ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Τεχνικής μηχανικής εγκώμιον

Τεχνικής μηχανικής εγκώμιον

Παρατηρητήριο

Βγαίνεις στο σχολείο στα διαλείμματα για να κάνεις τη λεγόμενη εφημερία στο προαύλιο. Μην πέσουν και χτυπήσουν, μη τσακωθούν, μην μπει ο εξωσχολικός και τα πειράξει. Και πέφτει το μάτι σου στην άκρη της αυλής σένα παιδί που περπατάει μόνο του. Φαινομενικά δεν έχει κανένα λόγο να είναι μόνο του. Ούτε στο τηλέφωνο μιλάει, ούτε διαβάζει το μάθημα της επόμενης ώρας. Απλά κάνει διάλειμμα μόνο του ενώ λίγο παρακάτω η αυλή δονείται από τα γέλια, τα χάΒγαίνεις στο σχολείο στα διαλείμματα για να κάνεις τη λεγόμενη εφημερία στο προαύλιο. Μην πέσουν και χτυπήσουν, μη τσακωθούν, μην μπει ο εξωσχολικός και τα πειράξει. Και πέφτει το μάτι σου στην άκρη της αυλής σένα παιδί που περπατάει μόνο του. Φαινομενικά δεν έχει κανένα λόγο να είναι μόνο του. Ούτε στο τηλέφωνο μιλάει, ούτε διαβάζει το μάθημα της επόμενης ώρας. Απλά κάνει διάλειμμα μόνο του ενώ λίγο παρακάτω η αυλή δονείται από τα γέλια, τα χάχανα, τα τρεχαλητά. Γιατί αυτό το παιδί είναι μόνο του; Ποιο σκοτεινό σπήλαιο έχει ρουφήξει αυτό το βλασταράκι στα έγκατα της ανείπωτης φρίκης;να, τα τρεχαλητά. Γιατί αυτό το παιδί είναι μόνο του; Ποιο σκοτεινό σπήλαιο έχει ρουφήξει αυτό το βλασταράκι στα έγκατα της ανείπωτης φρίκης;ρκτο.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Οι ευρωπαϊκές αρχές αποφάσισαν να ασχοληθούν ξανά με το μεταναστευτικό όταν άρχισαν οι τσαμπουκάδες της Ιταλικής κυβέρνησης και η κρίση στον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας. Από τις αποφάσεις που πήραν-δεν πήραν είναι φανερό ότι δεν έχουν λύση, αλλά έχουν λεφτά για πέταμα. Είπαν και κάτι υπαινικτικά και για τη δράση των ΜΚΟ στη Μεσόγειο και έδωσαν και του δικού μας παράταση στην αύξηση του ΦΠΑ. Απλά δεν υπάρχει καμιά λύση εκεί που δήθεν ψάχνουν. Πρόκειται περί εποικισμού της Ευρώπης από κατοίκους της Αφρικής και της Ασίας. Ζούμε μια φάση μετακίνησης λαών που θα ενταθεί λόγω υπερπληθυσμού, διάβρωσης των παραλίων και ερημοποίησης που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Αυτά συνδυάζονται με την πολιτική αστάθεια, την οικονομική καχεξία, τη βία αλλά και τη διακίνηση της πληροφορίας και την ευκολία των μετακινήσεων. Η Ευρώπη είναι πολύ πλούσια για το μέγεθος του πληθυσμού της και λογικά φαντάζει ως η γη της επαγγελίας. Κάποια στιγμή θα κλείσει σαν στρείδι αλλά αυτό θα σημάνει βία, ανείπωτη βία. Στα πλαίσια της κατάρρευσης της μεταπολεμικής ηθικής που έρχεται.

Κυριακή, 3 Μαΐου 2015

Της αγάπης ψέμματα



του Γιάννη Παπαθεοδώρου για τη στήλη Ανώμαλα Ρήματα (Dimart) 

Μετά τον Πάριο, τον Ρέμο και την Αλέξια, ήρθε και η σειρά του Σάκη Ρουβά να ερμηνεύσει αποσπάσματα από το «Άξιον Εστί» του Μίκη Θεοδωράκη. Η είδηση δίχασε την καλλιτεχνική κοινότητα ενώ ταυτόχρονα η συζήτηση για την «πολιτισμική νομιμοποίηση» του προϊόντος αναλύθηκε διεξοδικά, θέτοντας ως κύριο στόχο την «ποπ» διαδρομή του Ρουβά και τη σύγκρισή του με την «αρχετυπική» ερμηνεία του «λαϊκού» Γρηγόρη Μπιθικώτση. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στα επιχειρήματα της μιας και της άλλης πλευράς. Οι απόψεις άλλωστε είναι ήδη γνωστές και κατατεθειμένες. Σε τελευταία ανάλυση, το ίδιο το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα θα κρίνει την επιλογή του Σάκη Ρουβά ως ανάδοχου μιας βαριάς κληρονομιάς. Πολύ φοβάμαι άλλωστε πως το πρόβλημα δεν είναι ο Σάκης αλλά ο Μίκης∙ ο τρόπος που, τα τελευταία χρόνια, έχει ο ίδιος επιλέξει να μεταμορφώνει την πληθωρική του παρουσία σε ένα πληθωριστικό νόμισμα,  με διπλή ανταλλακτική αξία: τόσο στη λαϊκή συλλογικότητα όσο και στο σοβαροφανές «σταριλίκι».

Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη γνωρίζει, με εξαιρετική δημοφιλία, μια «δεύτερη ζωή» κατακερματισμένο πια σε εκατοντάδες επανεκτελέσεις, θεατρικά έργα, «αυτοβιογραφικές» παραστάσεις, γκλαμουράτες συναυλίες, εθνικές επετείους, τηλεοπτικές εκπομπές, αλλά ακόμη και ευκαιριακές φιέστες για την τουριστική προβολή της χώρας. Ποτέ άλλοτε το κοινό δεν είχε ακούσει τόσο πολύ —και από τόσους πολλούς— το έργο του Μίκη, επενδυμένο μάλιστα από τα δικά του σχόλια∙ διαφορετικά για κάθε περίσταση και ενίοτε συνοδευμένα από τις ποικίλες ιδεολογικές μεταλλάξεις του, στο όνομα πάντα μιας ακαθόριστης «εθνοπατριωτικής αριστερής αντίστασης», που διανύει εύκολα τη διαδρομή από το ΚΚΕ ως τη ΝΔ, και από τη “Σπίθα” ως το ΣΥΡΙΖΑ. Η αλήθεια, πάντως, είναι πως ο Μίκης επέλεξε να επικαιροποιήσει το έργο του με εμπορευματικές επιλογές που περισσότερο παραπέμπουν σε μια ακραία «ιδεολογική χρήση της ιστορίας» παρά στον καλλιτεχνικό πειραματισμό. Αναμφισβήτητα, αυτό είναι δικαίωμά του. Με τη διαφορά, ότι αυτό το δικαίωμα οδήγησε σε μια παραμορφωτική και παραμορφωμένη πρόσληψη του έργου του, καλλιεργώντας το έδαφος για λογής-λογής καταχρήσεις.

Τα αποτελέσματα αυτών των καταχρήσεων καθιστούν σήμερα το «Άξιον Εστί» ένα ακόμη επίδικο πολιτισμικό αντικείμενο, που αναζητά το άλλοθι μιας νέας «λαϊκοποίησης». Οι παλιές «ρουβίτσες» έχουν ήδη εμφανίσει άλλωστε τις πρώτες ρυτίδες, και είναι πολύ πιο έτοιμες να σιγοτραγουδήσουν τους στίχους του Ελύτη: «της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν». Αλλά και οι νέοι σκηνοθέτες και συνθέτες του Σάκη Ρουβά είναι πολύ πιο εφευρετικοί στη φιλοτέχνηση ενός πορτρέτου που λανσάρει τη δήθεν πρωτοπόρα μεταμφίεση του pop idol σε ερμηνευτή «ιερών κειμένων». Το πρόβλημα είναι πως, μέσα σε αυτή τη διαδικασία, η τέχνη της δεκαετίας του ’60 γίνεται ένα «σουβενίρ» πασπαλισμένο με νότες και στίχους, που εμποδίζουν την επαφή με τη μουσική και την ποίηση, μέσα στην ιστορικότητά τους αλλά και στη διαχρονική τους αντοχή.
Οι Έλληνες —και όχι μόνο— αγάπησαν τα τραγούδια του Μίκη. Οι μελωδίες του, η σύνδεσή τους με τη συλλογική μνήμη, το πείραμα της μελοποιημένης ποίησης, η αυστηρότητα της φόρμας, η ηχητική και ενορχηστρωτική επένδυση μιας λαϊκής και ταυτόχρονα «υψηλής» καλλιτεχνικής έκφρασης αποτελούν σίγουρα ένα κορυφαίο σταθμό στην ιστορία του 20ού αιώνα. Η αγάπη αυτή όμως τροφοδοτήθηκε και από πολλά ψέματα. Ο Μίκης κολάκεψε τον ελληνικό «Λαό» και έμαθε να τον υπερασπίζεται ακόμη και μέσα από θεωρίες συνωμοσίας. Παραθέτω ένα μικρό μόνο δείγμα αυτού του λόγου : «Και θα προσέθετα, ότι η Ελληνική Ολιγαρχία δεν παρατηρεί απλά τον Λαό να χορεύει επάνω στη δυστυχία του αλλά τον βοηθά κιόλας. Γιατί απ’ τη μια πλευρά φιμώνει όλο και περισσότερο όλους εμάς που συμμετείχαμε σ’ αυτό το ιστορικό πείραμα, ενώ αντίθετα προβάλλει με όλα τα μέσα την άλλη πλευρά του «πολιτισμού» μας. Πώς να μη θυμηθώ εδώ τον παμπόνηρο Κίσσινγκερ που από την κορυφή της Ουάσιγκτον έστειλε από το 1974 σε όλους τους ενδιαφερόμενους την «ντιρεκτίβα»: χτυπήστε τους Έλληνες στον πολιτισμό τους». Λέτε να εννοούσε τις πίστες; Εγώ δεν το πιστεύω…»[1]

Ευτυχώς ο Σάκης άφησε τις μεγάλες πίστες για να τραγουδήσει επιτέλους κάτι αντάξιο σε αυτό τον λαό που ζει ακόμη με αυτά τα ψέματα.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου