ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ

1973 Νίξον - Μπρέζνιεφ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον και ο γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Λεονίντ Μπρένζιεφ, κατά τη διάρκεια περιπάτου στην αυλή της έπαυλης του πρώτου στην Καλιφόρνια, το 1973. Στο βάθος, ο Ειρηνικός Ωκεανός. Από την Καθημερινή

Παρατηρητήριο

του Τέλη Σαμαντά για τη στήλη Παροράματα και ημαρτημένα

Εδώ και χρόνια επιμένω και θα συνεχίσω να επιμένω: οι μελέτες και οι αναλύσεις —πολιτικές, οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτιστικές— που αφορούν την επτάχρονη Δικτατορία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις αντίστοιχες που αφορούν την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Κι όμως, θεωρώ πως στη διάρκεια της Χούντας διαμορφώθηκαν τα κύρια κοινωνικά ρεύματα που καθόρισαν τις μεταπολιτευτικές στρεβλώσεις. Η αποκοπή από το διεθνές περιβάλλον και η λαϊκιστική εσωστρέφεια· η ανάδυση νέων κοινωνικών στρωμάτων που απέκτησαν οικονομική ισχύ χάρη στα οικονομικά μέτρα των δικτατόρων (χωρίς όμως να έχουν και την αντίστοιχη πολιτική εκπροσώπηση, την οποία απέκτησαν στη συνέχεια κατά τη Μεταπολίτευση)· η απότομη διακοπή των πνευματικών αλλά και των πολιτικών αναζητήσεων σε όλους τους ιδεολογικούς χώρους· η σαφέστατη οπισθοχώρηση των προβληματισμών για τον εκσυγχρονισμό της πολιτικής ζωής της χώρας· η υποχρεωτική συνύπαρξη αντιθετικών και αποκλινόντων πολιτικών και πνευματικών προβληματισμών και η εκ των πραγμάτων σύγκλιση τους —στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή— απέναντι στον «κοινό εχθρό» της Χούντας· η καθυποταγή μέσω της ανοχής της Δικτατορίας μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας· ηκυριαρχία του κιτς σε πάμπολλους τομείς της πολιτιστικής ζωής — αυτά είναι μερικά μόνο από τα αποτελέσματα του επτάχρονου «γύψου».

Η σημαντικότατη αυτή έλλειψη μελέτης της Χούντας έχει σοβαρές επιπτώσεις: η περίοδος της Δικτατορίας έχει καταγραφεί στην κοινωνική συνείδηση απλώς ως μία «σκοτεινή περίοδος», καταπίεσης και βίας από τη μία και «αντιστασιακής πράξης» από την άλλη. Το αποτέλεσμα είναι η ουσιαστική άγνοια —και όχι μόνο των νεότερων γενιών— των παραμέτρων οι οποίες συνιστούν την ιστορική τομή που αποτελεί για την νεοελληνική ιστορία η Δικτατορία 1967-1974 και, κατ’ επέκταση, η ενοχοποίηση της Μεταπολίτευσης ακόμη και για φαινόμενα που στην πραγματικότητα η ημερομηνία γέννησής τους χρονολογείται στην περίοδο της Χούντας. Με λίγα λόγια: ο καλύτερος τρόπος για να «θυμηθούμε» την αυριανή επέτειο είναι να μελετήσουμε το τι σήμαινε στην πραγματικότητα για την νεοελληνική κοινωνία εκείνη η «σκοτεινή περίοδος». Πολλές αιτίες ακόμη και των σημερινών κακοδαιμονιών υποψιάζομαι πως θα ανακαλύψουμε.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Ο βασικός λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να ασχοληθώ με την αφελή αυτή επιλογή είναι πιο σημαντικός. Την έγραψε σε δύο φράσεις ο εκπαιδευτικός Λεωνίδας Καστανάς, η αρθρογραφία και οι αιχμηρές παρεμβάσεις του οποίου έχουν πάντα ενδιαφέρον. «Εδώ και 30 χρόνια, το θέμα της έκθεσης είναι το ίδιο. Τι καλός που είναι ο ελληνοορθόδοξος κομμουνισμός και τι κακός που είναι ο προτεσταντικός καπιταλισμός», έγραψε στο fb ο Καστανάς. Και υπερθεμάτισε μνημονεύοντας θέματα εξετάσεων από το παρελθόν. «Οι στέγες κοντά, οι ψυχές μακρυά. Η αρχαία τέχνη πρωτοπόρα και ζωντανή. Ο τεχνολογικός πολιτισμός και η αλλοτρίωση του ανθρώπου. Η σύγχρονη αποξένωση». Και σχολίασε: «Κανείς δεν τολμά να βγει από το ελληνικό στερεότυπο. Τεχνοφοβία και άγιος ο Θεός. Πρέπει να αντισταθούμε στην ανήθικη τεχνολογική Δύση. Διότι μας κάνει να τρέχουμε γρήγορα και να ξεχνάμε την ανθρωπιά μας. Ενώ όταν πηγαίναμε με τον αραμπά βλέπαμε και κάνα άνθρωπο. Το ότι μιλάω με τους φίλους μου σήμερα ακόμη και όταν βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακρυά με τούτο το μηχάνημα του διαβόλου, με απομακρύνει από τους ανθρώπους. Λουδιτισμός και τα μυαλά στα κάγκελα. Η αριστερή αφήγηση της ανατολής συνεχίζεται».

Κ. Ζούλας Καθημερινή

Σάββατο, 21 Ιανουαρίου 2017

Σαββατοκύριακο με δανεικά (11). Ο Κυριάκος ως Blue Monday



Δεν φτιάχνει λένε ρεύμα ο Κυριάκος. Το ότι η ΝΔ προηγείται και αυτός ψηφίζεται ως ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός είναι θαύμα και δεν πρέπει να το λένε ούτε του παπά.   Θα πρέπει οι Έλληνες να βρίσκονται σε βαθιά μελαγχολία και μεγάλη απελπισία για να στρέφονται προς τον Κυριάκο. Ένα σοβαρό, μειλίχιο, φιλελεύθερο και ορθολογιστή πολιτικό της επάρατης Δεξιάς. Που λέγεται και Μητσοτάκης. Τέτοιον τύπο είχαν να δουν από την εποχή του Σημίτη, αν και οι εποχές είναι τελείως διαφορετικές και οι συγκρίσεις μάλλον άστοχες. Το Σημίτη τον σιχαίνονταν αλλά μοίραζε χρήμα και τον ανέχονταν. Ο Κυριάκος ως τύπος τους ανακατεύει το στομάχι, χρήμα δεν έχει να μοιράσει και τους λέει ότι πρέπει να δουλέψουν σοβαρά και οργανωμένα. Σα να τους στέλνει δηλαδή στην κόλαση. Πραγματικά είναι θαύμα. Αλλά 7 χρόνια κρίσης τους έχουν κάνει και βλέπουν παραισθήσεις. Ευτυχώς  για μας μέσα σ αυτές βλέπουν και τον Κυριάκο ως λύση.

Ακούω συχνά να κατηγορούν το Σαμαρά ως λαϊκιστή αντιμνημονιακό, να τον χλευάζουν για τα Ζάππεια και άλλα τέτοια. Αν δεν έπαιζε ελαφρώς αντιμνημόνιο ο Αντώνης, ο Αλέξης θα ήταν πρώτη φορά αριστερός πρωθυπουργός από το 2012. Τον εθνολαϊκισμό του Έλληνα δεν τον παλεύεις με τριαντάφυλλα. Θέλει και λίγο πίεση κάτω από τη σέντρα από σκληρούς μαντουμανατζήδες. Και κάνα τάκλιν με τα δυο πόδια τεντωμένα. Διαφορετικά πας άπατος και σου μένουν οι καλές προθέσεις. Σε μια κομμουνιστική χώρα που οι μισοί πιστεύουν στα ζώδια, στον ψεκασμό και στο κακό το μάτι, εμείς θέλουμε να κάνουμε πρωθυπουργό ένα φιλελεύθερο τύπο που σπούδασε στο Harvard  και λέγεται Μητσοτάκης. Δεν το λες και απλή φιλοδοξία.

Τον Κυριάκο δεν τον γουστάρουν ούτε οι Δεξιοί. Στραβώνουν όταν ακούνε το όνομά του. Είναι σαν τη Δευτέρα μετά από τριήμερο ΠΣΚ που το Π ήταν κι αυτό αργία. Πρέπει να πας στη δουλειά αλλιώς θα πεινάσεις. Αλλά να, ο Τζίτζι ήταν κάτι σαν το άκουσμα του ονόματός του, ο Βαγγέλας μεγάλος πια και ο Άδωνις άριστος για λοχίας επικίνδυνων αποστολών αλλά όχι για στρατηγός. Γιαυτό υπάρχει περίπτωση οι Δεξιοί να μην πάνε να ψηφίσουν έναν τύπο που εκτός των άλλων κακών υπόσχεται και μεταρρυθμίσεις. Θα πάνε όμως οι αριστεροί στο πόδι τους αλλά δεν ξέρω αν φτάνουν. Μόλις πιάσεις κουβέντα με ΔΥ και αφού τα χώσει κανονικά στον προδότη Τσίπρα, σου λέει ότι άμα έρθει ο Κυριάκος μπορεί και να τον απολύσει. Δυστυχώς έχει καταγραφεί ως ο διώκτης των ΔΥ. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πόσες ψήφους θα πάρει από το στρώμα αυτό.  

Μετά την τραυματική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ, ο κρίσιμος Έλληνας είναι δυστυχής. Κρίσιμος είναι αυτός που μετατοπίζεται χωρίς ιδεολογικά στηρίγματα, με βάση όχι απλά το προσωπικό του συμφέρον αλλά το γενικότερο κλίμα της εποχής. Και το κλίμα ακόμα δεν έχει ωριμάσει. Οπότε και ο κρίσιμος δεν αποφασίζει. Καταλαβαίνει ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να επιλέξει κάποιον σοβαρό για πρωθυπουργό μπας και δει θεού πρόσωπο, αλλά όλο το αναβάλει με μια κρυφή ελπίδα, μόνο που τώρα ο κόμπος έφτασε στο χτένι και πρέπει μάλλον να ψηφίσει τον επάρατο, αλλά μήπως να περιμένει λιγάκι ακόμα; Μήπως ο Τράμπ κάνει κανένα κόλπο, μας χαρίσουν το χρέος και αρχίσει πάλι η μασαμπούκα η αδούλευτη; Μετά καταλαβαίνει τη μαλακία που σκέφτηκε και μαζεύεται και είναι έτοιμος να απαντήσει ειλικρινώς στην επόμενη δημοσκόπηση, αλλά είναι η ελπίδα που πεθαίνει τελευτία και το ρίχνει «ΔΞ-ΔΑ». Και οι φίλοι του Κυριάκου παθαίνουν τραλαλά.

Γιατί Κυριάκο τα κανάλια δεν παίζουν. Τι να παίξουν δηλαδή; Σοβαρές κουβέντες για ιδιωτικοποιήσεις, επενδύσεις, εξυγίανση και μείωση κράτους, ελεύθερη αγορά; Θα τόχαν κλείσει το μαγαζί αν έπαιζαν τέτοια ξενέρωτα. Υπάρχει σοβαρό κοινό για τέτοια;  Αλλά και ο Κυριάκος δεν τους δίνει τροφή για μπαλαλά και παιχνίδι. Πάει κάπου, λέει κάτι χλιαρά αλλά ουσιώδη, ποιος να τα παίξει και γιατί να γίνουν είδηση στη χώρα του Σώρρα; Ενώ ο απέναντι πήγε σε μια παρουσίαση βιβλίου, πέταξε στο άσχετο κάτι για νταούλια και χορούς των αγορών και ακόμα το μνημονεύουμε μετά από 4 χρόνια. Ο Κυριάκος δεν κάνει είδηση ακόμα και αν κυκλοφορήσει γυμνός στο Σύνταγμα, μέρα μεσημέρι.

Δεν κάνει όμως και η ομάδα του. Χατζηδάκης, Κεραμέως, Θεοδωρικάκος, μετά; Μετά πάμε σε κασκαντέρ δηλαδή Άδωνις. Επιτελείο ώρα μηδέν; Ή κάτι στο παραπέντε; Ή μήπως Κικίλιας; Δεν παίζεις έτσι απέναντι στα τρελοκομεία, που όσο γελοία και ξεδοντιασμένα και αν φαίνονται πια στους νουνεχείς, γράφουν ακόμα στον κόσμο και κυρίως στους κρίσιμους.  Μετά λέει κάτι σιχαμένο ο Γιακουμάτος και γίνεται βούκινο. Νέα πρόσωπα υπάρχουν; Παιδιά της δράσης, της γνώσης, της αγοράς; Με θεωρίες αλλά και τσαγανό; Που ματώνουν στη μικρή περιοχή; Δεν βλέπω. Πώς να γίνει τότε ρεύμα;  

Το λαϊκισμό δεν θα τον αντιμετωπίσεις με αντίστοιχο λαϊκισμό, αλλά μια αποφασιστικότητα πρέπει να τη δείξεις. Κάπως να ανεβάσεις τους τόνους, κάπου να ψάξεις την ατάκα, κάποιους να ταυτίσεις με το όραμά σου. Κάποιους πρέπει να μπετονάρεις στο δικό σου αφήγημα, ο Έλληνας κάποιον θέλει να πιστέψει. Ειδικά όταν το περιβάλλον είναι τόσο εχθρικό. Ειδικά όταν υπόσχεσαι μόνο δουλειά και μεταρρυθμίσεις. Ειδικότερα όταν είσαι με το μέρος της Ευρώπης, την οποία οι 6 στους 10 μισούν παθολογικά. Όχι απλά τώρα. Αλλά από τότε που έβρεχε πακέτα και προγράμματα.


Είναι πολύ μεγάλη υπόθεση να προηγείται η ΝΔ με αρχηγό το Μητσοτάκη. Ακόμα και σ’ αυτές της αμφίβολης ποιότητας δημοσκοπήσεις. Είναι ενδεικτικό μιας ξερής και βουβής αλλαγής που συντελείται με κατεύθυνση την αυτογνωσία. Όχι γιατί η ΝΔ είναι κάτι το εξαιρετικά ορθολογικό και πραγματικά φιλελεύθερο. Βαθιά λαϊκή δεξιά με κάποια φιλελεύθερα ρήγματα. Αλλά γιατί το εκλογικό σώμα μεταστρέφεται και εγκαταλείπει κατά ένα μέρος τους χτεσινούς του φρικαλέους ήρωες. Και αναζητά κανονικούς ανθρώπους να τους δώσει το πηδάλιο. Θεωρώ πολύ ενθαρρυντικό ότι ολοένα και περισσότεροι συμπατριώτες μας αντιλαμβάνονται τι γίνεται, έστω και αν ακόμα πιστεύουν ότι τους ψεκάζουν. Επικοινωνούν κάπως με την υπόθεση χρέος, ευρώ, δανειστές, παγκοσμιοποίηση, υποχρεώσεις. Αρχίζουν να καταλαβαίνουν τι ακριβώς είναι για παράδειγμα η Ζωή ή η Ραχήλ. Δεν βλέπουν το Γιάνη στον ύπνο τους. Καταλαβαίνουν κάπως ότι ο Αλέξης ψεύδεται. Τους ενοχλεί ο τύπος με τις στολές. Και αρχίζουν να φαντάζονται τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το Μητσοτάκη, ως πρωθυπουργό. Είναι μεγάλη υπόθεση. Να μη ξεχνάμε ότι η κομμουνιστική ίωση θερίζει ακόμα εκεί έξω. 

8 σχόλια:

  1. Λεωνίδα
    Ένα εξαιρετικό και έγκυρο σχόλιο για τω χώρα του Ποτέ που δεν μπορεί να ξεπεράσει τον Πήτερ Παν και την Τζιγκλ Μπελ και να καταφύγει σε ορθολογική λύσεις. Ελπίζω η αισιοδοξία του να μην είναι υπερβολική

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φιλένια νομίζω ότι κάποιος κόσμος αναγκαστικά μαθαίνει εμπειρικά. ΚΑι μετατστρέφεται.

      Διαγραφή
  2. Φίλε Λεωνίδα, να που με κάνεις να γράψω. Το Μητσοτάκη μπορεί να τον ψηφίσουν πολλοί μόνο και μόνο για να φύγει ο Σύριζα, ακόμα και να έχουν κάποια βάση αυτά που γράφεις για διεργασίες στα μυαλά κάποιων ανθρώπων, αυτό δεν αλλάζει όμως τον πολιτικό χάρτη. Αυτά που έγραψες προ ημερών για το ΠΑΣΟΚ ήταν η αφορμή για να ξαναδώ ότι το πρόβλημα της "κεντροαριστεράς" είναι ότι σε συνθήκες κρίσης δε μπορεί να βρει τις δόσεις λαϊκισμού και μεταρρύθμισης που θα μπορούσαν να ξανασυσπειρώσουν. Άλλοι το τραβάνε από εδώ και άλλοι από εκεί. Το πιο πιθανό σενάριο που διαμορφώνεται τώρα είναι ότι 2 πόλοι θα ανταγωνιστούν μεταξύ τους, εκτός κι αν βγει ο ένας νοκάουτ πριν καν να αρχίσει το ματς. Θεωρώ βέβαια αυτονόητο ότι αν υπάρξει αυτή η σύγκρουση δε θα μπορώ να μείνω αδιάφορος, αλλά ταυτόχρονα ενδιαφέρομαι όλο και περισσότερο για να βρεθεί κάτι που να με εκφράζει περισσότερο, κι ας είναι και μικρό. Ελπίζω ότι πολλοί θα ψηφίσουν Μητσοτάκη, εγώ όμως όχι, θα υποστηρίξω αυτό που θα θεωρήσω ότι θα μπορούσε να προκαλέσει θετική δυναμική για κάτι καινούργιο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φίλε ΘΑναση δεν υπάρχει μικρό και δυναμικό πια. Τέλειωσε η ιστορία με τα κόμματα παρίες. Και καλώς τέλειωσε, Δεν έδωσαν τίποτα, παρά μόνο προσωπικά στους ηγέτες τους και λάποιους κολλητούς τους.

      Διαγραφή
    2. Αν θέλεις να ανοίξουμε συζήτηση πάνω σε αυτό, δεν έχω στο μυαλό μου εμπειρίες όπως αυτές των αριστερών οργανώσεων που έκρυβαν τα συμφέροντα τους πίσω από ψευδείς ιδεολογίες. Περισσότερο σκέφτομαι τους οικολόγους που ήταν καταδικασμένοι να μείνουν μικροί επειδή έλεγαν αλήθειες δυσάρεστες και λειτούργησαν σαν ομάδες πίεσης στα κόμματα εξουσίας. Εξάλλου ποιός μπορεί να προβλέψει πώς θα δημιουργηθεί το καινούργιο;

      Διαγραφή
  3. Βρε Λεωνίδα πού την βλέπεις την αλλαγή που συντελείται; Στις συζητήσεις; στις δημοσκοπήσεις που το εθνολαικό-αντιευρωπαικό πάει σύννεφο; Πού το βλέπεις αναρρωτιέμαι.Και νομίζεις ότι αυτοί που ψήφισαν τους "χτεσινούς φρικαλέους ήρωές τους" στρεφονται στον Μητσοτάκη λόγω αυτογνωσίας; Υπερβολικά αισιόδοξο σε βρίσκω. Στρεφονται στον Μητσοτάκη, παρότι ο Μητσοτάκης προσπαθεί να κρατήσει ένα σχετικά φιλελεύθερο-μεταρρυθμιστικό προφίλ (που το "νερώνει" βέβαια όλο και πιο συχνά) γιατί ελπίζουν (τους κλίνουν και το μάτι οι διάφοροι της ΝΔ) ότι κάτι πάλι θα γίνει και παρα τα όσα μουρμουρίζει ο Μητσοτάκης, δεν θα πιεστούν, θα ξαναβρεθούν αν όχι στην προτεραία κατάστση αλλά κάτι θα γίνει κια δεν θα κουνηθούν πολύ. Αυτό. Γιατί θα συντελείτι πράγματι κάτι αισιόδοξο αν αυτή την μεταστροφή την συνόδευς κάποια αυτογνωσία, βλέπεις κάτι τέτοιο γύρω σου ή ακόμη και στα ποιοτικά τα λεγόμενα χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων; Μπορεί να πέφτω έξω αλλά εγώ δεν βλέπω. Καλή βδομάδα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Προς την κατευθυνση της αυτογνωσίας. Είναι επαγωγική η διαδικασία. Απελπίζονται από τον Τσίπρα, εγκαταλείπουν την αριστερά και αναζητούν κάτι διαφορετικό στο πιο σοβαρό και μετριοπαθές να τους βάλε τα πράγματα σε μια τάξη. Εκεί συναντούν το ΜΗτσοτάκη. Αναγκαστικά αρχίζουν να καταλαβαίνουν τι έπαιξε και τι παιζει.
      Καλη εβδομας επίσης

      Διαγραφή
  4. Συμπερασμα : Ειμαστε οχι ολοι, αλλα οι περισσοτεροι λιγο -πολυ «Α» ΤΕΙ (ασχετως αν εχουμε 40.000 κατοχους διδακτορικου (βλ. ΥΓ) ), με κακιστη γενικη παιδεια, ιδιαιτερα στην πρακτικη οικονομικη επιστημη (βλ. χρηματιστηριο 1999, υπερχρεωμενα νοικοκυρια, αποψη για το δημοσιο χρεος και τους τροπους αντιμετωπισης του λ.χ. με αλλαγη νομισματος, με ομολογιες Σωρρα,…) που προσποιουμαστε οτι γνωριζουμε τα παντα (και αλλα τοσα), αλλα στην ουσια εχουμε δομικο προβλημα κατανοησης της συγχρονης κοινωνιας και της θεσης της ελληνικης οικονομιας κατα την εποχη της παγκοσμιοποιησης που επισυμβαινει στις αναπτυγμενες χωρες (και στην υπαναπτυκτη «αναπτυσσομενη» Ελλαδα) -ηδη- απο το 1989.

    ΥΓ ΕΛΛΑΔΑ 27.12.2016
    Υπερπαραγωγή Ελλήνων διδακτόρων
    ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ

    http://www.kathimerini.gr/889270/article/epikairothta/ellada/yperparagwgh-ellhnwn-didaktorwn

    ΑπάντησηΔιαγραφή