ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 25 Ιουνίου 2016

Ευθύμης Δημόπουλος: Για το Βrexit



1. Ο αντιευρωπαϊσμός που νίκησε στη Βρετανία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος. Γιατί νίκησε σε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό κράτος, απευθυνόμενος όχι μόνο στο εθνικό θυμικό των ψηφοφόρων αλλά ιδίως στο πορτοφόλι τους λέγοντας: «Γιατί να συνεχίσουμε να πετάμε το χρήμα μας βοηθώντας φτωχότερους ; Γιατί να μοιραζόμαστε το ασφαλιστικό μας σύστημα, τις παροχές υγείας και τα νοσοκομεία μας με τους μετανάστες ; Γιατί να συνεχίσουμε να σηκώνουμε ένα τόσο μεγάλο κόστος λειτουργίας της Ε.Ε σήμερα που τα οφέλη της είναι λιγότερα σε σχέση με το παρελθόν;». Έτσι αφού απέκρυψε τα πλεονεκτήματα και τη σημασία της Ε.Ε. στην παγκοσμιοποιημένη συνθήκη έπληξε την καταστατική αρχή της για τον επιμερισμό των βαρών και των δαπανών.

2. Κάτι αντίστοιχο, αλλά σε μικρότερη κλίμακα, έζησε η Ευρώπη στη δεκαετία του ‘90. Τότε οι αποσχιστικές και εθνικιστικές κινήσεις δεν περιορίστηκαν στην Α. Ευρώπη αλλά έκαναν την εμφάνισή τους και στη Δύση. Αν αποφλοιώσουμε το λόγο αυτών των κινήσεων από τις πολιτιστικές και ιστορικές προφάσεις, εκείνο που ένωνε τους Καταλανούς, τους Φλαμανδούς του Βελγίου αλλά και τους Λομβαρδούς της Λέγκας του Βορρά ήταν ότι δεν ήθελαν να πληρώνουν για φτωχότερους συμπολίτες τους σε μακρινές επαρχίες. Αν δεν τα κατάφεραν τότε να αποσχιστούν, αυτό οφείλεται κυρίως στο ρόλο της Ε.Ε. και αν κινδυνεύει σήμερα περισσότερο από άλλοτε η Ε.Ε. είναι γιατί αυτή η τάση απόσχισης εκφράζεται πια από πολιτικές δυνάμεις που κερδίζουν έδαφος σε μεγάλα ή πλούσια κράτη (Γαλλία, Ολλανδία) και όχι σε κάποιες περιφέρειες. 


3. Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα δέχεται μια ισοπεδωτική κριτική που αμφισβητεί όχι μόνο τις καταστατικές αρχές του αλλά και τις τεράστιες επιτυχίες του. Στην επίθεση αυτή συναντώνται δυνάμεις της ακροδεξιάς, της αριστεράς και των λαϊκιστών. Στον προπαγανδιστικό λόγο των λαϊκιστών οι «Βρυξέλλες» ταυτίζονται με ένα ανώνυμο και απρόσωπο επιτελείο περιορισμένης δημοκρατικής νομιμότητας και γραφειοκρατικού χαρακτήρα. «Ποιοι είναι «αυτοί» που λαμβάνουν αποφάσεις για «εμάς» φωνάζουν στην προπαγάνδα τους και συχνά φορτώνουν στις «Βρυξέλλες» αποφάσεις και σχέδια που λόγω πολιτικού κόστους αρνούνται να πάρουν οι ίδιοι στο εσωτερικό των χωρών τους. Έτσι οι «Βρυξέλλες» γίνονται όλο και πιο αντιπαθείς και ο εθνικιστικός τσαρλατανισμός κερδίζει πόντους. Η χώρα μας έχει πικρή εμπειρία από αυτή τη δημαγωγική τακτική. 


4. Η Γερμανία δέχεται κριτική (δεν αναφέρομαι στις χυδαιότητες του εθνολαϊκισμού) για τον τρόπο που χειρίστηκε ως ηγέτιδα δύναμη πολλές από τις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Πολλές όψεις αυτές της κριτικής είναι δίκαιες. Όμως κάποια στιγμή οφείλουμε να αναγνωρίσουμε σε αυτή τη μεγάλη χώρα ότι παραμένει το αδιαμφισβήτητο κέντρο της Ευρώπης όχι μόνο λόγω του οικονομικού μεγέθους της αλλά και της συνεισφοράς της και της προσήλωσής των ηγετών της από τον Αντενάουερ ως τη Μέρκελ στην ιδέα της ενωμένης Ευρώπης.

1 σχόλιο:

  1. Αλικη Νικολου25 Ιουνίου 2016 - 7:37 μ.μ.

    Εξαιρετικό! Βάζει τα πραγματα στη σωστη τους διάσταση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή