ελευθερία, αλληλεγγύη, αναζήτηση, σκληρή δουλειά και πάντα rock n roll

Λούλα Αναγνωστάκη

Λούλα Αναγνωστάκη
Η φωτό είναι του Σπύρου Στάβερη για τη LIFO

Παρατηρητήριο

Η Ελλάδα έχει ανάγκη από ένα σαφές μέτωπο ΝΔ και του κυοφορούμενου νέου σχήματος της κεντροαριστεράς. Μια γενναία και ρηξικέλευθη πολιτική συνεννόηση αρχών με συγκεκριμένα σημεία επαφής και καθαρές στοχεύσεις. Κι ας έχουν διαφορές που πρέπει να γίνουν σαφέστατες. Αυτό προϋποθέτει τη διατύπωση και διακίνηση τεκμηριωμένων πολιτικών θέσεων για τα μεγάλα επίδικα και κυρίως για τα δύο πιο σημαντικά. Αυτά της παραγωγής πλούτου και της διαχείρισης του κράτους. Με τρόπο όμως που θα αποδεικνύει και στον πλέον αδαή ότι η ελευθερία στην οικονομία από τη μια και η υποχώρηση του κράτους από την άλλη θα αποδειχθούν ωφέλιμα όχι μόνο για το κεφάλαιο αλλά και για τους πολίτες και δη τους ασθενέστερους. Αυτό σημαίνει υπεύθυνη λαϊκή πολιτική και όχι ελιτίστικη ή λαϊκίστικη.

Athens Voice

ΠΡΟΣΟΧΗ ΧΡΩΜΑΤΑ- ΜΗ ΜΕ ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ ΌΤΑΝ ΕΧΕΤΕ ΔΙΚΙΟ

Όσο θα πολλαπλασιάζονται οι δημόσιες τοποθετήσεις των υποψηφίων τόσο θα αποκαλύπτεται ο φυσικός αρχηγός του κέντρου και το βαρύ πολιτικό του φορτίο. Αλλά είναι εποχή του diet, οπότε....

Κυριακή, 20 Ιουνίου 2010

Ντέρμπυ αντί ταξικής πάλης (1)


Από την Ελευθεροτυπία

Ο χουλιγκανισμός γενικότερα, αλλά και οι βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα σε αντιπάλους οπαδούς, ή η λογική της βίας για τη βία -και όχι βεβαίως η λογική βία στη βία της εξουσίας, ή του κεφαλαίου, - που είναι ένα ορθολογικό πολιτικό πρόσταγμα- αποτελούν εκδηλώσεις ήδη αποσαθρωμένων προσωπικοτήτων, όπως άλλωστε και η αντιθετική στάση της άκριτης κοινωνικής ενσωμάτωσης των νέων.
Μέσα λοιπόν από τη συμμετοχή στο ποδοσφαιρικό κυρίως θέαμα και τους μηχανισμούς ταύτισης που αυτό προκαλεί παίζεται το μεγάλο ψυχόδραμα μιας ταυτότητας δημευμένης, σαστισμένης, διαλυμένης στη σφαίρα της εργασίας και της καθημερινής ζωής.(2)
Αυτή είναι η βάση, πάνω στην οποία γίνεται κατορθωτό από τη μια να αναπτύσσεται μια γιγαντιαία επιχείρηση αποχαύνωσης, από μέρους της κυρίαρχης εξουσίας, μια προσπάθεια χειραγώγησης, που μπορεί να παραλληλιστεί με το θέαμα που προσφερόταν στις αρένες της Αρχαίας Ρώμης . Κατ' αναλογία του ρωμαϊκού Panem et circenes (Ψωμί και παιγνίδια του τσίρκου), οι σύγχρονοι κυρίαρχοι χρησιμοποιούν το ποδόσφαιρο για να εκτρέψουν το ενδιαφέρον των λαϊκών μαζών από τα πραγματικά προβλήματά τους.
Από την άλλη, το ποδόσφαιρο χρησιμοποιείται για να εγκλωβιστεί η όποια έκφραση της λαϊκής δυσαρέσκειας σε ένα ακίνδυνο και ελεγχόμενο από την εξουσία πεδίο. Από αυτή τη σκοπιά επιχειρείται να εκδηλωθεί με αντισταθμιστικό-εκτονωτικό τρόπο, η βίαιη μορφή της κοινωνικής σύγκρουσης, σε ένα άλλο χώρο από εκείνον στον οποίο η εμφάνισή της θα είχε ως συνέπεια να πληγεί το κράτος και γενικότερα η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων, σε ένα άλλο πεδίο από εκείνο της παραγωγής και του τόπου δουλειάς, της συνδικαλιστικής ή πολιτικής δράσης, πεδία στα οποία κάθε εκμεταλλευτικό σύστημα είναι εκτεθειμένο να αντιμετωπίζει μια βία ορθολογικά νομιμοποιημένη από αυτήν την ορθολογική μορφή ταύτισης του ατόμου στην ομάδα του που είναι η ταξική συνείδηση.(3)
Ετσι, τα ποδοσφαιρικά γήπεδα ανά τον κόσμο λειτουργούν ως χώροι παράκαμψης αντιπερισπασμού και χειραγώγησης συμπεριφορών ταύτισης. Πρόκειται για μια μυστικοποιημένη απάντηση στις κοινωνικές αντιθέσεις και τα πραγματικά προβλήματα, για μια μετατόπιση πραγματικών συνειδητοποιήσεων.
Η εκτόνωση του γηπέδου αποτελεί ανέξοδη εκτόνωση σε λάθος πεδίο. Αποτελεί μια Νέμεση, η οποία όμως μέσω μηχανισμών ταύτισης λειτουργεί εκτονωτικά έξω από το πραγματικό. Παρ' όλα αυτά, εκδηλώνεται μια πραγματική συγκίνηση. Και αυτός ακριβώς ο μηχανισμός εξουδετέρωσης και εκτροπής κατ' αναλογία του αρχαίου ελληνικού δράματος μπορεί να λειτουργήσει σαν κάθαρση με την αριστοτελική έννοια του όρου.
Τελικά, όμως, πρόκειται για ένα συμβολισμό που αποτρέπει πιο απειλητικές εκρήξεις αγανάκτησης, τις οποίες θα προκαλούσε η κοινωνική κρίση.
Ετσι, το ποδόσφαιρο λειτουργεί σαν κυματοθραύστης πραγματικών συγκρούσεων και από αυτή τη σκοπιά, παίζει το ρόλο ενός υποπροϊόντος του πάθους για μια καλύτερη ζωή.
Αν όμως όπως δηλώνει ο Pascal Boniface είναι καλύτερα να διεξάγεται ένα παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου, παρά ένας παγκόσμιος πόλεμος(4), είναι μάλλον τραγικό για την κοινωνική πρόοδο η αντιπαλότητα του όποιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος να αντικαθιστά την ταξική πάλη.
Σημαίνουν όλα αυτά αποχή από το ποδόσφαιρο και απαξίωση του; Κάθε άλλο. Αντίθετα, όπως μας καλούσε να πράξουμε ο ιταλός κομμουνιστής ηγέτης Palmiro Togliatti, πρέπει να το αντιμετωπίζουμε ως προνομιούχο χώρο συνάντησης με τις λαϊκές μάζες και απελευθερωτικής επιρροής σε αυτές, με δεδομένα μάλιστα τα βαθύτατα ανθρώπινα στοιχεία που αυτό περιέχει και τα οποία τείνουν να εκλείψουν από την υπόλοιπη κοινωνική ζωή.
(1) Το άρθρο που ακολουθεί είναι μια σύνοψη της συμβολής μου στον συλλογικό τόμο με τίτλο «Οπαδική βία και άλλες πτυχές της βίας στον αθλητισμό» , «Θρησκευόμενοι κόκκινοι επιστήμονες», Εκδόσεις «Νόβολι», 2010
(2) Patrick Tort, «Etre marxiste augourd'hui», «Aubier» 1986, σελίδα 116.
(3) Στο ίδιο σελ.115.
(4) Pascal Boniface, «Ποδόσφαιρο και παγκοσμιοποίηση», εισαγωγή Σωτήρης Ντάλης, μετάφραση Γιάννης Ανδρουλιδάκης, εκδόσεις «Παπαζήση» 2008, σελ 72Α.

4 σχόλια:

  1. Λεωνιδα
    ευχαριστουμε για τις μουσικες επιλογες
    Παντα ιδιαιτερες και φανταστικες
    συνεχισε ετσι
    Τις παρακολουθουμε ανελειπως
    Μαρινα Φ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Eντάξει παιδιά θα το γυρίσω σε μουσικό blog να ησυχάσω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Θα ήθελα να συμπληρώσω κάτι. Δεν είναι σίγουρο ότι όλοι αυτοί που εκτονώνονται στο γήπεδο θα χρησιμοποιούσαν αυτή τους την επιθετικότητα για κάτι με απώτερο θετικό σκοπό όπως η ταξική πάλη. Μπορεί απλά να πλακώνονταν μεταξύ τους στον δρόμο. Πέρα από την κοινωνική διάσταση, καλό είναι να δούμε και την βιολογική. Ο σύγχρονος άνθρωπος εξελικτικά δεν έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε να μπορεί να τιθασεύσει την επιθετικότητα του. Είμαστε ακόμα ζώα, είμαστε κυνηγοί, χρειαζόμαστε τρόπους να επιβληθούμε στους άλλους. Ακόμα το σώμα μας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα ερεθίσματα που υπάρχουν γύρω του. Γι' αυτό και ένας βιολογικός μηχανισμός επιβίωσης (όπως ήταν το στρες) έχει γίνει σημαντικό πρόβλημα γιατί παρουσιάζεται σε κάθε στιγμή, σε κάθε σκέψη πιθανότητας μη επίτευξης ενός λογικού ή παράλογου στόχου. Γενικά κάθε τι κοινωνικό, κάθε τι ομαδικό αρκετές φορές και αποτυγχάνει να επιτύχει τους στόχους τους, και δημιουργεί προβλήματα σε ομάδες - κοινωνίες με διαφορετικούς στόχους. Το πρόβλημα είναι ότι όλες οι κοινωνίες-ομάδες αποτελούνται από ανθρώπους οι οποίοι κατά πλειοψηφία δεν έχουν αυτό το χαρακτηριστικό που λέγεται λογική σκέψη.
    Ίσως όλα αυτά που λέω δεν βγάζουν και πολύ νόημα, ίσως με βάρεσε ο ήλιος. Ίσως απλά προσπαθώ να ντύσω με κάποια επιχειρήματα την αγάπη μου για το ποδόσφαιρο γενικά και την ομάδα μου ειδικά. Ίσως απλά να με έχει κουράσει η αφάνταστα ηλίθια συμπεριφορά μεγάλων ομάδων ανθρώπων εκτός και εντός γηπέδου. Πάντως ήταν καλή επιλογή αυτή η ανάρτηση σου κατά τη διάρκεια του μουντιάλ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Sfiltro, περίμενα να τσιμπήσεις. Κατάλαβα μια χαρά τι θες να πεις. Το άρθρο το ανέβασα γιατί είναι μια αφορμή για να συζητήσουμε για το ποδόσφαιρο που και εγώ αγαπάω. Και δεν χρειάζεται να ντύσουμε με κανένα επιχείρημα την αγάπη μας για το ποδόσφαιρο, αυτά ήταν παπαριές μιας άλλης εποχής που μάλλον εσύ δεν πρόλαβες. Και τα μυαλά στα κάγκελα.Όλα δικά μας είναι ανθρώπινα, μπορούμε να τα εξηγούμε και να συμβουλεύουμε τους νέους να φυλάγονται από κάθε είδους φανατισμό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή