όχι. Πλήρης δηλαδή αποσύνδεση μεταξύ εργασίας και εισοδήματος. Ο Μαρξ (από εκεί που βρίσκεται ο άνθρωπος) υποκλίθηκε!
Η βασική επιχειρηματολογία της πρότασης, από κάποιο κόμμα στην Λωζάννη, ήταν πως η τεχνολογική ανάπτυξη, θα μειώνει ολοένα τις προφερόμενες θέσεις εργασίας, επιτείνοντας το πρόβλημα της ανεργίας.

Οι Ελβετοί, όμως είναι ένας περίεργος λαός. Για αυτό είπαν όχι!
Κανένα κόμμα και πολιτικός δεν υποστήριξε τον «ελεύθερο μισθό». Πέρυσι είχαν απορρίψει επίσης, την άδεια των έξι εβδομάδων, πιστεύοντας πως αυτό θα έφερνε επιπλέον φόρους. Τα βραδινά γκάλοπ έδιναν σαρωτική νίκη, περίπου 80%, πως όχι δεν θέλουν τσάμπα χρήματα χωρίς να δουλεύουν. Απίστευτο;
Κάποιοι είπαν, πως αν ψηφίσουμε ναι, όλοι θα θέλουν να έλθουν εδώ. Αν χαρίζεις χρήματα ποιος θα πει όχι.
Η ουσία είναι πως οι Ελβετοί πέραν της γονιδιακής τους κρυψίνοιας, πάντα είχαν περιορισμένο κράτος και αποκεντρωμένη διοίκηση, ισχυρά περιουσιακά δικαιώματα και την αντίληψη πως όλες οι γνώμες μπορούν να ακουστούν πριν αποφασίσουν. Επίσης, η ιδέα του εθελοντισμού έχει ισχυρό έρεισμα.
Η ιδέα, πως στην εποχή μας έστω τα πολύ χαμηλά εισοδήματα πρέπει να λαμβάνουν εισόδημα χωρίς εργασία έχει συζητηθεί ήδη στην Φιλανδία και τον Καναδά, ενώ το «παγκόσμιο βασικό εισόδημα» έχει ριχτεί στο τραπέζι καιρό πριν.

Δεν θα μπω σε κοινοτοπίες τι θα ψήφιζε ο σοφός ελληνικός λαός. Αντίθετα, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, με συναρπάζει πως 20% ουτοπιστές υπάρχουν και στην Ελβετία (χωρίς, λόγου χάρη την επιρροή της οικονομικής επιστήμης ενός Βαρουφάκη, με τη συγκριτική στατιστική και την …ασύγκριτη ζωή στην Ελλάδα).
Σε μία έκταση της σκέψης μου, θυμάμαι, μόνο, πριν λίγα χρόνια, σε κάποια έρευνα, ένας στους πέντε πίστευε πως ο ήλιος γυρίζει γύρω από τη γη.
Μάλλον, έχουμε σύμπτωση στα ποσοστά.
Εδώ πως βρέθηκαν τόσοι πολλοί;


Θάνος Τσουμαλάκος 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου