ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Charles Mingus

Charles Mingus

Παρατηρητήριο

Δηλαδή την Ελλάδα, τη μόνη χώρα που δεν έχει βγει ούτε και πρόκειται να βγει από την κρίση του 2009 έως ότου κατακτήσει τη γη της επαγγελίας, δηλαδή τον «κομμουνισμό με φτώχεια».

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Σε μια χώρα όπου η πολιτική γίνεται σε πρωινάδικα ανθρώπων που παριστάνουν τους δημοσιογράφους, είναι φυσιολογικό η υψηλή διπλωματία να ασκείται στην τηλεόραση από τύπους που παριστάνουν τους πολιτικούς. Μια ντεμέκ ευρωπαίκή χώρα με μια ντεμέκ πολιτική ηγεσία.
ΥΓ Και ζορισμένους σουλτάνους ξαλαφρωνουμε και μπρίκια κολλάμε και βεντουζες κόβουμε

Δευτέρα, 3 Σεπτεμβρίου 2012

Οι δύο δρόμοι (που έχει η Ελλάδα)



Η φωτο είναι του Τάκη Παπαθεοδωρόπουλου
Ένα άρθρο βάσης για να συνειδητοποιήσουν και οι τελευταίοι συμπολίτες μας την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το κράτος και η κοινωνία μας. Δύο δρόμοι, ο ένας ο ευρωπαϊκός, ο άλλος ο τριτοκοσμικός. Ελπίζω ότι για το δεύτερο δρόμο το πράσινο δεν θα ανάψει ποτέ.(leo)

του Στάθη Ν. Καλύβα * από την Καθημερινή

Κεντρική θέση στην ιστορία της μεταπολίτευσης κατέχει ο τρόπος με τον οποίο αναπτύχθηκε η σχέση κράτους και κοινωνίας. Πρόκειται για μια σχέση που βασίστηκε στο συνδυασμό τριών στοιχείων: στην ενθάρρυνση της λεηλασίας του δημόσιου πλούτου, στην απρόσκοπτη παρεμπόδιση της εφαρμογής των νόμων και στην προσδοκία της απλόχερης παροχής δημοσίων υπηρεσιών και αγαθών. Για να περιγράψουν τη σχέση αυτή εύληπτα και συνοπτικά, οι ιστορικοί του μέλλοντος ίσως χρησιμοποιήσουν τον όρο «κράτος α λα καρτ».
Η λειτουργία της κρατικής εξουσίας υπήρξε «α λα καρτ» γιατί καθόριζε τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των πολιτών όχι με γενικούς κανόνες, αλλά με κριτήριο τις ιδιαίτερες απαιτήσεις και διαθέσεις τους. Οι πολίτες με τη σειρά τους απαιτούσαν συνεχώς παρεμβάσεις από το κράτος, μολονότι υπονόμευαν με τις πράξεις τους τη δυνατότητά του να παρεμβαίνει αποτελεσματικά. Η απαίτηση αυτή είχε, μάλιστα, τον χαρακτήρα του αυτονόητου και η τεράστια αντίφαση που εμπεριείχε δεν γινόταν καν αντιληπτή. Σύνθημα της φιλοσοφίας αυτής, μια κραυγή: «Πού είναι το κράτος;»
Τα τρία αυτά στοιχεία είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Η λεηλασία του κρατικού πλούτου δομήθηκε πάνω σε μια σιωπηρή τριμερή συμφωνία: ανθρώπων απ’ όλα ανεξαιρέτως τα κοινωνικά στρώματα, πολιτικών κομμάτων και ΜΜΕ. Μόνο έτσι μπορεί να ερμηνευθεί ο απίστευτος αριθμός των πλαστών συντάξεων και η ευκολία με την οποία οργανώθηκε η απάτη. Βέβαια, η δυναμική διεκδίκηση γενικών δικαιωμάτων και ειδικών προνομίων αποτελεί εγγενές στοιχείο της πολιτικής και όχι ελληνική ιδιαιτερότητα. Σύμφωνα με τον γνωστό αφορισμό του Harold Lasswell, «πολιτική είναι το ποιος παίρνει τι, πότε και πώς». Ομως, στις οργανωμένες κοινωνίες, η διεκδίκηση αυτή γίνεται μέσα στο πλαίσιο θεσμοθετημένων κανόνων, με αυστηρές κυρώσεις για όσους επιχειρούν την παράκαμψή τους. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η παρεμπόδιση της εφαρμογής των νόμων έλαβε μορφή κυρίαρχης ιδεολογίας, βρίσκοντας στήριξη σε μια αριστερόστροφη αντίληψη που ερμήνευε την οποιαδήποτε διεκδίκηση ως επαναστατική πράξη. Πρόκειται για μιαν αντίληψη που καλλιεργήθηκε αρχικά στα φοιτητικά αμφιθέατρα, για να γίνει σιγά σιγά κομμάτι της εθνικής συνείδησης χάρη στην ακάματη δραστηριότητα κρατικοδίαιτων διανοουμένων, καλλιτεχνών και δημοσιογράφων.
Πάνω εκεί βρήκε πάτημα για να αναπτυχθεί και η προσδοκία πως ταυτόχρονα με τη λεηλασία του κρατικού πλούτου και την καταπάτηση των νόμων, το κράτος όφειλε να παρέχει σε όλους άφθονα αγαθά και μάλιστα ευρωπαϊκού επιπέδου. Ετσι λοιπόν, ο φοροδιαφεύγων πολίτης απαιτούσε (και από ένα σημείο και μετά απέκτησε) ευρωπαϊκούς αυτοκινητόδρομους, αξιοπρεπείς δημόσιες συγκοινωνίες και δωρεάν φάρμακα και νοσοκομεία. Ο άνθρωπος που έχτιζε το αυθαίρετό του σε δασική έκταση είχε την απαίτηση να τον προστατεύει το κράτος από τις πυρκαγιές και να τον αποζημιώνει αν αποτύγχανε. Ο αγρότης που ευημερούσε χάρη στη φθηνή εργασία των λαθρομεταναστών και η αστική οικογένεια που εναπέθετε την ανατροφή των παιδιών της και τη φροντίδα των ηλικιωμένων της σε ανασφάλιστους μετανάστες απαιτούσαν από το κράτος να λύσει το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης. Τα σχετικά παραδείγματα δεν έχουν τέλος. Η Κερατέα και η Υδρα ήταν απλώς η κορυφή ενός τεράστιου παγόβουνου.

Απέναντι στον καταιγισμό των διεκδικήσεων, το κράτος ανταποκρινόταν κουτσά-στραβά μεν, αλλά ανταποκρινόταν: οι ασθενείς θεραπεύονταν, τα σκουπίδια συλλέγονταν, τα εγκλήματα εξιχνιάζονταν, οι υποδομές κατασκευάζονταν. Ετσι, η Ελλάδα έγινε η σπάνια εκείνη χώρα που κατάφερνε να συνδυάζει μια τριτοκοσμικού επιπέδου κοινωνική συμπεριφορά με μια ευρωπαϊκού επιπέδου διαβίωση. Η αντίφαση ήταν εξόφθαλμη κι όμως, περνούσε απαρατήρητη. Αλλά η πραγματικότητα είναι αδυσώπητη. Οπως ήταν φυσικό, το οικοδόμημα αυτό κατέρρευσε. Το κράτος α λα καρτ μπορεί να εξέπνευσε, αλλά οι αντιλήψεις και οι προσδοκίες της κοινωνίας δεν έχουν εναρμονιστεί ακόμη με τη νέα πραγματικότητα. Η ψευδαίσθηση πως οι πρακτικές αυτές μπορούν με κάποιον τρόπο να συνεχιστούν ακόμη ακούν στο όνομα ΣΥΡΙΖΑ. Αργά ή γρήγορα, πάντως, θα έρθει η ώρα που θα καταρρεύσει και αυτή. Εκείνο που παραμένει ακόμη ασαφές είναι ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί η αναπόφευκτη διόρθωση και η κατεύθυνση που θα λάβει.

Δύο δρόμοι ανοίγονται μπροστά μας. Ο πρώτος είναι ο ευρωπαϊκός. Αν η χώρα καταφέρει να κρατηθεί στον ευρωπαϊκό πυρήνα, τότε ο συνδυασμός πιέσεων και κινήτρων θα συμβάλει στον μετασχηματισμό των σχέσεων κράτους - κοινωνίας, περιορίζοντας τα φαινόμενα λεηλασίας και παραβατικότητας. Οπως είναι φυσικό, ο μετασχηματισμός αυτός θα απαιτήσει πολύ χρόνο και θα παραμείνει ατελής. Αλλά θα πραγματοποιηθεί, γιατί η χώρα δεν θα μπορέσει να επιβιώσει μέσα στο νέο καθεστώς αυστηρού δημοσιονομικού ελέγχου δίχως ουσιαστικές αλλαγές. Ο δεύτερος είναι ο τριτοκοσμικός δρόμος. Η λεηλασία και η παραβατικότητα θα γνωρίσουν τεράστια ανάπτυξη, χάνοντας όμως τον γενικευμένο και δημοκρατικό χαρακτήρα που είχαν έως τώρα. Παράλληλα, τα δημόσια αγαθά θα ιδιωτικοποιηθούν προς όφελος των πιο ισχυρών και πιο βίαιων. Ο μετασχηματισμός των αντιεξουσιαστών σε πληρωμένους δολοφόνους και των ακροδεξιών σε παρόχους προστασίας και οργανωτές πογκρόμ είναι μια μικρή μόνο προεπισκόπηση της πραγματικότητας που περιμένει τη χώρα αν ακολουθήσει τον δεύτερο δρόμο. Η επιλογή είναι σαφής και η ευθύνη γι’ αυτήν δεν βαραίνει κανέναν άλλο πέρα από εμάς.

* Ο κ. Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Yale.

2 σχόλια:

  1. Kύριε Καστανά,
    νομίζω ότι θα συνέβαλε στον πολιτικό διάλογο η δημοσίευση του άρθρου του κ. Νεφελούδη.
    http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/na-thymithoyme-tin-aristera-tis-eythynis-kai-tis-koinonikis-dikaiosynis-toy-andr
    Λίγοι καλοί έμειναν αλλά για πόσο ακόμα.
    Σας ευχαριστώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή