ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

mama Africa

mama Africa

Παρατηρητήριο

Έχουμε δουλειές σύντροφοι. Η συλλογική ανάπτυξη δεν μπορεί παρά να είναι συνέπεια της ατομικής προόδου. Είμαστε ακόμα ελεύθεροι πολίτες σε μια ελεύθερη, δημοκρατική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πίσω μας η πλούσια ιστορία και γραμματεία. Δίπλα μας τα χιλιάδες δικά μας παιδιά που προοδεύουν στο εξωτερικό. Μπροστά μας η πρόκληση της απαλλαγής από το κοινωνικό άγος. Και έχουμε δύναμη, ατόφια ανθρώπινη έλλογη δύναμη. Μπορούμε να λέμε, να γράφουμε και να κάνουμε το σωστό. Είμαστε άτομα δεν είμαστε μάζα δεν είμαστε πολτός.

Και το 2018 που μπαίνει θα ξορκίζουμε το θάνατο και θα γελάμε με τους τιποτένιους. Καλή χρονιά.


ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Τουλάχιστον η μεταπολεμική μας ιστορία είναι μια αδιάκοπη πάλη ανάμεσα στην αριστεία και τη μετριοκρατία. Ανάμεσα στον εκλεκτισμό και την ισοπέδωση. Ανάμεσα στη δημοκρατία και τον ολοκληρωτισμό. Χωρίς όμως διακριτά ισχυρά στρατόπεδα και ιδεολογικά ρεύματα. Γι’ αυτό και είμαστε πάντοτε έρμαια του λαϊκισμού ο οποίος πλασάρεται ως το απόγειο της δημοκρατίας αλλά οδηγεί στον εκφασισμό της κοινωνίας. Γι’ αυτό και από την αποδοχή της χούντας των συνταγματαρχών μεταπηδήσαμε ταχύτατα στον έρωτα του σοσιαλισμού με τα λεφτά των άλλων. Γι’ αυτό ακροβατούμε συνεχώς ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, στην παράδοση και τη νεωτερικότητα. Γι’ αυτό θέλουμε τα σπίτια μας και τα χωριά μας καθαρά και περιποιημένα και την πόλη, τον αστικό χώρο, βρώμικο και κατεστραμμένο.

Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2013

Η τυραννία των ξαδέλφων και η ανοιχτή κοινωνία


Ο καλός μας φίλος Δημήτρης Σκάλκος  δεν μασά τα λόγια του όταν αναφέρεται στις κλειστές κοινωνίες που κυριαρχούν οι προσωπικές σχέσεις, δηλαδή οι ξαδέλφες. Έχει να αντιπροτείνει την "ηθική της ευθύνης" αυτή ακριβώς που σπανίζει στο εγχώριο πολιτικό σύστημα. (leo)
 Δημήτρης Σκάλκος από AV
Oι ακριβείς ευθύνες της εμπλοκής του πρώην υπουργού Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου στη σκοτεινή υπόθεση της «λίστας Λαγκάρντ» μένει, σε κάθε περίπτωση, να αποδειχθούν. Ωστόσο, το (ενίοτε κανιβαλικό) ενδιαφέρον της κοινής γνώμης δεν πρέπει να εξαντληθεί στις ενδεχόμενες προσωπικές ευθύνες του πρώην υπουργού και όσων άλλων πιθανόν εμπλέκονται στην υπόθεση. Σε μια κοινωνία που βουλιάζει στον κυνισμό, την απάθεια και τον τυχοδιωκτισμό, είναι αναγκαίο να εξάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για τη λειτουργία του πολιτικού μας συστήματος. Έτσι λοιπόν, δίπλα στις διαφορετικές πτυχές του ζητήματος που ορθά αναδείχτηκαν (το μέγεθος της φοροδιαφυγής, τη μεθοδολογία της πολιτικής διαχείρισης και τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, κ.λπ), είναι σημαντικό να αναδείξουμε το ρόλο της κυρίαρχης πολιτικής μας κουλτούρας, όπως αυτή έχει αναδειχθεί καθ’ όλη την μεταπολιτευτική περίοδο. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνούμε ότι, στον πυρήνα της πρόσφατης οικονομικής κατάρρευσης της χώρας ενδημεί η νεοελληνική κουλτούρα της διαφθοράς, διαφορετικές όψεις της οποίας συναντούμε στη στρεβλή αντίληψη για τους θεσμούς, την αναιμική κοινωνία των πολιτών και την απουσία της ατομικής ευθύνης απέναντι στους θεσμούς του κράτους δικαίου και τους συμπολίτες μας.
Ο αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Φράνσις Φουκουγιάμα, στο νέο εξαιρετικό του έργο «Οι Πηγές της Πολιτικής Τάξης» (The Origins of Political Order, 2011), προσδιορίζει τις ρίζες της σύγχρονης πολιτικής ανάπτυξης (Βρετανία, σκανδιναβικά κράτη) στο αποτελεσματικό κράτος, το κράτος δικαίου και τη λογοδοσία των κυβερνώντων στους κυβερνωμένους. Και αντιδιαστέλλει το ευνομούμενο και αποτελεσματικό κράτος με το κράτος όπου κυριαρχούν οι προσωπικές σχέσεις. Ακολουθώντας τη σκέψη του σπουδαίου γερμανού κοινωνιολόγου Μαξ Βέμπερ και χρησιμοποιώντας το γνωστό όρο του κοινωνικού ανθρωπολόγου Έρνεστ Γκέλνερ, ο Φουκουγιάμα κάνει λόγο για την «τυραννία των ξαδέλφων», μια κατάσταση δηλαδή όπου τα διάφορα οικογενειακά, εθνοτικά και λοιπά φυλετικά (tribal) κοινωνικά δίκτυα, επι-καθορίζουν τις σχέσεις ανάμεσα στους πολίτες και το κράτος. Στην πραγματικότητα, τα δίκτυα αυτά λειτουργούν με καθαρά προσοδοθηρική λογική απέναντι στα όσα επιτάσσει το γενικό συμφέρον. Υπονομεύουν την πολιτική και οικονομική ανάπτυξη, μεγεθύνοντας την οικονομική αναποτελεσματικότητα και το κράτος δικαίου. Και κυρίως υπονομεύουν τους θεσμούς της ανοιχτής κοινωνίας, στη βάση της οποίας βρίσκονται οι απρόσωπες σχέσεις.
Έτσι στην Ινδία, χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας προκαθορισμένης κοινωνικής κινητικότητας, χρησιμοποιούν το διαδεδομένο όρο sva-dharma που, προερχόμενος από το βραχμανισμό, περιγράφει τα καθήκοντα του ατόμου απέναντι στην κάστα του. Αντίθετα από τα καθήκοντα προς το Σύνταγμα και τις γενικές αρχές του (τα οποία περιγράφει ο όρος sadharana dharma). Οι οικογενειακές σχέσεις στην Ελλάδα φαίνεται ιστορικά να έχουν διαδραματίσει ένα αντίστοιχο ρόλο με αυτόν που περιγράφουν οι ινδικές κάστες. Διότι, φαίνεται να επιβεβαιώνουν τη ρήση του Στέλιου Ράμφου για τον «Ρωμιό, που συνταυτίζει το μέλλον με το ορατό αύριο [και] αποφασίζει με γνώμονα το άμεσο προσωπικό είτε οικογενειακό του συμφέρον» («Ιστορία στην κόψη του χρόνου», 2000). Η πολιτική ιστορία της χώρας μας φαίνεται ένα ατέλειωτο γαϊτανάκι νεποτισμού, διακρίσεων και ευνοιοκρατίας, όπου παρελαύνει ένα πλήθος γιων, αδερφών, ανιψιών, κολλητών και (μόλις πρόσφατα) ξαδέλφων.
Στις παραδοσιακές κοινωνίες, όπως η δική μας, η ιδιωτική σφαίρα (κατ’ εξοχήν χώρος ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών) μονοπωλείται από την οικογένεια (συνήθως στη διευρυμένη μορφή της, «σόι») και λειτουργεί συχνά ως παράγοντας κοινωνικής αδράνειας. Το κράτος αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως «αξία χρήσης». Από μια πλευρά, φαίνεται να επιβιώνει ακόμη και σήμερα η βυζαντινή ανομία (οι νόμοι γίνονται σεβαστοί όταν μας εξυπηρετούν). Και σε αυτό το πλαίσιο, το πελατειακό σύστημα φαίνεται να αποτελεί το κύριο, αν όχι το αποκλειστικό, μέσο προώθησης των ατομικών (οικογενειακών) συμφερόντων των πολιτών.
Στο «διά ταύτα» δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι, η πολιτική είναι πρώτιστα η διαχείριση των συμβόλων. Έτσι, οι πολιτικές ελίτ της χώρας καλούνται να λειτουργήσουν παραδειγματικά προβάλλοντας πρότυπα ηγεσίας που στέκονται θαρραλέα απέναντι στις προκλήσεις των καιρών και δεν παρασύρονται από τις σειρήνες του πολιτικού κόστους, τις ευκολίες του λαϊκισμού και τους συμβιβασμούς της μετριότητας. Το πολιτικό προσωπικό οφείλει να πορευτεί με πυξίδα μία «ηθική της ευθύνης», η οποία δεν πρέπει να συγχέεται με την ηθικολογία. Αντίθετα, η ηθική της ευθύνης βασίζεται στη συναίσθηση ότι στη δημόσια σφαίρα αξιολογούνται και κρίνονται συμπεριφορές, η σημασία των οποίων υπερβαίνει την προσωπική ηθική και αφορά τις δεοντολογικές συνιστώσες της πολιτικής συμβίωσης πάνω στις οποίες οικοδομείται το αναγκαίο κοινωνικό συμβόλαιο.
Η πραγμάτευση των παραπάνω ζητημάτων δεν μπορεί προφανώς να εξαντληθεί στην περίπτωση Παπακωνσταντίνου. Είναι αναγκαίο όμως, έστω και με αφορμή αυτής, να ξεκινήσει η σχετική συζήτηση, εάν επιθυμούμε να τερματίσουμε το βαρύ κοινωνικό χειμώνα που έχουμε μπροστά μας και να ανατρέψουμε τα προβληματικά πολιτικά και κοινωνικά πρότυπα της μεταπολίτευσης που απειλούν να μας εγκλωβίσουν στο περιθώριο της Ιστορίας.

2 σχόλια:

  1. http://syspeirosiaristeronmihanikon.blogspot.gr/2013/01/blog-post_6347.html
    Eχουν ανωτερωτητα οι συντροφοι της κεντροαριστερας.....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Γιώργος Β. Ριτζούλης10 Ιανουαρίου 2013 - 4:39 μ.μ.

    Η διαχείριση της υπόθεσης "λίστα Λαγκάρντ" απο την ΔΗΜΑΡ είναι τραγική. Δεν θέλω να την σχολιάσω, καταλαβαίνω το πρόβλημα κυβερνησιμότητας.
    Αλλά φοβάμαι ότι είναι πιά κινούμενη άμμος. Ανεξέλεγκτη κατάσταση, δεν θα έχει καλό τέλος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή